Tiếp tục đổi mới, khơi dậy tinh thần sáng tạo của văn nghệ sĩ Thủ đô

Tháng 10/1966, Chi hội Văn nghệ Hà Nội ra đời với 5 phân hội: Văn - Thơ, Mỹ thuật, Nhiếp ảnh - Điện ảnh, Sân khấu và Âm nhạc. Từ tổ chức ban đầu, Hội từng bước phát triển thành Hội Văn nghệ mang tính tổng hợp, sau đó mở rộng thành Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội với 9 hội chuyên ngành.

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, NSND Trần Quốc Chiêm - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội nhấn mạnh vai trò của tổ chức Hội trong việc tập hợp văn nghệ sĩ, phát triển các chuyên ngành và khẳng định vị thế của văn học, nghệ thuật Thủ đô. Chủ tịch Hội nhấn mạnh, suốt sáu thập kỷ qua, Hội đã tập hợp được đông đảo đội ngũ văn nghệ sĩ tâm huyết, sáng tạo ra nhiều tác phẩm và công trình nghệ thuật, phục vụ độc giả và công chúng Thủ đô và cả nước. Các hoạt động sáng tác, nghiên cứu, lý luận, phê bình, dịch thuật và quảng bá tác phẩm đã góp phần phản ánh đời sống, bồi đắp nền tảng tinh thần xã hội, đồng hành cùng công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.

Trong số hơn 4.500 hội viên của Hội hiện nay đã có 53 hội viên được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh, 182 hội viên được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật; 152 Nghệ sĩ Nhân dân, 356 Nghệ sĩ Ưu tú cùng nhiều hội viên được trao tặng các danh hiệu nghệ nhân và Công dân Thủ đô ưu tú. Tạp chí Người Hà Nội - cơ quan của Hội Liên hiệp, tiếp tục giữ vai trò diễn đàn văn hóa, văn nghệ, góp phần kết nối các hội chuyên ngành với bạn đọc và công chúng.

Sự phát triển của Hội Liên hiệp được thể hiện rõ qua những dấu ấn riêng của các hội chuyên ngành. Tại tọa đàm, đại diện các hội chuyên ngành cũng đã nhìn lại hành trình phát triển, những thành quả mà hội đã đạt được trên nhiều phương diện.

Nhà thơ Bùi Việt Mỹ - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà văn Hà Nội điểm lại những dấu ấn trong 10 năm đầu hình thành và phát triển của tổ chức Hội, từ phong trào sáng tác trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đến quá trình xây dựng lực lượng văn nghệ sĩ Thủ đô. Ông khẳng định, các thế hệ nhà văn đã sáng tác nhiều tác phẩm gắn bó với đời sống Hà Nội, phản ánh công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần hình thành dòng chảy văn học mang đậm bản sắc Thủ đô.

Ở lĩnh vực mỹ thuật, tham luận của họa sĩ Nguyễn Văn Chiến đã “phác thảo” lại bức tranh mỹ thuật Thủ đô kể từ năm 1966 khi Hội Mỹ thuật Hà Nội ra đời. Từ một chi hội trong Hội Văn nghệ Hà Nội, Mỹ thuật Hà Nội từng bước phát triển thành hội chuyên ngành, xây dựng tổ chức và mở rộng hoạt động nghề nghiệp. Chặng đường ấy gắn với sự tiếp nối của nhiều thế hệ họa sĩ, với các hoạt động sáng tác, thực tế, triển lãm, giao lưu mỹ thuật...

Tham luận của nhà LLPB Lê Thị Hải Yến - Ủy viên BCH Hội Nhiếp ảnh Nghệ thuật Hà Nội nhấn mạnh vị trí của nhiếp ảnh trong hành trình phát triển chung của Hội Liên hiệp. Qua các thế hệ nghệ sĩ, phong trào nhiếp ảnh Thủ đô ngày một phát triển, đạt được nhiều thành tựu, góp phần ghi lại những dấu mốc lịch sử, diện mạo đô thị và cuộc sống con người Hà Nội.

Nhạc sĩ Bá Môn - Chánh Văn phòng Hội Âm nhạc Hà Nội điểm lại quá trình hoạt động của Hội Âm nhạc Hà Nội kể từ khi được thành lập (năm 1996). Theo nhạc sĩ Bá Môn, trong 30 năm qua, Hội Âm nhạc Hà Nội đã ghi được nhiều dấu ấn trên các lĩnh vực sáng tác, biểu diễn, nghiên cứu lý luận và đào tạo âm nhạc. Hội đã giới thiệu gần 2.000 tác phẩm mới, tổ chức 415 buổi tọa đàm, thông tin âm nhạc và đặc biệt là việc duy trì chương trình “Tình yêu Hà Nội”.

Điện ảnh Hà Nội cũng có bước phát triển đáng ghi nhận. Nhìn lại quá trình hình thành và phát triển của Hội từ ngày thành lập (12/11/1995) đến nay, NSND Nguyễn Hà Bắc cho rằng, giá trị quan trọng của chặng đường ấy không chỉ nằm ở sự gia tăng số lượng hội viên, mà còn ở dòng chảy sáng tạo được nối tiếp qua các thế hệ.

Ở lĩnh vực sân khấu, nhà viết kịch Lê Quý Hiền nhấn mạnh tính tiên phong và bản sắc riêng của sân khấu Thủ đô qua tham luận “Sân khấu Hà Nội đồng hành cùng dân tộc”. Tác giả phân tích quá trình tiếp nhận, phát triển các loại hình sân khấu, khẳng định dấu ấn của sân khấu Hà Nội trong đời sống nghệ thuật cả nước, đồng thời đề cập đến yêu cầu quan tâm đến “tuổi thọ” của tác phẩm sân khấu hiện nay.

Tham luận của nghệ sĩ Đinh Mạnh Cường cũng đã làm sáng tỏ hành trình 34 năm xây dựng và phát triển của Hội Nghệ sĩ Múa Hà Nội với những dấu ấn nổi bật trong công tác sưu tầm, phục dựng và phát huy múa cổ truyền Thăng Long - Hà Nội, cùng các hoạt động biểu diễn, truyền dạy, lưu giữ tư liệu, góp phần lan tỏa di sản đến cộng đồng.

Cùng với các lĩnh vực trên, Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội và Hội Kiến trúc sư Hà Nội là những thành viên quan trọng trong hệ thống 9 hội chuyên ngành của Hội Liên hiệp. Hoạt động của các hội góp phần mở rộng phạm vi sáng tạo, nghiên cứu và gìn giữ các giá trị văn hóa, không gian sống của Thủ đô…

Không chỉ làm sáng tỏ những thành quả văn học nghệ thuật Thủ đô trong chặng đường 60 năm qua, tại tọa đàm, các ý kiến tham luận cũng đã chỉ rõ những tồn tại, hạn chế của văn học nghệ thuật, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm phát huy hơn nữa những thành tựu đã đạt được, khắc phục những bất cập, góp phần thúc đẩy sự phát triển của văn học nghệ thuật Thủ đô trong giai đoạn mới.

Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội Trần Quốc Chiêm, để phát huy vai trò xung kích của văn học nghệ thuật trên mặt trận chính trị tư tưởng, cần đổi mới tư duy lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý hoạt động văn học nghệ thuật; chú trọng phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực, nhất là lực lượng kế cận; triển khai có hiệu quả các cuộc vận động sáng tác, tổ chức trại sáng tác, đặt hàng tác phẩm và tạo điều kiện để văn nghệ sĩ thâm nhập thực tế. Bên cạnh đó, cần phát huy giá trị các tác phẩm được sáng tác trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tăng cường quảng bá, phát triển văn hóa đọc và đưa văn học, nghệ thuật vào hoạt động giáo dục; phát huy công năng của các thiết chế văn hóa, mở rộng không gian sáng tạo, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để nâng cao chất lượng sáng tác, lưu trữ và quảng bá tác phẩm…

“Phát huy truyền thống sáu thập kỷ, Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội cùng các hội chuyên ngành cần tiếp tục đổi mới hoạt động, khơi dậy tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội của văn nghệ sĩ. Hy vọng rằng, trong thời gian tới văn học, nghệ thuật Thủ đô tiếp tục đóng góp vào việc phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Hà Nội, xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại”, NSND Trần Quốc Chiêm nhấn mạnh./.

Thụy Phương