Chính phủ thông qua Đề án điều chỉnh địa giới hành chính giữa Hà Nội và Phú Thọ

Tại Nghị quyết số 351-NQ/CP, Chính phủ quyết nghị thông qua hồ sơ Đề án điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ theo đề nghị của Bộ Nội vụ tại Tờ trình số 12463/TTr-BNV ngày 31/10/2026.

Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến của các Thành viên Chính phủ để hoàn thiện Tờ trình, Đề án, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ và điều chỉnh địa giới các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà nội và tỉnh Phú Thọ theo quy định.

Bên cạnh đó, Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký Tờ trình, Đề án, Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý hồ sơ Đề án điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ theo ý kiến của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và Đại biểu Quốc hội.

Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung hồ sơ Đề án, các dự thảo Nghị quyết và các vấn đề đề xuất, báo cáo; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu gửi Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, bảo đảm chất lượng, thời hạn theo quy định; chủ động báo cáo, giải trình với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định; kịp thời báo cáo Thủ tướng Chính phủ những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền. Nghị quyết số 351/NQ-CP của Chính phủ có hiệu lực thi hành từ ngày 6/11/2026.

Bảo đảm điều kiện, tiêu chuẩn theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15

Liên quan đến nội dung này, tại kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề) cuối tháng 10/2026, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 – 2031 đã thông qua Nghị quyết về việc cho ý kiến đối với Đề án điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ. Nghị quyết của HĐND Thành phố Hà Nội nhấn mạnh, Vườn quốc gia Ba Vì là rừng đặc dụng có vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ cảnh quan, nguồn nước và môi trường sinh thái; gắn với không gian văn hóa Tản Viên - Ba Vì và phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Tây Thủ đô.

Theo Nghị quyết số 115/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ và Quyết định số 1040/QĐ-TTg ngày 11/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Vườn quốc gia Ba Vì đã được chuyển giao về UBND thành phố Hà Nội quản lý; tuy nhiên, diện tích 2.529,38 ha thuộc Vườn quốc gia vẫn nằm trong địa giới hành chính tỉnh Phú Thọ. Do đó, việc điều chỉnh địa giới nhằm thống nhất quản lý nhà nước theo lãnh thổ đối với Vườn quốc gia Ba Vì và vùng đệm trực tiếp liên quan; nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy, quản lý đất đai, môi trường, hạ tầng, quốc phòng, an ninh; đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích của thành phố Hà Nội, tỉnh Phú Thọ và quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.

Theo phương án điều chỉnh địa giới hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ được HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII thông qua gần đây, tổng diện tích đất tự nhiên dự kiến chuyển từ Phú Thọ về Hà Nội là hơn 4.000 ha, thuộc xã Thịnh Minh, xã Lương Sơn và phường Kỳ Sơn. Cụ thể, xã Thịnh Minh có hơn 2.170 ha thuộc phạm vi điều chỉnh; xã Lương Sơn có hơn 742 ha, phường Kỳ Sơn có hơn 1.090 ha.

Ở chiều tiếp nhận, hai xã của thành phố Hà Nội được bổ sung diện tích đất tự nhiên là Yên Xuân và Ba Vì. Xã Yên Xuân nhận hơn 2.600 ha; xã Ba Vì nhận gần 1.340 ha và 1.057 người từ xã Thịnh Minh. Phần diện tích từ xã Lương Sơn, phường Kỳ Sơn và xã Thịnh Minh của tỉnh Phú Thọ chuyển về xã Yên Xuân không có dân cư thuộc phạm vi điều chỉnh. Phương án điều chỉnh ranh giới cấp tỉnh đồng thời thay đổi địa giới một số đơn vị hành chính cấp xã. Số liệu diện tích, dân số, bản đồ và đường địa giới cần được thống nhất để hoàn thiện hồ sơ.

Đối chiếu với các điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 8 Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính, phương án điều chỉnh phù hợp với chủ trương của Đảng và quy hoạch có liên quan như Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới; định hướng chức năng của cực Tây Bắc Sơn Tây - Ba Vì và cực Tây Hòa Lạc trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Về bảo đảm lợi ích chung của quốc gia, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phương án điều chỉnh địa giới hành chính giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Phú Thọ thống nhất một đầu mối quản lý hành chính đối với toàn bộ Vườn quốc gia Ba Vì và khu vực vùng đệm liên quan; giảm tầng nấc phối hợp liên tỉnh trong quản lý rừng, đất đai, môi trường, trật tự xây dựng và phòng cháy, chữa cháy rừng; tạo điều kiện phát huy tiềm năng, lợi thế về sinh thái, du lịch của khu vực.

Trong khi đó, về việc bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phương án điều chỉnh không làm thay đổi số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã; đường địa giới được xác định theo địa vật ổn định, tạo thuận lợi cho phân định trách nhiệm quản lý cư trú, an ninh, trật tự, phòng thủ dân sự và cứu hộ, cứu nạn. Việc bàn giao địa bàn, dữ liệu nghiệp vụ được thực hiện trước thời điểm địa giới mới có hiệu lực.

Đối với việc bảo đảm đoàn kết, bình đẳng giữa các dân tộc, phù hợp yếu tố lịch sử, văn hóa truyền thống và thuận lợi cho Nhân dân: Khu vực điều chỉnh thuộc không gian văn hóa Ba Vì - Tản Viên, có cộng đồng dân tộc Mường, Dao sinh sống liên vùng; phương án bảo đảm không chia cắt sinh hoạt cộng đồng, cơ sở tín ngưỡng, lễ hội và quan hệ dòng họ. Đối với khu vực có dân cư, nhất là 664 ha tại xã Thịnh Minh, hai địa phương đánh giá cụ thể khoảng cách tiếp cận trụ sở hành chính, trường học, cơ sở y tế và có giải pháp hỗ trợ trong giai đoạn chuyển tiếp.

Về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính cấp tỉnh, đối vối với các xã thuộc tỉnh Phú Thọ, sau điều chỉnh thành phố Hà Nội tăng 1,19%, lên 3.399,90 km², đạt khoảng 136% chuẩn 2.500 km² của thành phố trực thuộc trung ương. Trong khi đó, sau điều chỉnh tỉnh Phú Thọ giảm 0,43%, còn 9.321,32 km², đạt khoảng 116,5% so với mức cao nhất là 8.000 km² (đạt chuẩn của tỉnh miền núi).

Như vậy diện tích của cả hai địa phương biến động dưới 20% và số lượng đơn vị hành chính không đổi. Theo khoản 4 Điều 12 Nghị quyết 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, hai địa phương không phải đánh giá lại tiêu chuẩn…/.

Phạm Quỳnh