Đình Vân Cốc - điểm du lịch văn hóa gắn với không gian làng quê ven sông Hồng
UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành quyết định công nhận đình Vân Cốc, xã Phúc Lộc, thành phố Hà Nội là điểm du lịch. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc, tín ngưỡng, đồng thời từng bước hình thành sản phẩm du lịch văn hóa gắn với không gian làng quê ven sông Hồng.
Theo Quyết định, tên điểm du lịch là Điểm du lịch di tích đình Vân Cốc, địa chỉ tại xã Phúc Lộc, thành phố Hà Nội; UBND xã Phúc Lộc là đơn vị tổ chức quản lý điểm du lịch. Trước đó, hồ sơ đề nghị công nhận điểm du lịch được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tiếp nhận ngày 16/9/2026. Ngày 25/9, đoàn đánh giá tiến hành khảo sát thực tế tại di tích và đến ngày 28/9 thống nhất đề nghị UBND thành phố công nhận đình Vân Cốc là điểm du lịch.
Từ một không gian tín ngưỡng của cộng đồng, đình Vân Cốc nay có thêm điều kiện để trở thành điểm đến văn hóa của Phúc Lộc. Theo tư liệu của xã Phúc Lộc, đình xưa có tên là đình Vân Thủy, thuộc xã Vân Cốc, tổng Vĩnh Phúc, huyện Phúc Thọ cũ. Ngôi đình gắn với tín ngưỡng thờ ba vị Thành hoàng làng là Phùng Thị Ả Tú, Phùng Thị Ả Huyền và Hoàng Thượng Cát - những nhân vật được truyền tụng là các nữ tướng dưới cờ Hai Bà Trưng.
Trải qua nhiều biến động của lịch sử, di tích vẫn được người dân gìn giữ và bảo tồn. Đình hiện có các hạng mục chính gồm Nghi môn, Đại bái và Hậu cung. Đại bái được xây dựng theo kiểu 5 gian 2 dĩ, với hệ thống cấu kiện gỗ được chạm khắc hoa văn truyền thống; Hậu cung là nơi bài trí hệ thống đồ thờ tự gắn với tín ngưỡng Thành hoàng làng. Di tích cũng còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị như long ngai, bài vị, hương án gỗ, sập thờ, cửa võng và thần tích. Đình Vân Cốc được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh, thành phố từ năm 1999.
Không chỉ lưu giữ dấu ấn kiến trúc và tín ngưỡng, đình Vân Cốc còn là nơi bảo tồn những sinh hoạt văn hóa cộng đồng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Hằng năm, lễ hội truyền thống được tổ chức trong không khí trang trọng với các nghi lễ rước kiệu, tế lễ cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian. Đặc biệt, hoạt động rước kiệu có sự tham gia luân phiên của các địa phương thuộc Tổng Cốc xưa, tạo nên nét đặc trưng của lễ hội vùng.
Việc được công nhận là điểm du lịch cũng mở ra hướng kết nối đình Vân Cốc với các tài nguyên du lịch khác trên địa bàn. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, điểm đến có thể gắn với không gian sản xuất nông nghiệp, các làng nghề, sản phẩm OCOP, ẩm thực địa phương và một số di tích, điểm tham quan trong khu vực để hình thành những sản phẩm du lịch đa dạng hơn. Đình Vân Cốc cũng có tiềm năng kết nối với vùng trồng bưởi Tám Vạn, các làng nghề chế biến thực phẩm và một số di tích như Đền Hát Môn, đình Hạ Hiệp, đình Tường Phiêu…
Từ một ngôi đình làng lưu giữ ký ức cộng đồng, đình Vân Cốc đang đứng trước một chặng đường mới: đưa giá trị di sản đến gần hơn với du khách, đồng thời tạo thêm động lực để bảo tồn không gian văn hóa truyền thống. Việc công nhận điểm du lịch vì thế không chỉ ghi nhận những giá trị vốn có của di tích, mà còn đặt ra yêu cầu về quản lý, khai thác hợp lý, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch bền vững.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan được tích tụ qua nhiều thế hệ, đình Vân Cốc sẽ trở thành một điểm nhấn trong hành trình khám phá văn hóa làng quê phía Tây Hà Nội, nơi du khách tìm hiểu lịch sử, trải nghiệm không gian tín ngưỡng và cảm nhận những nét văn hóa cộng đồng vẫn được gìn giữ trong đời sống đương đại./.