Đánh thức tiềm năng văn hóa, di sản, đưa du lịch Hà Nội vươn tầm quốc tế
Với bề dày lịch sử nghìn năm văn hiến, hệ thống di sản phong phú cùng sức sáng tạo của con người Thủ đô, Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Chương trình số 20-CTr/TU ngày 9/10/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đặt ra những định hướng và mục tiêu cụ thể nhằm khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, di sản, xây dựng sản phẩm đặc sắc, phát triển du lịch thông minh, xanh và bền vững, từng bước nâng cao vị thế du lịch Thủ đô trong khu vực và quốc tế.
Văn hóa, di sản - nền tảng tạo nên sức hấp dẫn riêng của Hà Nội
Ngày 9/10/2026, đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội, ký ban hành Chương trình số 20-CTr/TU của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Chương trình thể hiện quyết tâm của Thành phố trong việc phát huy tiềm năng, lợi thế, đưa du lịch trở thành động lực tăng trưởng, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa và con người Hà Nội.
Với vị thế là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học và giao lưu quốc tế, Hà Nội sở hữu nguồn tài nguyên du lịch đa dạng, nổi bật là hệ thống di sản văn hóa, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, làng nghề truyền thống và các giá trị văn hóa đặc sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đây là nền tảng quan trọng để Thủ đô phát triển những sản phẩm du lịch có chiều sâu, mang dấu ấn riêng, tạo sức hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế.
Những năm qua, du lịch Hà Nội có bước phát triển đáng ghi nhận. Năm 2025, Thành phố đón 33,8 triệu lượt khách, trong đó có 7,9 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ khách du lịch đạt 134.500 tỷ đồng, đóng góp tổng hợp gần 7% GRDP của Thành phố. Kết quả này cho thấy tiềm năng và vai trò ngày càng rõ nét của du lịch trong cơ cấu kinh tế Thủ đô.
Tuy nhiên, để phát huy đầy đủ lợi thế sẵn có, du lịch Hà Nội cần tiếp tục đổi mới phương thức phát triển, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và khả năng kết nối các điểm đến. Việc khai thác tài nguyên du lịch phải gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản, gìn giữ bản sắc văn hóa và xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện. Từ đó, mỗi di tích, làng nghề, không gian văn hóa và điểm đến không chỉ là nơi tham quan mà còn trở thành không gian giúp du khách khám phá lịch sử, cảm nhận chiều sâu văn hóa và đời sống của người Hà Nội.
Xây dựng sản phẩm đặc sắc, kết nối các không gian văn hóa và du lịch
Chương trình số 20-CTr/TU xác định phát triển du lịch theo hướng thông minh, hiện đại, xanh và bền vững; lấy văn hóa, di sản và sức sáng tạo làm lợi thế nổi bật, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, quảng bá và phát triển sản phẩm du lịch.
Một trong những định hướng quan trọng là tổ chức lại không gian và sản phẩm du lịch theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, phát huy thế mạnh của từng khu vực. Thành phố định hướng phát triển các cực du lịch gồm Hoàn Kiếm - hồ Tây, Ba Vì - Sơn Tây, Hương Sơn và Sóc Sơn; qua đó tạo điều kiện kết nối các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan, sinh thái và trải nghiệm cộng đồng thành những hành trình phong phú, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.
Cùng với đó, Hà Nội chú trọng phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, di sản, du lịch làng nghề, du lịch nông thôn, sinh thái và nghỉ dưỡng; khai thác hiệu quả những giá trị đặc sắc của các điểm đến như Vạn Phúc, Bát Tràng, Đường Lâm, Ba Vì và Hương Sơn. Việc xây dựng các sản phẩm có chất lượng, bản sắc rõ nét sẽ góp phần nâng cao giá trị kinh tế của tài nguyên văn hóa, tạo thêm cơ hội phát triển sinh kế cho cộng đồng và tăng sức cạnh tranh của du lịch Thủ đô.
Định hướng xây dựng thương hiệu du lịch “Hà Nội - Đến để yêu” cũng đặt ra yêu cầu tạo dựng hình ảnh điểm đến giàu bản sắc, hấp dẫn và có khả năng để lại dấu ấn trong lòng du khách. Muốn vậy, phát triển du lịch không chỉ dừng ở việc gia tăng số lượng khách mà cần chú trọng chất lượng trải nghiệm, dịch vụ, không gian công cộng và môi trường văn hóa tại các điểm đến. Việc thí điểm các không gian hoạt động 24/7 trong giai đoạn 2026-2027, xây dựng tiêu chí “Điểm đến xanh” giai đoạn 2027-2030 và đẩy mạnh số hóa các điểm du lịch là những định hướng góp phần đa dạng hóa trải nghiệm, nâng cao chất lượng phục vụ và thúc đẩy phát triển bền vững.
Trên cơ sở đó, Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội đón từ 47 đến 50,5 triệu lượt khách, trong đó có 13-15 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ khách du lịch đạt 295.000-340.000 tỷ đồng, đóng góp 7,5-8% GRDP của Thành phố. Hà Nội phấn đấu có 3 khu du lịch quốc gia được công nhận, phát triển ít nhất 3 điểm đến làng nghề, làng nghề truyền thống có chất lượng cao và số hóa 70% các điểm đến du lịch chủ yếu.
Tầm nhìn đến năm 2045, Thành phố phấn đấu đón 64-67 triệu lượt khách, trong đó có 23-25 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ khách du lịch đạt 550.000-600.000 tỷ đồng, đóng góp 12-14% GRDP. Thành phố hướng tới quy hoạch, đầu tư phát triển và công nhận thêm 2 khu du lịch quốc gia tại khu vực Hồ Tây và vùng phụ cận, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam gắn với hồ Đồng Mô; đồng thời hoàn thành số hóa 100% các điểm đến du lịch.
Phát triển du lịch bền vững từ trách nhiệm bảo tồn và phát huy di sản
Để hiện thực hóa các mục tiêu, Chương trình xác định 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tập trung vào đổi mới tư duy và nhận thức về phát triển du lịch; hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng cường huy động nguồn lực đầu tư; phát triển sản phẩm và thị trường; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về du lịch.
Các nhiệm vụ, giải pháp được đặt trong yêu cầu triển khai đồng bộ, gắn trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và cơ quan, đơn vị liên quan. Trong đó, vai trò lãnh đạo, chỉ đạo và trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa quan trọng, bảo đảm các định hướng phát triển du lịch được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, đơn vị.
Đối với Hà Nội, phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa và di sản không chỉ là hướng đi nhằm nâng cao giá trị kinh tế mà còn gắn với trách nhiệm gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc Thăng Long - Hà Nội. Việc khai thác di sản cần đi đôi với bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị; phát triển sản phẩm du lịch phải tôn trọng đặc trưng văn hóa của từng không gian, cộng đồng và địa phương. Đây cũng là cơ sở để tạo dựng những trải nghiệm chân thực, có chiều sâu, giúp du khách hiểu hơn về lịch sử, con người và nếp sống của Thủ đô.
Với định hướng lấy văn hóa, di sản và sức sáng tạo làm lợi thế, cùng các mục tiêu và giải pháp cụ thể đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045, Chương trình số 20-CTr/TU mở ra khuôn khổ quan trọng để Hà Nội phát huy hiệu quả nguồn lực văn hóa trong phát triển du lịch. Khi các giá trị di sản được bảo tồn và chuyển hóa thành những sản phẩm đặc sắc, chất lượng dịch vụ được nâng cao, môi trường du lịch ngày càng văn minh, bền vững, du lịch sẽ có thêm động lực đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, quảng bá hình ảnh Thủ đô và lan tỏa những giá trị văn hóa Hà Nội tới bạn bè trong nước, quốc tế./.