Hà Nội tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh kết cấu hạ tầng giao thông
Thực hiện Luật Thủ đô 2026 (điểm a, b, c, đ Khoản 1 Điều 13 và điểm d khoản 4 Điều 26), HĐND Thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND quy định chính sách đầu tư phát triển, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt địa phương trên địa bàn thành phố. Văn bản này có ý nghĩa quan trọng, tác động sâu rộng và tích cực để Hà Nội đầu tư phát triển, khai thác kết cấu hạ tầng giao thông trong thời kỳ mới.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, Thủ đô đang đẩy mạnh đầu tư phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, xanh, thông minh và bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi nhu cầu phát triển bãi đỗ xe, trạm sạc điện công cộng, hệ thống đổi pin công cộng và các công trình phụ trợ ngày càng lớn, đòi hỏi phải có cơ chế huy động hiệu quả nguồn lực xã hội.
Thực tiễn triển khai các dự án kết cấu hạ tầng đường bộ còn phát sinh vướng mắc về giải phóng mặt bằng, tổ chức lựa chọn nhà thầu, kết nối và chia sẻ dữ liệu, ứng dụng khoa học công nghệ, quản lý, khai thác và bảo trì tài sản. Đối với đường sắt địa phương, một số nội dung về khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai, quản lý nguồn thu từ khai thác tài sản, bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên và tổ chức bảo trì cần được quy định cụ thể, phù hợp với đặc thù của Thành phố Hà Nội.
Vì vậy, việc HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII ban hành Nghị quyết “Quy định chính sách đầu tư phát triển, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt địa phương trên địa bàn thành phố Hà Nội” (Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND) là cần thiết nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026, tháo gỡ các điểm nghẽn trong thực tiễn, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực, đồng thời đẩy nhanh tiến độ đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông của Thủ đô Hà Nội.
Sở Xây dựng Hà Nội đánh giá, Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND sẽ tạo hành lang pháp lý đặc thù để thúc đẩy đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đường bộ; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt địa phương; huy động nguồn lực ngoài ngân sách; tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, tổ chức thực hiện dự án.
Đồng thời, Nghị quyết cũng tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Việc thực hiện Nghị quyết góp phần bảo đảm an toàn giao thông, nâng cao chất lượng phục vụ, sử dụng hiệu quả tài sản công và đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hiện đại, xanh, thông minh, bền vững.
Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND gồm 4 chương, 15 điều. Trong đó: Chương I. Quy định chung, gồm 3 Điều; Chương II. Quy định một số cơ chế, chính sách đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đường bộ, gồm 3 Điều; Chương III. Quy định về quản lý, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt địa phương, gồm 6 Điều; Chương IV. Điều khoản thi hành, gồm 3 Điều.
7 điểm mới, đặc thù, vượt trội của nghị quyết
Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND có nhiều điểm mới, đặc thù, vượt trội so với pháp luật hiện hành. Thứ nhất, nhà đầu tư dự án xây dựng, khai thác bãi đỗ xe được ngân sách Thành phố Hà Nội hỗ trợ 50% số tiền lãi vay phải trả đối với khoản vay tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố, tính trên toàn bộ giá trị hợp đồng vay trong thời gian vay vốn nhưng không quá 5 năm. Đồng thời, Thành phố Hà Nội được quyết định danh mục tuyến đường, vỉa hè và quỹ đất công chưa khai thác để tổ chức trông giữ xe tạm thời.
Thứ hai, nghị quyết quy định phát triển trạm sạc điện công cộng, hệ thống đổi pin công cộng theo nguyên tắc đồng bộ, có khả năng kết nối, tương thích, sử dụng chung và bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng; cho phép Thành phố quyết định tỷ lệ chỗ đỗ xe lắp đặt trạm sạc, đổi pin tại các công trình hạ tầng đường bộ đủ điều kiện.
Thứ ba, cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành dự án thành phần, dự án thành phần độc lập mà không phải điều chỉnh chủ trương đầu tư; Chủ tịch UBND cấp xã được phê duyệt dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư do UBND cấp xã làm chủ đầu tư; áp dụng chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu phục vụ giải phóng mặt bằng theo quy định.
Thứ tư, nghị quyết quy định xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về kết cấu hạ tầng đường bộ, bảo đảm kết nối, chia sẻ, tích hợp với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; ưu tiên ứng dụng công nghệ cảm biến, truyền dẫn, đồng bộ dữ liệu và các giải pháp số trong quản lý, khai thác, bảo trì cầu, hầm đường bộ từ cấp II trở lên.
Thứ năm, cho phép khai thác quảng cáo trên dải phân cách đường bộ và sử dụng nguồn thu từ hoạt động quảng cáo trên dải phân cách, vỉa hè, hành lang an toàn đường bộ; đồng thời quy định cơ chế trích chi phí quản lý dự án và chi phí giám sát để bảo đảm hoạt động thường xuyên của đơn vị được giao quản lý, bảo trì.
Thứ sáu, Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND quy định đối với đường sắt địa phương, cho phép áp dụng quy định của Bộ Xây dựng về quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia khi khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai; doanh nghiệp quản lý tài sản được sử dụng 80% nguồn thu từ khai thác tài sản để chi cho hoạt động quản lý, khai thác, duy trì, phát triển tài sản và thực hiện nghĩa vụ tài chính, 20% còn lại nộp ngân sách nhà nước trong thời hạn 36 tháng.
Điểm mới, vượt trội cuối của Nghị quyết số 70/2026/NQ-HĐND chính là quy định nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên và các hình thức tổ chức bảo trì kết cấu hạ tầng đường sắt địa phương, gồm tự thực hiện, đấu thầu hoặc đặt hàng. Nghị quyết giao UBND Thành phố Hà Nội xây dựng quy trình, định mức, quy định chi tiết và tổ chức đánh giá hiệu quả thực hiện để kịp thời điều chỉnh theo thẩm quyền./.