Điều chỉnh kế hoạch đầu tư công, Hà Nội bảo đảm nguồn lực phát triển trong thời kỳ mới

Sự cần thiết điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch năm 2026

Chính quyền thành phố Hà Nội cho biết, Kế hoạch đầu tư công năm 2026 được Thành phố giao đầu năm nay là 126.000,990 tỷ đồng (cao hơn Thủ tướng Chính phủ giao 70,8 tỷ đồng) và cập nhật đến nay là 171.000,990 tỷ đồng, trong đó cấp Thành phố là 128.932,220 tỷ đồng; cấp xã là 42.068,770 tỷ đồng.

Lũy kế giải ngân đến hết ngày 26/10/2026 đạt 120.485 tỷ đồng, bằng 100,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 72,9% kế hoạch thành phố giao, cao nhất cả nước về giá trị tuyệt đối. Theo UBND thành phố Hà Nội, nhu cầu bổ sung Kế hoạch đầu tư công năm 2026 các tháng cuối năm lớn. Năm 2026 là năm đầu tiên của nhiệm kỳ 2026-2030, Thành phố Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số (11%). Các tháng cuối năm yêu cầu phải bố trí vốn kịp thời cho các nhiệm vụ chính trị quan trọng, dự án trọng điểm, khẩn cấp. Cụ thể:

(1) Tạm ứng hợp đồng thực hiện dự án 5 tuyến đường sắt đô thị. Ngày 5/9/2026, Chủ tịch UBND Thành phố đã ban hành Quyết định số 4765/QĐ-UBND về việc phê duyệt Nhiệm vụ thực hiện Dự án đầu tư xây dựng 5 tuyến đường sắt đô thị theo hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay. Theo đó đã hợp nhất 5 tuyến đường sắt số 1, 2, 8, 10, 14 thành 1 dự án.

Ngày 15/10/2026, dưới sự chứng kiến của Thành ủy, HĐND - UBND Thành phố, Hợp đồng Dự án đầu tư xây dựng 5 tuyến đường sắt đô thị theo hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay đã được ký kết giữa Ban Quản lý đường sắt đô thị và Liên danh nhà thầu Công ty VINHOMES - Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng SGC. Trong đó tên, quy mô các dự án thành phần trong 5 dự án có sự thay đổi so với Nghị quyết số 04/NQ-HĐND Thành phố đã thông qua.

Theo hợp đồng ký kết, nhu cầu vốn tạm ứng của Nhà thầu là 240.013,8 tỷ đồng, tương ứng với 3 đợt thanh toán tạm ứng (đợt 1 là khoảng 120.000 tỷ đồng, tương ứng 15% giá trị hợp đồng, đợt 2 là 80.000 tỷ đồng tương ứng 10% giá trị hợp đồng và đợt 3 là 40.000 tỷ đồng, tương ứng 5% giá trị hợp đồng). Tổng nhu cầu vốn tạm ứng đợt 1 và đợt 2 trong năm 2026 là 200.000 tỷ đồng, trong đó: Ngân sách Thành phố cân đối 30.000 tỷ đồng từ tổng mức vốn Kế hoạch đầu tư công năm 2026.

Số vốn còn thiếu (170.000 tỷ đồng), UBND Thành phố đã có Tờ trình số 412/TTr-UBND ngày 17/10/2026 đề xuất Thủ tướng Chính phủ: (i) Bố trí ngay kế hoạch vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ năm 2026 là 85.000 tỷ đồng; (ii) Ứng trước ngân sách trung ương hỗ trợ Thành phố năm 2026 là 85.000 tỷ đồng và bố trí kế hoạch vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ trong các năm tiếp theo để hoàn ứng.

(2) Nộp trả ngân sách trung ương khoản thu đột biến tiền thuê đất năm 2024 theo quy định tại điểm d khoản 7 Điều 9 Luật Ngân sách Nhà nước số 83/2015/QH13 là 4.002,195 tỷ đồng theo kết luận của Kiểm toán Nhà nước về báo cáo kiểm toán Ngân sách địa phương và báo cáo quyết toán ngân sách địa phương năm 2025 của thành phố Hà Nội (theo Công văn số 145/KTNN-TH ngày 7/8/2026 của Kiểm toán Nhà nước).

(3) Dự án thành phần 3 - Vành đai IV Vùng Thủ đô nhu cầu bổ sung là 2.435,369 tỷ đồng. Hiện nay, UBND Thành phố đã có Văn bản số 5222/UBND-KT ngày 14/10/2026 đề xuất Bộ Tài chính trình cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung Kế hoạch đầu tư vốn ngân sách Trung ương trong nước năm 2026 là 1.423 tỷ đồng nhưng chưa được phê duyệt.

Ngoài ra, hiện có một số dự án cấp Thành phố đang mới dự kiến triển khai theo lệnh khẩn cấp; một số xã, phường bị giảm dự toán chi đầu tư phát triển do không đảm bảo nguồn thu tiền sử dụng đất đề xuất ngân sách Thành phố hỗ trợ để bảo đảm thực hiện các dự án chuyển tiếp, dự án bức xúc, dân sinh thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội và an sinh trên địa bàn, tránh nợ xây dựng cơ bản.

Tại Nghị quyết số 04/NQ-HĐND ngày 28/3/2026, HĐND Thành phố Hà Nội đã phê duyệt kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 của Thành phố với tổng mức kế hoạch vốn là 864.682,067 tỷ đồng, trong đó cấp Thành phố là 691.759,067 tỷ đồng, cấp xã là 172.923 tỷ đồng.

Cơ cấu nguồn vốn trong kế hoạch trung hạn gồm: 162.593,070 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương trong nước; 10.109,322 tỷ đồng vốn ODA cấp phát; 219.897,243 tỷ đồng vốn đầu tư công nguồn NSĐP không bao gồm số thu sử dụng đất, xổ số kiến thiết, bội chi ngân sách địa phương; 267.875 tỷ đồng nguồn thu tiền sử dụng đất; 2.365 tỷ đồng vốn xổ số kiến thiết Thủ đô; 67.359,776 tỷ đồng vốn tăng thu, thưởng vượt thu; 64.463,028 tỷ đồng vốn vay trong nước; 70.019,628 tỷ đồng vốn ODA vay lại.

Trong đó, Thành phố Hà Nội xác định thực hiện 20 dự án đường sắt đô thị và các dự án sử dụng vốn ODA với tổng mức kế hoạch vốn là 310.191,125 tỷ đồng. Tuy nhiên hiện định hướng phát triển đường sắt đô thị có sự thay đổi, tên, số lượng dự án đường sắt đô thị thay đổi. Để đảm bảo việc triển khai ngay 5 tuyến đường sắt đô thị theo chỉ đạo nêu trên, việc điều chỉnh kế hoạch vốn trung hạn giai đoạn 2026-2030 các dự án sử dụng vốn ODA và đường sắt đô thị là cần thiết.

Đồng thời, việc cập nhật, điều chỉnh kịp thời kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch năm 2026 là cần thiết để đảm bảo nguồn vốn để tạm ứng hợp đồng thực hiện 5 tuyến đường sắt đô thị, các dự án lớn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Bổ sung 18.615 tỷ đồng vốn kế hoạch đầu tư công

Để đảm bảo nguồn vốn điều hành ngân sách các tháng cuối năm 2026, UBND thành phố Hà Nội đề xuất HĐND Thành phố xem xét giao UBND Thành phố quyết định bổ sung tổng mức vốn kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 là 18.615 tỷ đồng, gồm: 12.815 tỷ đồng từ nguồn thưởng vượt dự toán năm 2025 (nguồn thưởng vượt dự toán theo Quyết định số 1175/QĐ-TTg ngày 30/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ); 5.800 tỷ đồng nguồn tăng thu ngân sách cấp Thành phố năm 2025.

Về phương án điều chỉnh giảm kế hoạch vốn trung hạn giai đoạn 2026-2030 của các dự án đường sắt đô thị và dự án sử dụng vốn ODA (do các dự án này dự kiến không triển khai; gộp thành 1 dự án 5 tuyến đường sắt; thay đổi cơ cấu...) với tổng điều chỉnh giảm là 177.565,285 tỷ đồng (gồm 111.131,020 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương trong nước; 1.971,237 tỷ đồng vốn ngân sách cấp Thành phố và 64.463,028 tỷ đồng vốn huy động (trái phiếu...) để bổ sung toàn bộ cho dự án “Đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị Thành phố Hà Nội, tuyến số 1, số 2, số 8, số 10 và số 14 theo hình thức Hợp đồng chìa khóa trao tay”.

Điều chỉnh giảm 9.413,763 tỷ đồng dự phòng đầu tư công trung hạn để bổ sung trung hạn cho dự án “Đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị Thành phố Hà Nội, tuyến số 1, số 2, số 8, số 10 và số 14 theo hình thức Hợp đồng chìa khóa trao tay”. Sau điều chỉnh, Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 của dự án “Đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị Thành phố Hà Nội, tuyến số 1, số 2, số 8, số 10 và số 14 theo hình thức Hợp đồng chìa khóa trao tay” là 205.594,048 tỷ đồng gồm ngân sách trung ương trong nước là 111.131,020 tỷ đồng; ngân sách cấp Thành phố là 30.000 tỷ đồng; vốn huy động (trái phiếu...) là 64.463,028 tỷ đồng.

Điều chỉnh giảm 4.002,195 tỷ đồng dự phòng đầu tư công trung hạn để bổ sung cho nhiệm vụ “Nộp trả ngân sách trung ương khoản thu đột biến tiền thuê đất năm 2024” theo kết luận của Kiểm toán nhà nước. Sau điều chỉnh, dự phòng đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cấp Thành phố còn lại là 5.759,632 tỷ đồng (gồm việc giảm 2.500 tỷ đồng dự phòng để hỗ trợ phường Ô Chợ Dừa theo Nghị quyết số 30/NQ-HĐND ngày 25/6/2026)./.

Quỳnh Chi