Dự thảo Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp: Thi tuyển lớp 10 còn 2 môn Toán và Ngữ văn
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa chính thức đăng tải dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông trên Cổng thông tin điện tử của Bộ để lấy ý kiến đóng góp rộng rãi. Việc xây dựng quy chế mới này thể hiện sự thay đổi căn bản trong tư duy quản trị giáo dục - chuyển mạnh từ tư duy “tuyển sinh” sang tư duy “tiếp nhận học sinh, bảo đảm cơ hội học tập”. Trong đó, đề xuất thu gọn phương thức thi tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông (THPT) xuống còn 2 môn bắt buộc đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận.
Theo dự thảo, đối với kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT không chuyên, phương thức thi tuyển dự kiến sẽ chỉ tổ chức thi 2 môn là Toán và Ngữ văn. Quy định này được đưa ra nhằm hướng tới mục tiêu giảm áp lực căng thẳng và bớt gánh nặng chi phí thi cử cho học sinh, phụ huynh cũng như xã hội, đồng thời tạo sự ổn định tâm lý để các em chủ động định hướng học tập. Bên cạnh đó, nội dung đề thi cũng được giới hạn rõ ràng, không vượt quá yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở (THCS).
Dự thảo cũng trao quyền chủ động cho các địa phương trong việc quyết định phương thức tiếp nhận. Căn cứ vào quy mô học sinh, nhu cầu học tập, mạng lưới trường lớp và điều kiện thực tế, Sở GDĐT sẽ quyết định phương thức tiếp nhận vào lớp 10 phù hợp cho từng trường hoặc nhóm trường, trên tinh thần giảm bớt việc tổ chức thi tuyển khi không thật sự cần thiết.
Đối với hệ thống trường THPT chuyên, phương thức tuyển chọn vẫn giữ tính chất đặc thù nhằm phục vụ mục tiêu phát triển giáo dục mũi nhọn. Học sinh đăng ký vào trường chuyên sẽ phải tham dự kỳ thi gồm các môn thi chung và 01 môn chuyên tương ứng. Mỗi môn chuyên sẽ có đề thi riêng dựa trên chương trình THCS, bảo đảm đánh giá đúng năng lực và tuyển chọn chính xác những học sinh có năng khiếu xuất sắc. Bên cạnh đó, dự thảo cũng nêu rõ danh mục đối tượng thuộc diện chính sách được tuyển thẳng, ưu tiên, khuyến khích, đồng thời giao quyền cho các địa phương căn cứ quy định pháp luật và thực tế để bổ sung đối tượng tuyển thẳng phù hợp.
Cùng với những điểm mới dành cho cấp THPT, dự thảo Thông tư cũng xác định rõ nguyên tắc tiếp nhận ở các cấp học dưới:
Đối với Lớp 1: Tuyệt đối không thực hiện kiểm tra, đánh giá, phân loại hoặc tuyển chọn trẻ em dưới bất kỳ hình thức nào để làm căn cứ tiếp nhận.
Đối với Lớp 6: Không phân loại hay tuyển chọn học sinh. Ngoại trừ các cơ sở giáo dục được cấp có thẩm quyền giao nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, thành tích nổi bật thì được phép tiếp nhận bằng phương thức xét tuyển theo quy định.
Đáng chú ý, dự thảo đẩy mạnh chuyển đổi số khi quy định quy trình tiếp nhận học sinh được thực hiện trên môi trường số, tận dụng và kết nối dữ liệu dân cư để không yêu cầu người dân phải nộp lại các giấy tờ đã được xác thực. Tuy nhiên, quy trình này luôn đi kèm phương án hỗ trợ trực tiếp và xử lý sự cố công nghệ, đảm bảo khó khăn kỹ thuật không trở thành rào cản đến trường của học sinh. Sự điều phối, phân bổ chỗ học giữa các trường cũng sẽ được địa phương chủ động thực hiện dựa trên khoảng cách đi lại, cư trú và năng lực tiếp nhận của từng trường, cam kết không sử dụng việc điều phối này như một hình thức biến tướng để loại hay tuyển chọn học sinh./.