Tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc 2026: Bước chuyển trong tư duy và phương thức thực hành văn hóa

Dựa trên Thông báo số 524/TB-VPCP do Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đỗ Ngọc Huỳnh ký thay Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Chính phủ đã chính thức ban hành kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc diễn ra vào ngày 12/10/2026. Hội nghị tập trung quán triệt và triển khai việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn kết chặt chẽ với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tư duy và phương thức thực hành văn hóa trên phạm vi cả nước.

Hội nghị thu hút sự tham gia rộng rãi của lãnh đạo các Bộ, Ban, ngành Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đại diện các cơ quan thông tấn báo chí cùng đông đảo lãnh đạo UBND và Mặt trận Tổ quốc các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Nhiều chủ động nhưng vẫn cần khắc phục tư duy hành chính

Qua báo cáo của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng ý kiến từ các đại biểu, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận sự nỗ lực, chủ động của nhiều Bộ, ngành và địa phương trong việc quán triệt Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Các đơn vị đã nghiêm túc triển khai Quyết định số 1111/QĐ-TTg và Chỉ thị số 35/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Nhiều tỉnh, thành phố đã bắt tay vào xây dựng kế hoạch chuẩn bị cho chuỗi sự kiện kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) gắn liền với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) đến tận từng khu dân cư, thôn, bản, tổ dân phố.

Tuy nhiên, kết luận cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế. Công tác chuẩn bị tại một số Bộ, cơ quan Trung ương vẫn chưa thực sự sâu sát với mục tiêu đề ra. Ở cấp địa phương, không ít nơi xây dựng kế hoạch còn mang tính đơn điệu, nặng về thủ tục hành chính, thiếu các sản phẩm cụ thể và chưa đáp ứng đầy đủ nội dung, hình thức đổi mới theo yêu cầu chung.

Văn hóa bồi đắp bản sắc và nuôi dưỡng con người

Chính phủ yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị phải đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức đối với sự kiện năm 2026. Đây là năm đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức, cũng là dịp kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ Nhất. Sự gắn kết giữa Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tạo nên một chuỗi hoạt động Tuần Văn hóa Đại đoàn kết dân tộc liên tục, có sức lan tỏa sâu rộng. Sự kết hợp này mang ý nghĩa tự nhiên và tương hỗ: văn hóa bồi đắp bản sắc và nuôi dưỡng con người, còn đại đoàn kết tạo nên sức mạnh để giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa. Mục tiêu đặt ra là tạo dấu ấn nét vượt trội ngay từ lần đầu tổ chức, làm cho ngày 24/11 hàng năm trở thành một ngày lễ mà mỗi người dân đều mong đợi và tự hào tham gia.

Về mặt tổ chức, các hoạt động phải thực sự lấy Nhân dân làm chủ thể. Người dân không chỉ đóng vai trò khán giả đến xem mà phải trực tiếp tham gia sáng tạo, tổ chức và thụ hưởng văn hóa. Các chương trình cần thiết kế gần gũi, phù hợp với đặc thù từng đối tượng, khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc và khát vọng cống hiến, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.

Địa bàn cơ sở, bao gồm xã, phường, thôn, bản, tổ dân phố và từng cộng đồng dân cư, được xác định là hạt nhân trung tâm. Việc đưa các hoạt động về tận địa bàn dân cư sẽ góp phần thắt chặt tình làng nghĩa xóm, củng cố sự gắn kết giữa các gia đình, thế hệ, dân tộc và tôn giáo.

Song song đó, toàn bộ hệ thống bảo tàng, nhà hát, rạp chiếu phim, thư viện, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh và cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo được yêu cầu mở rộng tối đa không gian phục vụ Nhân dân. Các thiết chế văn hóa - thể thao được khuyến khích kéo dài giờ mở cửa, giảm hoặc miễn phí dịch vụ, đặc biệt trong ngày 24/ 11.

Toàn xã hội cần được huy động tham gia với cơ chế phối hợp rõ ràng: Chính quyền giữ vai trò định hướng và tạo điều kiện, Mặt trận Tổ quốc vận động tập hợp, Nhân dân chủ động sáng tạo và các doanh nghiệp đồng hành thông qua các chương trình ưu đãi, dịch vụ thiết thực.

Về công tác truyền thông, từ ngày 18 đến 24/11/2026, cờ Tổ quốc sẽ được treo rộng khắp trên toàn quốc. Các hình thức cổ động trực quan, trang trí khánh tiết, kết hợp ứng dụng công nghệ ánh sáng, trình chiếu hiện đại tại các không gian công cộng, quảng trường, tòa nhà sẽ được triển khai đồng bộ. Việc tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và mạng xã hội được đẩy mạnh để tạo khí thế rực rỡ, vui tươi. Yêu cầu xuyên suốt là các hoạt động phải bảo đảm tính thực chất, tiết kiệm, an toàn, không phô trương hình thức, lấy sự gắn kết bền vững của cộng đồng làm thước đo hiệu quả.

Nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị

Để các yêu cầu trên đi vào thực tế, Phó Thủ tướng Chính phủ đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng Bộ, ngành và địa phương:

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giữ vai trò chủ trì, phải khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn chi tiết Khung hoạt động của Tuần Văn hóa Đại đoàn kết dân tộc trước ngày 15/10/ 2026 và tổ chức họp báo trước ngày 22/10/2026. Bộ có trách nhiệm đưa vào vận hành Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam để tích hợp toàn bộ sự kiện, chương trình trên toàn quốc. Ngoài ra, Bộ sẽ chủ trì Tuần phim Việt Nam, chỉ đạo miễn giảm phí tại các thiết chế trực thuộc, phối hợp tham mưu phân công lãnh đạo Đảng và Nhà nước về dự sinh hoạt tại các địa phương, ban hành bộ nhận diện chung và liên tục theo dõi, kiểm tra tiến độ.

Bộ Công an và Bộ Quốc phòng chỉ đạo tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa quân dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo. Bộ Công an chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng phương án đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ và an ninh mạng trong suốt thời gian diễn ra sự kiện.

Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn các cơ sở giáo dục từ mầm non đến đại học tổ chức các hoạt động trải nghiệm lịch sử, văn hóa đọc và nghệ thuật truyền thống phù hợp với học sinh, sinh viên, báo cáo kết quả trước ngày 26/11/2026.

Bộ Công Thương vận động hệ thống phân phối và doanh nghiệp hưởng ứng khuyến mại, giảm giá dịch vụ, kích cầu tiêu dùng hàng Việt Nam. Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn trưng bày, quảng bá các sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền gắn với phát triển du lịch nông thôn. Bộ Dân tộc và Tôn giáo hướng dẫn phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số và tạo điều kiện cho Nhân dân trải nghiệm văn hóa tâm linh tại các cơ sở tôn giáo.

Bộ Nội vụ hướng dẫn các hoạt động tri ân, chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ, công trình ghi công và ban hành quy định thi đua khen thưởng trước ngày 15/10/2026. Bộ Ngoại giao chỉ đạo các cơ quan đại diện và Trung tâm Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài tổ chức quảng bá hình ảnh đất nước đến cộng đồng kiều bào và bạn bè quốc tế.

Đối với các địa phương, UBND các tỉnh, thành phố phải rà soát, phân công nhiệm vụ cụ thể từ cấp tỉnh đến cấp xã, thôn; bố trí nguồn lực kinh phí và cử cán bộ trực tiếp xuống cơ sở. Mỗi cấp chính quyền phải xây dựng các hoạt động có điểm nhấn riêng: cấp tỉnh tổ chức ít nhất 1 hoạt động thuộc các lĩnh vực nghệ thuật, thể thao hoặc du lịch; cấp xã có từ 1 đến 2 hoạt động; thôn, tổ dân phố có từ 2 đến 3 hoạt động đa dạng. Các địa phương đẩy mạnh trang trí cảnh quan môi trường xanh - sạch - đẹp, vận động doanh nghiệp giảm giá dịch vụ, đảm bảo tuyệt đối an toàn y tế, an ninh trật tự và gửi báo cáo tổng kết về Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong ngày 26/11/2026.

Riêng thành phố Hà Nội được giao nhiệm vụ phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công an tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam vào tối ngày 24/11/2026 tại không gian lớn với quy mô khoảng 60.000 người tham gia. Chương trình sẽ được Đài Truyền hình Việt Nam truyền hình trực tiếp, hứa hẹn tạo nên điểm nhấn nghệ thuật hoành tráng và ấn tượng nhất trong chuỗi sự kiện.

Bên cạnh đó, Ban Tuyên giáo Trung ương sẽ định hướng chiến dịch truyền thông cao điểm trên các nền tảng số và mạng xã hội. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức đoàn thể như Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đều có hướng dẫn riêng trước ngày 15/10/2026 nhằm vận động đoàn viên, hội viên và khối doanh nghiệp tích cực tham gia.

Thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh mục tiêu cao nhất là làm cho Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc thấm sâu vào tâm trí, đi vào đời sống của từng người dân, trở thành một nét đẹp văn hóa thường nhật, góp phần nhân lên sức mạnh nội sinh và bản sắc của dân tộc Việt Nam./.

Kim Thoa