Công nghiệp văn hóa

Gặp gỡ kỳ lạ tại "Gió Gió Mây Mây": Múa cổ ngàn năm "bén duyên" nghệ thuật đương đại thế giới

Bài và ảnh Quỳnh Mai • 18/11/2026 15:24

Nằm trong chuỗi chương trình “Hà Nội Sáng Đèn” (Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026), dự án “Gió Gió Mây Mây” không chỉ là một thể nghiệm nghệ thuật độc đáo mà còn là cuộc chạm mặt kỳ lạ giữa di sản diễn xướng dân gian Triều Khúc và nghệ thuật đương đại thế giới. Lần đầu tiên, nhịp múa bồng ngàn năm tuổi hòa quyện cùng âm nhạc điện tử, mở ra một hướng đi mới cho việc lan tỏa văn hóa bản địa.

a8.jpg
Các nghệ sĩ quốc tế kết hợp múa đương đại cùng câu lạc bộ múa bồng tại làng Triều Khúc

Từ "Lễ trình trầu" đến không gian đồng sáng tạo

Hà Nội với bề dày lịch sử ngàn năm luôn ẩn chứa những gia tài văn hóa đồ sộ, và điệu múa "Con đĩ đánh bồng" của làng cổ Triều Khúc chính là một viên ngọc quý khơi gợi sự tò mò mạnh mẽ từ nghệ sĩ quốc tế.

Chia sẻ về cơ duyên hình thành dự án, anh Nguyễn Quốc Hoàng Anh – Cố vấn chiến lược Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Giám tuyển chuỗi "Hà Nội Sáng Đèn" cho biết: "Đây là lần đầu tiên điệu múa bồng được chính thức đưa vào phần kết hợp đồng sáng tạo cùng các nghệ sĩ quốc tế trong không gian nghệ thuật đương đại và thể nghiệm. Để làm được điều này, chúng tôi đã mất 3-4 tháng thông qua sự kết nối của biên đạo múa Tú Hoàng (Hà Lan) nhằm chọn lọc những nghệ sĩ thật sự hứng thú và trân trọng văn hóa Việt Nam từ Pháp, Hà Lan, Na Uy...".

img_1482.jpeg
Anh Hoàng Anh giám tuyển của Chương trình điền dã “Gió Gió Mây Mây”

Quá trình thâm nhập văn hóa của các nghệ sĩ phương Tây không bắt đầu bằng lý thuyết, mà bằng một nghi thức dân gian thiêng liêng: Lễ Trình Trầu. Các nghệ sĩ quốc tế đã ngồi lại cùng các bô lão trong làng, dâng trầu cau, sau đó mới trực tiếp quan sát và trao đổi về động tác vũ đạo. Trong quá trình đó, các nghệ sĩ âm nhạc như Adrian William Newgent và Antonin Comestaz đã trực tiếp thu âm lại hệ thống bộ gõ, tiếng thanh la, trống bản của nghệ nhân để tích hợp vào nền tảng âm nhạc điện tử (modular synth).

incollage_save.jpeg
Hai nghệ sĩ Adrian William Newgent và Antonin Comestaz đã trực tiếp thu âm lại hệ thống bộ gõ, tiếng thanh la, trống bản của nghệ nhân để tích hợp vào nền tảng âm nhạc điện tử.
a6.jpg
Nữ nghệ sĩ múa đương đại người Na Uy gốc Việt tên Isabel say sưa thực hành nghệ thuật

Đó là một trải nghiệm đặc biệt không chỉ với khán giả, mà với chính những người thực hành nghệ thuật. Isabel – nữ nghệ sĩ múa đương đại người Na Uy gốc Việt (hiện làm việc tại Hà Lan và Bỉ) xúc động chia sẻ về hành trình tìm về nguồn cội: Điều tôi trân trọng nhất ở dự án này không chỉ là học hỏi kiến thức, mà là sự sẻ chia để tạo nên một cộng đồng gắn kết.

“

Dù chúng tôi là những người khách từ xa tới, nhưng người dân Triều Khúc đón tiếp vô cùng nồng hậu. Sự cởi mở ấy xóa đi mọi rào cản, khiến tôi cảm nhận rõ quê hương luôn dang tay chào đón. Nó thôi thúc tôi phải tìm hiểu xem người Hà Nội đã gìn giữ văn hóa của họ tuyệt vời như thế nào cho tới tận hôm nay.

Isabel – nữ nghệ sĩ múa đương đại người Na Uy gốc Việt xúc động nói

img_1589.jpeg
Biên đạo Tú Hoàng, vũ công đương đại Isabel và các nghệ sĩ trao đổi, giao lưu tại chương trình

Giải mã "hồn cốt" phồn thực qua lăng kính đương đại

Việc kết hợp giữa một di sản cổ truyền và nghệ thuật phương Tây ban đầu mang đến không ít hoài nghi về sự chênh lệch ngôn ngữ biểu đạt. Tuy nhiên, sự hòa quyện trên sân khấu đình làng đã chứng minh điều ngược lại.

Tiến sĩ Nguyễn Duy Huệ, nguyên Hiệu trưởng Trường THCS Tân Triều - một người dành cả đời nghiên cứu và viết sách về văn hóa dân gian Triều Khúc, không giấu được sự tự hào khi chứng kiến đêm diễn: "Điệu múa bồng bản chất là một điệu múa phồn thực, mang ước vọng về sự hòa hợp âm dương, trai gái để sinh sôi nảy nở của cư dân nông nghiệp. Các nghệ sĩ quốc tế dù chỉ tiếp xúc trong thời gian ngắn nhưng bắt nhịp rất nhanh. Bằng ngôn ngữ hình thể của mình, họ đã hoàn toàn lột tả được nét độc đáo nhất của điệu múa: Sự quyến rũ, ánh mắt lẳng lơ, sự mời gọi. Tôi thấy ở đây có một sự ăn ý đến tuyệt vời từ nền nhạc đến vũ đạo".

img_1602.jpeg
Tiến sĩ, thầy giáo Nguyễn Duy Huệ - Hiệu trưởng trường THCS Tân Triều

Đánh giá về hướng đi mới này, Tiến sĩ Duy Huệ khẳng định việc phát triển di sản trên nền tảng kỹ thuật và âm nhạc hiện đại sẽ giúp văn hóa dân gian được nâng tầm. Sự kết hợp nhuần nhuyễn sẽ tạo ra sức quyến rũ mới, giúp nghệ thuật truyền thống có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn và không bao giờ trở nên nhàm chán đối với công chúng trẻ.

Sức sống của múa bồng không chỉ nằm ở những dự án nghệ thuật lớn, mà vốn dĩ đã chảy trong huyết quản của người dân Triều Khúc. Tiến sĩ Duy Huệ tiết lộ, thế hệ trẻ trong làng không mất nhiều thời gian để chuẩn bị cho buổi diễn chung, bởi di sản đã được đưa vào môi trường học đường từ nhiều năm nay. "Các em học sinh từ lớp 5, lớp 6 đã được học múa bồng và đưa đi biểu diễn ở các chương trình cấp huyện, cấp thành phố. Sự trao truyền ấy khiến di sản luôn thường trực trong mỗi người dân nơi đây", ông nhấn mạnh.

Khát vọng đưa văn hóa bản địa vươn tầm quốc tế

"Gió Gió Mây Mây" không chỉ dừng lại ở một buổi diễn thử nghiệm dài 30 phút. Đây là một cuộc đối thoại bình đẳng, nơi người giữ nghề địa phương được vinh danh là đồng tác giả, và sân đình truyền thống trở thành không gian rộng mở cho những tư tưởng nghệ thuật không biên giới.

incollage_save(1).jpeg
Các nghệ sĩ nước ngoài giao lưu cùng các nghệ sĩ clb múa bồng làng triều khúc

Lần đầu tiên, người dân Triều Khúc được lắng nghe âm nhạc điện tử cộng hưởng cùng nhịp trống khẩu quen thuộc. Lần đầu tiên, các bô lão được đứng cùng sân khấu chia sẻ về lịch sử văn hoá ngàn năm với các nghệ sĩ đương đại tầm thế giới.

img_1595.jpeg
BTC, các nghệ sĩ múa nước ngoài, clb múa bồng làng Triều khúc và các cụ cao niên chụp ảnh lưu niệm

Gửi gắm kỳ vọng vào tương lai, Giám tuyển Nguyễn Quốc Hoàng Anh khẳng định: "Đây cũng là tầm nhìn của Thành phố Hà Nội và định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của Việt Nam – tạo ra nhiều hơn không gian mở để Hà Nội thực sự trở thành một điểm đến sáng tạo quốc tế. Chúng tôi mong muốn các nghệ sĩ sẽ tiếp tục ứng dụng vũ đạo và tiềm năng của sân khấu dân gian Việt Nam vào các tác phẩm nghệ thuật, từ đó tăng cường chiều sâu, phẩm cấp và sự hiện diện của văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế".

Bài và ảnh Quỳnh Mai