Hà Nội ban hành Bộ tiêu chí và Phương pháp khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân

Thành phố Hà Nội vừa chính thức ban hành Bộ tiêu chí và Phương pháp khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân giai đoạn 2026-2030. Việc nâng cao chất lượng đời sống và đo lường mức độ hài lòng của Nhân dân luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển Thủ đô.

Khảo sát Chỉ số hạnh phúc của người dân tại 126 xã, phường

Đối tượng tham gia khảo sát là toàn bộ công dân từ 18 tuổi trở lên, có đủ năng lực hành vi và đang cư trú trên địa bàn thành phố Hà Nội mà không phân biệt giới hạn ở người có đăng ký thường trú. Ngay cả những người có đăng ký tạm trú, người thuê nhà hay lao động di cư sinh sống tại địa bàn từ 6 tháng trở lên cũng thuộc diện khảo sát khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo phương án hằng năm. Quá trình lấy ý kiến được thực hiện trực tiếp với từng cá nhân, trong đó hộ gia đình chỉ đóng vai trò là đơn vị trung gian để lựa chọn người trả lời nhằm đảm bảo tính khách quan, tuyệt đối không để chủ hộ trả lời thay cho thành viên khác được chọn.

Phạm vi triển khai bao gồm 126 xã, phường trên toàn Thành phố. Năm 2026 được chọn làm năm cơ sở, và trong suốt giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030, các đợt khảo sát trực tiếp sẽ được tiến hành định kỳ vào quý IV hằng năm để thu thập thông tin đánh giá về đời sống hạnh phúc của người dân tính từ ngày 1/1 đến ngày 31/12. Kết quả của Chỉ số hạnh phúc sẽ được tổng hợp, kiểm định và công bố hằng năm, dự kiến vào dịp Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3), qua đó làm cơ sở quan trọng phục vụ công tác theo dõi và đề xuất các giải pháp cải thiện đời sống Nhân dân trong thời gian tiếp theo.

Về quy mô và phương pháp lấy mẫu, trong năm 2026, thành phố dự kiến thu thập 8.860 phiếu hoàn thành, tương ứng khoảng 1% dân số Thủ đô, phân bổ cụ thể cho 51 phường và 75 xã dựa theo tỷ lệ dân số cập nhật thống kê của từng địa phương. Từ năm 2027 đến năm 2030, tỷ lệ lấy mẫu trực tiếp sẽ tăng lên khoảng 2% dân số, đưa tổng số mẫu dự kiến lên khoảng 17.720 phiếu mỗi năm tùy theo quy mô dân số thực tế.

Việc lựa chọn mẫu được tiến hành theo phương pháp xác suất, chọn tổ dân phố hoặc thôn theo tỷ lệ quy mô để đảm bảo khoảng từ 25 đến 30 cuộc phỏng vấn hoàn thành tại mỗi địa bàn. Tiếp đó, cơ quan chức năng tiến hành lập hoặc cập nhật danh sách hộ gia đình, lựa chọn ngẫu nhiên có hệ thống và chọn một người đủ điều kiện trong mỗi hộ để tham gia trả lời, đồng thời chuẩn bị danh sách dự phòng từ 15% đến 20% để đảm bảo tiến độ và chất lượng dữ liệu.

Đánh giá chất lượng sống người dân Thủ đô qua Bộ chỉ số hạnh phúc 5 trụ cột

Bộ tiêu chí đo lường Chỉ số hạnh phúc được thiết kế toàn diện với 50 tiêu chí chia đều cho 5 trụ cột chính, mỗi trụ cột gồm 10 tiêu chí cụ thể. Trụ cột thứ nhất tập trung vào đời sống kinh tế, việc làm và khả năng phát triển, bao gồm việc đánh giá khả năng thu nhập đáp ứng nhu cầu thiết yếu, năng lực dự phòng tài chính, sự ổn định của việc làm, điều kiện sinh kế, cân bằng giữa công việc và cuộc sống, cơ hội phát triển nghề nghiệp, kinh doanh, khởi nghiệp, cũng như triển vọng cải thiện mức sống và bảo đảm chỗ ở ổn định.

Trụ cột thứ hai phản ánh mối quan hệ gia đình, cộng đồng và xã hội, qua sự hòa thuận và tôn trọng lẫn nhau trong gia đình, sự quan tâm giữa các thế hệ, khả năng nhận được sự giúp đỡ khi gặp khó khăn, chất lượng các mối quan hệ xã hội, mức độ gắn kết tại khu dân cư, niềm tin giữa người với người cũng như khả năng tham gia đóng góp vào công việc chung của cộng đồng.

Trụ cột thứ ba đánh giá các dịch vụ xã hội, an sinh và phúc lợi xã hội thông qua khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục, cơ hội học tập suốt đời, chăm sóc sức khỏe ban đầu, trợ giúp xã hội, cùng với mức độ chính quyền và các cơ quan cung cấp dịch vụ lắng nghe, phản hồi ý kiến của người dân.

Trụ cột thứ tư xoay quanh văn hóa, môi trường sống, không gian đô thị và chất lượng sống, tập trung vào chất lượng nhà ở, khả năng tiếp cận không gian công cộng và cây xanh, chất lượng không khí, hệ thống thoát nước, xử lý rác thải, chất lượng đi lại hằng ngày, việc bảo tồn các giá trị di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội, sức khỏe thể chất và tinh thần của người dân.

Trụ cột thứ năm đề cập đến quản trị đô thị, an toàn, kỷ cương và niềm tin xã hội, phản ánh cảm nhận về an toàn cá nhân, trật tự xã hội, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, an toàn thông tin số, an toàn thực phẩm, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền, hiệu quả phòng chống tham nhũng cũng như chất lượng dịch vụ hành chính công.

Ngoài ra, bộ tiêu chí còn tích hợp thêm 3 câu hỏi kiểm định độc lập để đánh giá tổng thể cuộc sống, nhu cầu hiện tại và kỳ vọng của người dân đối với bộ máy chính quyền.

Thang điểm tính toán và ứng dụng công nghệ số

Để đảm bảo độ chính xác trong việc tính toán, Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô được tính theo thang điểm 10, trong đó điểm số càng cao thể hiện mức độ hạnh phúc càng lớn. Đối với từng tiêu chí, chương trình áp dụng thang đo Likert 5 mức từ thấp đến cao, được quy đổi trực tiếp sang thang điểm 10 với mức 1 tương ứng 2 điểm, mức 2 là 4 điểm, mức 3 là 6 điểm, mức 4 là 8 điểm và mức 5 là 10 điểm...

Bên cạnh hình thức phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu giấy truyền thống trong năm đầu tiên để đảm bảo kiểm soát chặt chẽ, thành phố còn triển khai phiên bản khảo sát rút gọn trên Ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi và các nền tảng trực tuyến.

Dữ liệu thu thập từ các nền tảng số này đóng vai trò là nguồn thông tin tự nguyện phục vụ công tác theo dõi xu hướng, cảnh báo sớm và nghiên cứu chuyên sâu, góp phần làm phong phú thêm cơ sở dữ liệu để không ngừng nâng cao chất lượng đời sống và chỉ số hạnh phúc của người dân trong giai đoạn mới./.

Kim Thoa