Hà Nội tổng rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo

Để người dân hiểu rõ và chủ động phối hợp, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh trên diện rộng. Các cơ quan chức năng tập trung phổ biến rộng rãi về tiêu chí đánh giá, phương pháp thu thập thông tin, cách tính điểm thu nhập cũng như đo lường mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản. Nhờ đó, những hộ gia đình cảm thấy đủ điều kiện có thể chủ động đăng ký và tự giác kê khai thông tin chính xác. Việc truyền tải thông tin được thực hiện linh hoạt qua hệ thống báo chí, loa phát thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, tờ rơi và bảng niêm yết tại trụ sở chính quyền địa phương.

Về mặt tổ chức, các xã và phường khẩn trương kiện toàn bộ máy điều hành rà soát tại chỗ. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp được mời tham gia giám sát toàn bộ quy trình nhằm bảo đảm tính khách quan và minh bạch. Lực lượng trực tiếp đến từng hộ gia đình bao gồm trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, đại diện các đoàn thể và những người am hiểu địa bàn. Tất cả đều được tập huấn kỹ lưỡng về kỹ năng sử dụng bộ công cụ điều tra trước khi ra quân.

Quá trình đánh giá được thực hiện song song theo hai bộ tiêu chuẩn. Với chuẩn nghèo giai đoạn 2022-2025 dành cho cư dân đăng ký thường trú trên địa bàn, việc phân loại dựa trên kết quả chấm điểm thực tế. Cụ thể, các hộ ở khu vực nông thôn có điểm thu nhập từ 170 trở xuống sẽ thuộc diện hộ nghèo nếu điểm thiếu hụt dịch vụ xã hội đạt từ 30 điểm trở lên, hoặc thuộc diện hộ cận nghèo nếu điểm thiếu hụt dưới 30 điểm. Tại khu vực đô thị, mốc điểm thu nhập được tính từ 195 điểm trở xuống với cách phân loại mức độ thiếu hụt tương tự.

Đối với việc chuẩn bị cho chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027-2030, việc xác định thu nhập bình quân và dịch vụ xã hội cơ bản được quy đổi thông qua điểm số tài sản, điều kiện sống và thông tin thành viên. Mức chuẩn thu nhập của Hà Nội được đưa ra cao hơn chuẩn chung của cả nước. Theo đó, mức điểm thu nhập ở khu vực nông thôn tương đương 3 triệu đồng mỗi người một tháng, còn khu vực đô thị tương đương 3,5 triệu đồng mỗi người một tháng. Một hộ gia đình ở nông thôn có điểm thu nhập từ 205 trở xuống hoặc ở đô thị có điểm thu nhập từ 295 trở xuống, kết hợp với điểm thiếu hụt dịch vụ xã hội từ 30 điểm trở lên sẽ được tính là hộ nghèo, còn dưới 30 điểm thiếu hụt sẽ được xếp vào nhóm hộ cận nghèo.

Quy trình tổng rà soát theo tiêu chuẩn mới được triển khai chặt chẽ qua 5 bước liên hoàn. Ban đầu, các địa phương lập danh sách các hộ cần kiểm tra từ dữ liệu quản lý sẵn có và các đơn đề nghị mới phát sinh. Tiếp theo, điều tra viên đến tận nhà thu thập thông tin, tính toán điểm số và cùng đại diện chủ hộ ký xác nhận vào phiếu điều tra. Bước thứ ba là tổ chức cuộc họp dân công khai tại thôn hoặc tổ dân phố để xin ý kiến cộng đồng, nơi kết quả chỉ được thông qua khi đạt tỷ lệ đồng thuận từ một nửa số người tham dự trở lên. Sau đó, kết quả được niêm yết công khai trong 3 ngày làm việc để tiếp nhận và giải quyết khiếu nại nếu có. Cuối cùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ra quyết định công nhận và cấp giấy chứng nhận cho các hộ gia đình theo đúng quy định.

Đợt rà soát định kỳ này kéo dài từ đầu tháng 9 đến giữa tháng 12. Ngay trong tháng 10, công tác tập huấn chuyên môn cho lực lượng rà soát viên đã được hoàn tất. Theo tiến độ đề ra, UBND cấp xã sẽ gửi báo cáo sơ bộ về cơ quan quản lý chuyên ngành cấp thành phố trước giữa tháng 11 và hoàn thành báo cáo chính thức cùng việc cập nhật dữ liệu lên hệ thống thông tin chung trước cuối tháng 11. Ở cấp thành phố, toàn bộ kết quả tổng hợp sẽ được hoàn thiện để báo cáo lên các cơ quan Trung ương trước ngày 15 tháng 12 năm 2026./.