"Sáng tạo trẻ Hà Nội 2026": Tạo môi trường để thế hệ trẻ ứng dụng khoa học giải những bài toán thực tiễn

Thực hiện các nghị quyết và kế hoạch của thành phố, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Hà Nội phát động Cuộc thi "Sáng tạo trẻ Hà Nội 2026". Đây là chương trình Nghiên cứu - Sáng tạo quy mô lớn, hướng tới kết nối lực lượng học sinh, sinh viên với giảng viên, nhà khoa học và các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu trên địa bàn Thủ đô.

Mục đích của cuộc thi là khơi dậy, phát huy tinh thần sáng tạo của thế hệ trẻ Thủ đô, tạo dựng môi trường thuận lợi để thế hệ trẻ ứng dụng khoa học, công nghệ nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn trong đời sống, sản xuất và phát triển kinh tế - xã hội. Thông qua đó, chương trình sẽ phát hiện, lựa chọn các cá nhân, nhóm tác giả nổi trội có ý tưởng, sản phẩm tiềm năng để hỗ trợ tư vấn, hoàn thiện và kiểm chứng.

Đồng thời, Cuộc thi hướng đến việc hình thành hệ sinh thái sáng tạo trẻ bền vững, kết nối người học với các chuyên gia, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đơn vị có nhu cầu ứng dụng; tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ mục tiêu phát triển dài hạn của thành phố. Cuộc thi cũng thúc đẩy việc chuyển dần từ hình thức thi cử đơn thuần sang cơ chế hỗ trợ sau cuộc thi, ưu tiên những sản phẩm có tính ứng dụng cao, góp phần đưa Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học và công nghệ của cả nước cũng như khu vực.

Để đạt được những mục tiêu trên, công tác tổ chức đòi hỏi sự thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả, bảo đảm tính công khai, minh bạch và bình đẳng giữa các đối tượng tham gia. Nội dung thi bám sát thực tiễn Thủ đô, khuyến khích các công nghệ chiến lược và bài toán lớn phù hợp với trình độ, năng lực của thí sinh.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và sự đóng góp của các nguồn lực xã hội hợp pháp là yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, các giải pháp dự thi phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật, không gây nguy hại đến an ninh, an toàn xã hội, đồng thời bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp về sở hữu trí tuệ của tác giả.

Về đối tượng tham gia, cuộc thi được phân chia thành hai bảng rõ ràng: Bảng A dành cho học sinh cấp trung học phổ thông hoặc chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học phổ thông tại Hà Nội; Bảng B dành cho sinh viên, người học trình độ đại học, cao đẳng và trung cấp tại các học viện, cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn. Thí sinh có thể lựa chọn dự thi theo hình thức cá nhân hoặc theo nhóm/tập thể tùy theo quy định chi tiết trong Thể lệ Cuộc thi.

Nội dung thi tập trung vào bốn lĩnh vực trọng điểm. Lĩnh vực thứ nhất là Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và đô thị thông minh, bao gồm các giải pháp về AI, dữ liệu lớn, IoT, điện toán đám mây, blockchain, an toàn thông tin, chính quyền số, dịch vụ công số, giao thông và quản trị đô thị. Lĩnh vực thứ hai tập trung vào Môi trường, sức khỏe, nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ sinh học, xoay quanh các mô hình quan trắc xử lý môi trường, giảm phát thải, năng lượng sạch, y tế, chăm sóc sức khỏe, công nghệ y sinh, nông nghiệp công nghệ cao và truy xuất nguồn gốc. Lĩnh vực thứ ba bao gồm Chế tạo, tự động hóa, vật liệu mới và sản xuất thông minh, tập trung vào cơ khí, điện tử, robot, hệ thống nhúng, in 3D, vi mạch bán dẫn và vật liệu xanh.

Lĩnh vực thứ tư hướng tới Công nghiệp văn hóa số, du lịch thông minh, giáo dục và giải pháp vì cộng đồng, nhằm phát huy giá trị di sản, thực tế ảo, du lịch thông minh, giáo dục số, nâng cao chất lượng sống và phục vụ cộng đồng. Với các sản phẩm mang tính liên ngành, Ban Tổ chức sẽ xem xét bản chất vấn đề cần giải quyết, giá trị ứng dụng và phần đóng góp sáng tạo chủ đạo để sắp xếp lĩnh vực cũng như hội đồng giám khảo phù hợp.

Một điểm nhấn quan trọng của Cuộc thi Sáng tạo trẻ Hà Nội 2026 là sự định hướng gắn liền với bài toán thực tiễn. Ban Tổ chức tiếp nhận, tổng hợp và giới thiệu các bài toán cụ thể từ các sở, ban, ngành, địa phương, doanh nghiệp và viện nghiên cứu để thí sinh tham khảo, lựa chọn hoặc tự đề xuất vấn đề. Cuộc thi đặc biệt ưu tiên và khuyến khích các đề tài hướng tới Danh mục các bài toán lớn của thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030 (đợt 1)...

Cuộc thi "Sáng tạo trẻ Hà Nội 2026" được triển khai từ tháng 9/2026 với các mốc thời gian trọng tâm: giai đoạn tiếp nhận hồ sơ diễn ra từ ngày 05/10/2026 đến hết ngày 10/10/2026 và hoàn thành đánh giá trước ngày 20/10/2026. Tiếp theo, từ ngày 21/10/2026 đến ngày 15/11/2026 là thời gian kết nối, tư vấn và hỗ trợ thí sinh hoàn thiện sản phẩm trước khi bước vào Vòng chung kết dự kiến diễn ra trong tháng 11/2026. Lễ tổng kết và trao giải của cuộc thi sẽ được tổ chức vào cuối tháng 11 hoặc tháng 12/2026 tại thành phố Hà Nội. Cổng thông tin và hệ thống tiếp nhận hồ sơ Cuộc thi: Sáng tạo trẻ Hà Nội 2026./.

Phan Anh