Hà Nội lan tỏa giá trị văn hóa, vun đắp sức mạnh đại đoàn kết

Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất – dấu mốc trong tư duy về văn hóa và phát triển đất nước

Được tổ chức sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, đang tập trung củng cố chính quyền cách mạng, xây dựng nền văn hóa mới, nâng cao dân trí và phát huy sức mạnh tinh thần đoàn kết toàn dân tộc, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử sâu sắc. Qua 80 năm, những tư tưởng, quan điểm được khẳng định từ Hội nghị tiếp tục là cơ sở quan trọng để nhìn nhận vị trí, vai trò của văn hóa trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Thực hiện Hướng dẫn số 17-HD/BTGTW ngày 28/10/2026 của Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội yêu cầu tập trung tuyên truyền làm rõ ý nghĩa lịch sử, giá trị lý luận và thực tiễn của Hội nghị; khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về văn hóa, đặc biệt là luận điểm “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”. Cùng với đó là tư tưởng về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công”.

Từ dấu mốc lịch sử này, công tác tuyên truyền cần làm rõ sự kế thừa, phát triển đường lối văn hóa của Đảng qua các thời kỳ cách mạng; khẳng định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước. Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc vì thế không chỉ là những dịp kỷ niệm, mà còn là cơ hội tiếp nối, phát huy các giá trị tư tưởng, văn hóa và truyền thống quý báu của dân tộc trong giai đoạn mới.

Một trọng tâm được đặt ra là nâng cao ý thức gìn giữ, kế thừa và phát huy bản sắc dân tộc, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh từ gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị đến cộng đồng. Việc thực hiện hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam cần gắn với những biểu hiện cụ thể trong đời sống: đạo đức, lối sống nhân ái, nghĩa tình, trách nhiệm, tinh thần thượng tôn pháp luật và ý thức tương trợ cộng đồng. Đồng thời, kiên quyết bài trừ hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, tệ nạn xã hội và những hành vi vi phạm đạo đức, pháp luật.

Văn hóa cũng được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng “hai con số”. Hướng dẫn nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, khai thác hợp lý, bền vững các nguồn lực văn hóa, di sản, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh và bản sắc từng địa phương. Việc kết nối văn hóa với du lịch, công nghệ và các ngành kinh tế phải gắn với bảo tồn bản sắc dân tộc, bảo đảm lợi ích cộng đồng; khuyến khích hình thành những sản phẩm, dịch vụ, không gian và điểm đến văn hóa có giá trị, góp phần phát triển du lịch, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Đại đoàn kết – nền tảng xây dựng đời sống văn hóa từ mỗi cộng đồng dân cư

Nếu Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất là dấu mốc khẳng định tư tưởng, đường lối về văn hóa, thì Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc là dịp để những giá trị ấy được bồi đắp và thể hiện sinh động trong đời sống cộng đồng. Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Thành ủy yêu cầu tuyên truyền sâu sắc vị trí, vai trò và truyền thống vẻ vang của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong vận động, tập hợp các tầng lớp Nhân dân, tạo sự thống nhất và đồng thuận xã hội; khẳng định đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược xuyên suốt, cội nguồn sức mạnh, nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thông qua các hoạt động Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, cần làm rõ ý nghĩa của việc củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh, trật tự, bảo đảm an sinh xã hội và phát huy truyền thống tương thân, tương ái. Điều quan trọng là đề cao tính tự nguyện, sự tham gia thực chất của người dân, để mỗi người thực sự trở thành chủ thể trong xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc; gìn giữ tình làng, nghĩa xóm, phát triển kinh tế và xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh.

Trong định hướng tuyên truyền, Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) được gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và chuỗi hoạt động Tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc, tạo thành đợt sinh hoạt chính trị, văn hóa sâu rộng trong hệ thống chính trị và Nhân dân. Các hoạt động trong tháng 11/2026 tập trung vào những chương trình văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao phục vụ Nhân dân; hoạt động thăm hỏi, động viên, gặp gỡ và chung vui với Nhân dân tại khu dân cư, địa phương của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan Trung ương.

Nhiều hoạt động hưởng ứng được định hướng triển khai như miễn, giảm phí tham quan bảo tàng, xem phim, thưởng thức nghệ thuật; giao lưu văn hóa, văn nghệ, trình diễn dân ca, dân vũ, trải nghiệm di sản, giới thiệu ẩm thực. Các hoạt động cần gắn với phong trào, cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa, chung sức xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường; bảo đảm thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả, hướng về cơ sở, lấy người dân làm chủ thể và là đối tượng thụ hưởng.

Cùng với việc tổ chức hoạt động, công tác tuyên truyền cần chú trọng phát hiện, biểu dương và nhân rộng những tập thể, cá nhân tiêu biểu, nhân tố mới, mô hình hay, cách làm sáng tạo trong xây dựng đời sống văn hóa, bảo tồn và phát huy di sản, sáng tạo văn học, nghệ thuật, phát triển công nghiệp văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Việc chủ động nắm bắt tư tưởng, tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, cung cấp thông tin chính thống, chính xác, định hướng dư luận xã hội cũng được đặt ra; đồng thời tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác thông tin sai lệch, luận điệu xuyên tạc lịch sử, phủ nhận giá trị văn hóa dân tộc và kích động chia rẽ đoàn kết trong Nhân dân.

Lan tỏa giá trị văn hóa bằng những hoạt động thiết thực, gần gũi với người dân

Từ định hướng chung, các hoạt động kỷ niệm được triển khai ở cả cấp Trung ương và địa phương, với nhiều hình thức phong phú. Ở cấp Trung ương, Lễ kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất do Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cơ quan liên quan thực hiện. Cùng với đó là các hoạt động gặp mặt, biểu dương nghệ nhân, văn nghệ sĩ, cán bộ quản lý văn hóa, cán bộ Mặt trận Tổ quốc, chức sắc, chức việc tôn giáo, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số và các tập thể, cá nhân tiêu biểu; tổ chức chương trình nghệ thuật, hội thảo, tọa đàm, triển lãm, tuần chiếu phim, cuộc thi tìm hiểu lịch sử, truyền thống và các hoạt động về nguồn.

Tại Hà Nội, Thành phố tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 theo Kế hoạch số 410/KH-UBND ngày 22/10/2026 của UBND thành phố Hà Nội, với sự phối hợp của Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cơ quan liên quan. Thành phố đồng thời tổ chức chuỗi hoạt động Tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc tại cộng đồng dân cư, thôn, bản, tổ dân phố; chủ động lựa chọn nội dung, hình thức phù hợp với điều kiện từng địa bàn, bảo đảm thiết thực, hiệu quả.

Công tác tuyên truyền được triển khai trước, trong và sau các sự kiện, trọng tâm trong tháng 11/2026, cao điểm từ ngày 10/11 đến ngày 24/11/2026. Các cơ quan báo chí, xuất bản, phát thanh, truyền hình, cổng thông tin điện tử được định hướng mở chuyên trang, chuyên mục, xây dựng các tuyến tin, bài, phóng sự, chương trình chuyên đề có chiều sâu, làm nổi bật giá trị lịch sử, văn hóa, tư tưởng và ý nghĩa thực tiễn của các sự kiện. Phương thức truyền thông cần được đổi mới theo hướng hiện đại, sáng tạo, đa nền tảng, chú trọng sản phẩm số có tính tương tác, phù hợp với từng nhóm công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Trên không gian mạng, các sản phẩm e-magazine, megastory, podcast, longform, infographic, video trên nền tảng số và mạng xã hội được khuyến khích phát triển, gắn với việc phát huy hiệu quả các trang, nhóm, kênh truyền thông chính thống của cơ quan, đơn vị, địa phương. Nội dung tuyên truyền cũng được lồng ghép trong sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên đề, hội nghị báo cáo viên, tuyên truyền viên, các phong trào thi đua yêu nước và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội. Cùng với đó là các hoạt động văn hóa, văn nghệ, triển lãm, hội thi, trải nghiệm di sản và phát huy hệ thống thông tin cơ sở, cổ động trực quan tại khu dân cư, nhà văn hóa, bảo tàng, trục giao thông chính, khu công nghiệp, điểm du lịch, quảng trường.

Để bảo đảm triển khai đồng bộ, Ban Tuyên giáo Thành ủy có trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo công tác tuyên truyền trong hệ thống tuyên giáo, trên báo chí, bản tin và thông qua đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên; đăng tải nội dung trên bản tin “Thông tin nội bộ”, “Sổ tay đảng viên điện tử” và Trang tin điện tử Đảng bộ Thành phố; nắm bắt tình hình tư tưởng trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân, phối hợp đấu tranh phản bác thông tin sai trái, thù địch, xuyên tạc sự kiện.

Đảng ủy UBND Thành phố lãnh đạo UBND Thành phố chỉ đạo các sở, ngành xây dựng kế hoạch, lồng ghép nội dung tuyên truyền và tổ chức hoạt động hưởng ứng; đẩy mạnh giáo dục lịch sử, truyền thống, giá trị văn hóa dân tộc trong các cơ sở giáo dục; quảng bá hình ảnh đất nước, Thủ đô, con người và văn hóa Việt Nam đến bạn bè quốc tế và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt, tham mưu triển khai các hoạt động hưởng ứng, đồng thời tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động thông tin, tuyên truyền, nhất là trên không gian mạng.

Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội Thành phố đẩy mạnh vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia các hoạt động, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, bảo tồn di sản, xây dựng gia đình văn hóa, khu dân cư văn hóa và nếp sống văn minh. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Thành phố lồng ghép nội dung tuyên truyền trong sinh hoạt và hoạt động của Đoàn, Hội, Đội, chú trọng giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Hội Liên hiệp văn học, nghệ thuật Hà Nội và Hội Nhà báo Thành phố vận động cán bộ, hội viên sáng tác, quảng bá, tôn vinh các giá trị văn hóa Việt Nam.

Ở cơ sở, đảng ủy các xã, phường và đảng ủy trực thuộc Thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kế hoạch tuyên truyền, tổ chức hoạt động văn hóa tại khu dân cư và các thiết chế văn hóa, không gian công cộng; chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, kịp thời định hướng thông tin, tạo đồng thuận. Các Ban xây dựng Đảng Đảng ủy xã, phường và Ban Tuyên giáo Đảng ủy trực thuộc Thành ủy tham mưu cấp ủy định hướng tuyên truyền, lựa chọn, giới thiệu, quảng bá các giá trị, sản phẩm, mô hình và không gian văn hóa tiêu biểu; theo dõi, đôn đốc, kiểm tra công tác tuyên truyền, cổ động trực quan. Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội chủ động xây dựng kế hoạch, mở chuyên trang, chuyên mục, tăng cường tin, bài, phóng sự và sản phẩm truyền thông đa phương tiện, làm rõ ý nghĩa các sự kiện và lan tỏa chuỗi hoạt động Tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc.

Thông qua đợt tuyên truyền và các hoạt động kỷ niệm, mục tiêu đặt ra không chỉ là tạo không khí vui tươi, phấn khởi, khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, trách nhiệm công dân và khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, mà còn góp phần phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong sáng tạo, gìn giữ, phát huy và thụ hưởng các giá trị văn hóa. Từ dấu mốc lịch sử 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất đến những hoạt động gần gũi trong mỗi khu dân cư, sức sống của văn hóa được tiếp nối bằng chính ý thức, trách nhiệm và sự tham gia của mỗi người dân./.

Phúc Hải