Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chuẩn chương trình đào tạo đại học nhóm ngành Đào tạo giáo viên
Ngày 04/11, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) chính thức ban hành Quyết định số 3198/QĐ-BGDĐT quy định Chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học nhóm ngành Đào tạo giáo viên. Quy định mới đặt ra hàng loạt chuẩn mực về năng lực số, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), nâng chuẩn ngoại ngữ, tăng cường thời lượng thực hành sư phạm cũng như nâng cao tiêu chuẩn chuyên môn đối với đội ngũ giảng viên.
Cụ thể hóa định hướng đổi mới và nâng cao chất lượng nhà giáo
Quyết định số 3198/QĐ-BGDĐT ra đời nhằm cụ thể hóa yêu cầu chuẩn hóa chương trình và chuẩn đầu ra đào tạo giáo viên theo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 500/TB-VPCP ngày 25/9/2026. Đây là bước đi chiến lược trong lộ trình nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW, đồng thời gắn kết chặt chẽ công tác đào tạo giáo viên với yêu cầu chuyển đổi số toàn diện theo Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Chuẩn chương trình mới áp dụng chung cho tất cả các chương trình đào tạo giáo viên trình độ đại học, quy định rõ năng lực sinh viên cần đạt khi tốt nghiệp, đồng thời thắt chặt các điều kiện về trình độ, chuyên môn và khối lượng giảng dạy trực tiếp của đội ngũ giảng viên. Các tiêu chí phẩm chất, năng lực chung, năng lực sư phạm và chuyên môn bắt buộc phải cụ thể hóa thành các chỉ báo có thể đo lường, quan sát và đánh giá chính xác, giúp sinh viên phát triển khả năng làm việc độc lập, sáng tạo và thích ứng với yêu cầu nghề nghiệp thực tiễn.
Tiên phong tích hợp Trí tuệ nhân tạo (AI) và Năng lực số
Một trong những điểm nhấn quan trọng của Chuẩn chương trình đào tạo vừa ban hành là yêu cầu các cơ sở đào tạo phải rà soát, công khai chuẩn đầu ra về năng lực số dựa trên Khung năng lực số cho người học do Bộ GDĐT ban hành. Việc xác định mức độ năng lực số và quy trình đánh giá phải phù hợp với đặc thù từng ngành, gắn liền với năng lực nghề nghiệp và điều kiện thực tế của từng nhà trường.
Đặc biệt, nội dung ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm cả AI tạo sinh, bắt buộc phải tích hợp xuyên suốt chương trình đào tạo và kết nối chặt chẽ với thực hành sư phạm số. Sinh viên sư phạm sẽ được rèn luyện kỹ năng lựa chọn, khai thác và kiểm chứng các sản phẩm do AI tạo ra trong quá trình thiết kế học liệu, tổ chức dạy học cũng như đánh giá học sinh. Quy định cũng nhấn mạnh việc sử dụng AI phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đạo đức, an toàn, bảo mật thông tin và quyền riêng tư. Giảng viên có trách nhiệm thẩm định kỹ lưỡng mọi kết quả do AI khởi tạo trước khi áp dụng vào các quyết định giáo dục.
Về năng lực ngoại ngữ, sinh viên sư phạm khi tốt nghiệp phải đạt tối thiểu bậc 3 theo Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam. Đối với sinh viên ngành Sư phạm tiếng nước ngoài, yêu cầu bắt buộc là đạt tối thiểu bậc 5 đối với ngoại ngữ chính và bậc 3 đối với ngoại ngữ phụ.
Đẩy mạnh rèn luyện nghiệp vụ và thực hành sư phạm thực tế
Chương trình đào tạo giáo viên trình độ đại học có thời gian đào tạo chuẩn là 4 năm, tổng khối lượng kiến thức tối thiểu 125 tín chỉ (chưa bao gồm các học phần Giáo dục thể chất và Giáo dục quốc phòng - an ninh).
Khối kiến thức nghiệp vụ sư phạm chiếm tối thiểu 30 tín chỉ, trong đó dành riêng ít nhất 12 tín chỉ cho rèn luyện nghiệp vụ, thực hành và thực tập sư phạm. Đáng chú ý, có ít nhất 8 tín chỉ bắt buộc phải thực hiện trực tiếp tại các cơ sở thực hành, thực tập. Quá trình rèn luyện được thiết kế theo lộ trình khoa học: từ trải nghiệm thực tế môi trường giáo dục, tập giảng trong lớp học và môi trường số, đến thực tập từng phần và thực tập toàn diện. Các trường đại học có trách nhiệm chủ động xây dựng cơ sở thực hành sư phạm hoặc ký kết hợp tác với các trường phổ thông, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa giảng viên sư phạm và giáo viên hướng dẫn tại cơ sở.
Siết chặt tiêu chuẩn đối với đội ngũ giảng viên đại học
Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, Bộ GDĐT quy định giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ phải trực tiếp đảm nhiệm ít nhất 60% tổng khối lượng học tập thuộc khối kiến thức cơ sở ngành, kiến thức ngành và kiến thức chuyên sâu. Đối với thành phần nghiệp vụ sư phạm, tối thiểu 50% số giảng viên trực tiếp đứng lớp phải đạt trình độ tiến sĩ với chuyên môn phù hợp.
Mỗi chương trình đào tạo phải có ít nhất 1 giảng viên cơ hữu trình độ tiến sĩ, có tối thiểu 5 năm kinh nghiệm quản lý đào tạo hoặc giảng dạy đại học chịu trách nhiệm chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình. Để chủ trì giảng dạy, chương trình cần có ít nhất 5 giảng viên cơ hữu hoặc đồng cơ hữu là tiến sĩ (trong đó tối thiểu 2 người có chuyên môn về khoa học giáo dục). Chuẩn mới cũng quy định lộ trình trong vòng 3 năm kể từ ngày ban hành, số lượng tiến sĩ cơ hữu và đồng cơ hữu chủ trì giảng dạy mỗi chương trình phải đạt từ 7 người trở lên.
Bộ GDĐT yêu cầu các chương trình đào tạo ban hành sau ngày Quyết định số 3198/QĐ-BGDĐT có hiệu lực phải lập tức áp dụng Chuẩn mới. Đối với các chương trình đã ban hành trước đó, các cơ sở giáo dục đại học có thời hạn 24 tháng để rà soát, cập nhật và hoàn thiện chương trình đáp ứng đầy đủ các tiêu chí theo quy định./.