Dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về nghệ thuật biểu diễn có nhiều điểm mới
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến về Dự thảo Nghị định sửa đổi quy định về nghệ thuật biểu diễn đang thu hút sự chú ý khi đề xuất bãi bỏ hàng loạt thủ tục cấp phép. Thay vì phải chờ văn bản chấp thuận như trước, các đơn vị tổ chức biểu diễn, thi người đẹp hay liên hoan nghệ thuật sẽ chuyển sang cơ chế thông báo và chịu sự giám sát hậu kiểm từ chính quyền địa phương. Thay đổi này hứa hẹn cởi bỏ rào cản hành chính, mở ra không gian sáng tạo chuyên nghiệp hơn.
Sau hơn 5 năm đi vào cuộc sống, khung pháp lý cũ dù đã tạo động lực cho sự sáng tạo và xã hội hóa nghệ thuật, nhưng đến nay một số điều khoản đã không còn tương thích với thực tiễn cũng như các văn bản luật mới ban hành.
Đợt điều chỉnh này nhằm đảm bảo tính đồng bộ với Luật Đầu tư năm 2025, cắt giảm triệt để thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp quản lý và hoàn thiện các cơ chế giám sát để tránh tạo ra khoảng trống pháp lý.
Về cấu trúc, văn bản mới gồm hai điều chính: Điều 1 tập trung sửa đổi, bổ sung 20 khoản của Nghị định 144/2020/NĐ-CP, trong khi Điều 2 quy định chi tiết về hiệu lực thi hành cùng 6 khoản điều khoản chuyển tiếp.
Việc ban hành nghị định sửa đổi này là bước thể chế hóa kịp thời các chỉ đạo của Chính phủ và những quy định mới tại Luật Đầu tư năm 2025, hướng tới mục tiêu bãi bỏ các điều kiện kinh doanh không còn phù hợp, chuyển giao thẩm quyền từ cấp Bộ về địa phương và tinh gọn quy trình làm việc theo mô hình chính quyền hai cấp.
Điểm đổi mới mang tính đột phá của dự thảo nằm ở sự chuyển đổi mạnh mẽ từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Cụ thể, các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, liên hoan, cuộc thi nghệ thuật hay thi người đẹp, người mẫu trước đây bắt buộc phải có văn bản chấp thuận thì nay chỉ cần thực hiện thủ tục thông báo.
Khi đơn vị hoặc cá nhân hoàn hoàn thành nghĩa vụ thông báo đúng, đủ quy định và không nhận được yêu cầu tạm dừng từ cơ quan chức năng thì có quyền tiến hành sự kiện mà không phải chờ thư cho phép.
Đi kèm với cơ chế này, cơ quan tiếp nhận thông báo sẽ tăng cường công khai thông tin, theo dõi sát sao và có quyền phát lệnh dừng khẩn cấp nếu phát hiện sai phạm, chẳng hạn như nội dung biểu diễn thực tế lệch khỏi bản đăng ký hoặc chủ thể tổ chức không bổ sung đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu.
Song song với đó, cải cách hành chính được đẩy mạnh khi dự thảo đề xuất bãi bỏ hoàn toàn 4 thủ tục cấp phép trước đây, bao gồm văn bản chấp thuận tổ chức biểu diễn, chấp thuận thi nghệ thuật, chấp thuận thi người đẹp và văn bản xác nhận tham dự cuộc thi sắc đẹp quốc tế. Tất cả các điều chỉnh này đều cam kết không làm phát sinh thêm bất kỳ điều kiện kinh doanh hay rào cản thủ tục mới nào cho người dân và doanh nghiệp.
Về mặt quản lý nhà nước, những sự kiện quy mô trước kia thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nay được chuyển giao hoàn toàn về cho UBND cấp tỉnh nơi diễn ra hoạt động tiếp nhận thông báo. Tương tự, việc nộp và lưu chiểu các bản ghi âm, ghi hình từ các tổ chức trực thuộc cơ quan Trung ương cũng sẽ thực hiện tại địa phương thay vì gửi về Bộ như trước.
Ở chiều ngược lại, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tập trung nguồn lực vào vai trò quản lý vĩ mô, đặc biệt là bổ sung trách nhiệm giám sát, xử lý các hoạt động biểu diễn nghệ thuật được phát sóng trên hệ thống truyền hình, phát thanh cũng như không gian mạng và các nền tảng thông tin điện tử.