Hà Nội phát triển nguồn nhân lực, mở rộng cơ hội việc làm bền vững

Lấy chất lượng nguồn nhân lực làm nền tảng phát triển

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà đã ký ban hành Kế hoạch số 386/KH-UBND ngày 3/10/2026 về triển khai thực hiện Thông báo số 123-TB/VPTW ngày 16/7/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng, thông báo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về chất lượng nguồn lao động Việt Nam, giải pháp tạo việc làm bền vững ở nông thôn, đô thị, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và công tác đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn phát triển mới trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Kế hoạch xác định phát triển nguồn lao động, nâng cao chất lượng nhân lực và giải quyết việc làm là nhiệm vụ chiến lược, thường xuyên, lâu dài, gắn với định hướng phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển khoa học - công nghệ và hội nhập quốc tế. Việc triển khai phải bám sát kết luận chỉ đạo của Trung ương, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền.

Theo mục tiêu đề ra, Hà Nội phấn đấu bình quân mỗi năm giải quyết việc làm mới cho 180.000 lao động; tỷ lệ người có việc làm ở khu vực thành thị chiếm 47% tổng lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên. Thành phố duy trì tỷ lệ thất nghiệp chung dưới 2,5%, riêng khu vực thành thị dưới 3%; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 75-80%, trong đó lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 55-60%. Tốc độ tăng năng suất lao động bình quân phấn đấu đạt 7-9,5%/năm.

Những mục tiêu này gắn với yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới, khi chất lượng lao động, khả năng thích ứng với công nghệ và cơ hội tiếp cận việc làm ngày càng có ý nghĩa đối với năng lực cạnh tranh của nền kinh tế cũng như đời sống của người dân. Bởi vậy, phát triển nguồn nhân lực không chỉ là nhiệm vụ của các cơ sở đào tạo hay cơ quan quản lý lao động, mà cần sự phối hợp của Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và chính người lao động.

Đào tạo gắn với thực tiễn, mở rộng cơ hội việc làm

Một trong những định hướng trọng tâm của Hà Nội là chuyển từ đào tạo theo khả năng cung ứng của nhà trường sang đào tạo theo nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Thành phố thúc đẩy mô hình liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; khuyến khích các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp FDI tham gia xây dựng chương trình, đặt hàng đào tạo, tổ chức thực tập và tiếp nhận nhân lực sau đào tạo.

Bình quân hằng năm, Thành phố phấn đấu thu hút khoảng 20.000 lao động tham gia đào tạo nghề ở các cấp trình độ trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp, trong đó có khoảng 15.000 lao động thuộc nhóm ưu tiên, gồm người dân tộc thiểu số và người thuộc diện thu hồi đất, giải phóng mặt bằng. Các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, trung cấp được định hướng điều chỉnh ngành nghề theo nhu cầu thị trường, ưu tiên những lĩnh vực như công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và phân tích dữ liệu.

Cùng với kiến thức chuyên môn, người lao động cần được trang bị kỹ năng số, kỹ năng xanh, kỷ luật lao động và kiến thức pháp luật để thích ứng với sự thay đổi của môi trường làm việc. Hà Nội đẩy mạnh chương trình “Bình dân học vụ số”, mở rộng mô hình đào tạo nghề kép, kết hợp lý thuyết tại trường với thực hành tại doanh nghiệp; đồng thời triển khai các chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, gắn chuyển giao công nghệ với đào tạo lực lượng lao động kế cận.

Trên thị trường lao động, Thành phố định hướng xây dựng hệ thống dữ liệu lao động được cập nhật thường xuyên, tích hợp trí tuệ nhân tạo trên Cổng thông tin việc làm Thành phố để hỗ trợ sàng lọc, kết nối hồ sơ tuyển dụng. Hồ sơ người lao động và doanh nghiệp được chuẩn hóa, số hóa, tích hợp vào hệ thống dữ liệu dùng chung; phấn đấu cắt giảm tối thiểu 30% thành phần hồ sơ và 30% thời gian tra cứu, xác minh thủ tục hành chính về lao động, việc làm. Việc thu thập, phân tích thông tin cung - cầu lao động và biến động tay nghề cũng được tăng cường nhằm phục vụ công tác điều hành, hoạch định chính sách.

Phát triển sinh kế hài hòa giữa đô thị, nông thôn và miền núi

Mở rộng cơ hội việc làm cần gắn với đặc điểm kinh tế, xã hội và nhu cầu sinh kế của từng địa bàn. Tại khu vực đô thị, Hà Nội chú trọng phát triển kinh tế đêm, dịch vụ đô thị, du lịch sinh thái, trải nghiệm làng nghề và lễ hội truyền thống; hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Thành phố cũng gắn nhu cầu nhân lực với các dự án đầu tư công trọng điểm giai đoạn 2026-2030, tổ chức các phiên giao dịch việc làm chuyên đề và hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm thu hút các dự án FDI công nghệ cao, tập đoàn công nghệ lớn.

Ở khu vực nông thôn, định hướng phát triển kinh tế đa giá trị mở ra thêm cơ hội việc làm từ chế biến nông sản, logistics, thương mại điện tử, nông nghiệp cơ giới hóa và du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. Cùng với đó, người lao động được hỗ trợ đào tạo nghề, kỹ năng số, kỹ năng xanh, tiếp cận vốn tín dụng và thông tin thị trường, góp phần phát triển sinh kế ổn định ngay tại địa phương.

Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Thành phố chú trọng tư vấn, giới thiệu việc làm cho người dân tộc thiểu số, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người khuyết tật, phụ nữ và thanh niên; tăng cường nguồn vốn tín dụng chính sách để hỗ trợ người dân tự tạo việc làm, mở rộng sinh kế tại chỗ. Việc phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm gắn với văn hóa và ẩm thực đặc trưng của các dân tộc cũng được xác định là hướng mở rộng cơ hội việc làm.

UBND cấp xã có trách nhiệm phối hợp với các đoàn thể tuyên truyền, hướng dẫn người dân học nghề, nâng cao kỹ năng, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia đào tạo, tuyển dụng lao động tại chỗ. Thành phố cũng đặt mục tiêu đạt 100% bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân; tỷ lệ lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 60%, bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 10% lực lượng lao động trong độ tuổi và bảo hiểm thất nghiệp đạt 50%.

Phát triển nguồn nhân lực, mở rộng việc làm và bảo đảm an sinh xã hội là những nhiệm vụ gắn bó chặt chẽ, cùng hướng tới nâng cao chất lượng đời sống người dân. Với định hướng đào tạo sát nhu cầu, phát triển thị trường lao động hiện đại và mở rộng sinh kế phù hợp từng địa bàn, Hà Nội hướng tới tạo nền tảng nhân lực đáp ứng yêu cầu tăng trưởng, đồng thời góp phần xây dựng môi trường sống ổn định, năng động và phát triển bền vững./.

Phúc Hải