Hương ổi mùa thu
Tháng Tám, khi sương mỏng còn giăng giăng như một dải lụa mềm, xô lệch qua vòm cây trước hiên, ngoài vườn chợt bâng khuâng một thứ mùi hương rất đỗi dịu dàng. Tôi thả bước tìm quanh, chợt nhận ra hương ổi chín mọng nương theo làn gió heo may tìm về chái bếp. Và trong khoảnh khắc cánh mũi khẽ phập phồng đón lấy thứ hương vị mộc mạc ấy, lòng tôi bỗng chao nghiêng, nhói lên một niềm nhớ quay quắt về những ngày xa xưa.
Đó là một mùi hương làm thức tỉnh cả vùng không gian đang ngái ngủ. Mùa thu sang, trút bỏ cái oi nồng gắt gỏng của hè, nhường chỗ cho khoảng trời trong vắt và hanh hao. Góc vườn của bà ngày ấy có vài cây ổi găng thân nhẵn, cành lá sum suê đan vào nhau. Cứ mỗi độ thu chạm ngõ, những quả ổi xanh giấu mình sau dải lá lại bắt đầu ngả sang màu nhạt hơn, vỏ mỏng dính và tỏa ra thứ hương thơm dìu dịu.
Đứng dưới gốc cây, ngước mắt nhìn lên vòm lá, nghe tiếng gió thu khẽ lay, tôi lại thấy tâm trí mình vẳng lên từng câu thơ thân thương nằm nép mình nơi sách giáo khoa năm nào:
“Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về...”
Cái từ “phả” trong bài thơ “Sang thu” của nhà thơ Hữu Thỉnh ngày ấy được cô giáo giảng hay đến thế, vậy mà phải đợi đến khi tự tay ngắt một quả ổi chín thơm lừng giữa buổi sớm thu, đứa trẻ ngày ấy như tôi mới thực sự thấu hiểu. Hương ổi không bay thoang thoảng hay thoắt ẩn thoắt hiện, mà nó “phả”, một sự chủ động, đong đầy, sánh quyện và đột ngột trào dâng. Nó quyện chặt vào làn gió heo may khô ráo, luồn lách qua từng kẽ lá, tràn qua ô cửa sổ rồi thấm sâu nơi lồng ngực của mỗi người.
Nhớ ngày ấy, những ngày nghỉ hè thênh thang vừa khép lại, cũng là lúc năm học mới sắp tới. Sách vở còn thơm phức mùi mực in và giấy mới. Tôi thường thích ngồi bên khung cửa sổ, một tay lật từng trang sách giáo khoa hình minh họa những chiếc lá vàng chao nghiêng, một tay cầm quả ổi găng vừa hái ngoài vườn, nhai giòn sần sật. Vị ngọt đằm, chát nhẹ nơi đầu lưỡi quyện với nét đẹp của bài thơ tạo nên một khoảng không gian êm đềm, trong trẻo vô ngần.
Trang sách ngày ấy đã dạy tôi biết quan sát sự chuyển mình tinh tế của đất trời. Mùa thu đến bằng cái sự “chùng chình” của làn sương mai ngập ngừng nơi ngõ vắng, bằng “dòng sông chầm chậm” trôi và những cánh chim bắt đầu “vội vã”. Đứng giữa góc vườn quê, nghe hương ổi chín xộc thẳng vào mũi, tôi thấy thi liệu trong sách và đời thực như hòa làm một. Tất cả đều dịu dàng, hồn hậu và đong đầy chất thơ.
Thời gian như một dòng sông miên man chảy trôi. Đứa trẻ mê hái ổi chín ngày xưa nay đã lớn, bước chân đi qua bao mùa thu ở muôn vàn phố thị sầm uất. Nơi thành phố chật hẹp này, người ta mua bán mùa thu bằng những gánh hàng hoa, bằng những ly cà phê đắng ngắt bên vỉa hè rợp bóng cây. Nhưng với tôi, chẳng có thứ gì có thể thay thế được mùi hương của ổi chín rủ bóng bên góc vườn quê ngoại.
Sáng nay, bước ra khoảng sân nhỏ, bất chợt thấy gánh hàng rong của một người mẹ quê đi ngang qua, chở theo vài chiếc rổ đơm đầy những quả ổi găng. Một làn hương quen thuộc bất ngờ “phả” vào không gian, làm tôi khựng lại giữa dòng người hối hả.
Chớp mắt mà bao nhiêu kỷ niệm tuổi thơ, hình ảnh ngôi trường làng rợp bóng cây và trang sách giáo khoa ngả màu thời gian lại hiện về rõ mồn một. Quả ổi chín năm nào vẫn ngọt, mùa thu tháng Tám vẫn đong đầy gió heo may, và trong lòng tôi, khúc ca sang thu của đất trời vẫn vẹn nguyên một nốt trầm dịu dàng, đằm thắm màu kí ức…