Hà Nội: Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật gắn liền với nét đẹp người Tràng An

Nhằm tôn vinh Hiến pháp, pháp luật và hướng tới kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua Hiến pháp năm 1946, thành phố Hà Nội quyết định triển khai đợt hoạt động sâu rộng hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026. Hoạt động này hướng đến mục tiêu xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và toàn thể Nhân dân.

Qua đó, nhận thức về ý nghĩa của pháp luật được nâng cao, ý thức chấp hành và bảo vệ pháp luật được củng cố, góp phần tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng, thi hành pháp luật, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn Thủ đô.

Toàn bộ các hoạt động tuyên truyền và triển khai được thực hiện dựa trên các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước. Trọng tâm là tinh thần đổi mới công tác lập pháp và thi hành pháp luật nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, gắn liền với việc phát triển Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại. Việc phổ biến, giáo dục pháp luật tập trung vào Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026, Luật Thủ đô năm 2026 cùng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành. Mọi chương trình được thiết kế đồng bộ, thống nhất, bảo đảm tính tiết kiệm, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm và hướng mạnh về cơ sở.

Chủ đề xuyên suốt của đợt thi đua này là xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong toàn xã hội, gắn liền với việc nâng cao chất lượng xây dựng và tổ chức thực thi pháp luật. Các cơ quan chức năng tập trung hỗ trợ, tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời triển khai hiệu quả Luật Thủ đô để xây dựng Hà Nội trở thành thành phố "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Điểm nổi bật trong định hướng tư duy kỳ này là sự chuyển dịch từ quản lý sang kiến tạo phát triển, chuyển cách đánh giá chất lượng quy định từ "tốt trên văn bản" sang "hiệu quả trong cuộc sống", xem việc hoàn thiện thể chế là động lực bứt phá để giải phóng các nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng. Việc tuân thủ pháp luật cũng được lồng ghép chặt chẽ với nét đẹp văn hóa thanh lịch của người Tràng An và mục tiêu xây dựng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa".

Nội dung tuyên truyền tập trung quán triệt các quan điểm chỉ đạo cốt lõi của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Mọi người dân được khuyến khích chủ động tìm hiểu và sử dụng pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Các quy định mới ban hành, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô, cùng các vấn đề được xã hội quan tâm như đất đai, quy hoạch, công nghệ, chuyển đổi số, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, an toàn mạng và phòng chống bạo lực học đường đều được phổ biến sâu rộng. Bên cạnh đó, công tác truyền thông còn chú trọng giải đáp thắc mắc, lắng nghe ý kiến dư luận đối với các dự thảo chính sách lớn đang trong quá trình hoàn thiện.

Về hình thức thể hiện, các cơ quan, đơn vị áp dụng linh hoạt nhiều phương thức truyền thông đa dạng. Bên cạnh các hình thức truyền thống như treo băng rôn, pa-no, áp phích tại các tuyến đường trung tâm, trụ sở làm việc hay tổ chức hội nghị, tọa đàm, tư vấn pháp lý và trợ giúp pháp lý miễn phí, thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số.

Các công cụ số, trí tuệ nhân tạo, video ngắn, infographic, podcast và hình thức trực tuyến được ứng dụng mạnh mẽ để đưa thông tin đến gần hơn với người dân. Rất nhiều hoạt động thực tiễn sinh động được tổ chức như Cuộc thi trực tuyến Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật trên Cổng Pháp luật quốc gia hay mô hình "Phiên tòa giả định" dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông.

Mặc dù công tác tuyên truyền pháp luật được thực hiện thường xuyên và liên tục, đợt cao điểm hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 sẽ tập trung vào tháng 10 và tháng 11, trong đó giai đoạn trọng tâm diễn ra từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 11. Kinh phí thực hiện được cân đối trong dự toán ngân sách đã giao hoặc lồng ghép linh hoạt với các chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật thường niên của từng đơn vị.

Để các nội dung được triển khai đồng bộ, UBND thành phố Hà Nội giao Sở Tư pháp làm đầu mối đôn đốc, tham mưu tổ chức các sự kiện lớn, phối hợp tổ chức các phiên tòa giả định, triển khai đề án văn hóa tuân thủ pháp luật và truyền thông trên các ứng dụng số như iHaNoi. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chịu trách nhiệm chỉ đạo công tác tuyên truyền trực quan, cổ động tại các khu vực trung tâm, cửa ngõ thành phố và phối hợp với các kênh thông tin đại chúng, trang mạng xã hội.

Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp lồng ghép giáo dục pháp luật ngoại khóa, vận động học sinh, sinh viên tham gia các cuộc thi tìm hiểu pháp luật. Các cơ quan báo chí, phát thanh và truyền hình Hà Nội tăng cường thời lượng phát sóng, xây dựng các chuyên mục phân tích sâu và tôn vinh những gương "Người tốt, việc tốt" trong chấp hành pháp luật.

Song song đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội, các tổ chức chính trị - xã hội, Hội Luật gia và Đoàn Luật sư thành phố cùng phối hợp vận động đoàn viên, hội viên tích cực tham gia, thực hiện vai trò giám sát, phản biện xã hội và hỗ trợ tư vấn pháp lý cho Nhân dân.

Các Sở, ban, ngành và UBND các xã, phường trên toàn địa bàn chủ động xây dựng kế hoạch, đẩy mạnh cải cách hành chính, tổ chức các hoạt động đối thoại chính sách và kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc. Tất cả các kết quả triển khai sẽ được tổng hợp báo cáo về Ủy ban nhân dân Thành phố và Bộ Tư pháp, đảm bảo cho Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 diễn ra thực chất, hiệu quả và lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội./.

Kim Thoa