Khoa học, công nghệ góp phần đưa kinh tế Thủ đô đạt mức tăng trưởng hai con số

Theo đó, Hà Nội đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào vị trí động lực then chốt, đóng vai trò nền tảng để thiết lập mô hình tăng trưởng bền vững, góp phần đưa kinh tế Thủ đô đạt mức tăng trưởng hai chữ số. Việc kiến tạo một hệ sinh thái sáng tạo mở, hội nhập quốc tế không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng sống của Nhân dân mà còn khẳng định vị thế hạt nhân của Hà Nội trong việc tự chủ công nghệ quốc gia.

Hà Nội hướng tới đạt chỉ tiêu 14 nhà nghiên cứu trên mỗi một vạn dân

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Hà Nội thiết lập hệ thống mục tiêu toàn diện trên mọi khía cạnh kinh tế, hạ tầng và nhân lực. Về mặt kinh tế và tài chính, Thủ đô phấn đấu để năng suất nhân tố tổng hợp đóng góp trên 57% vào tăng trưởng kinh tế, đồng thời nâng tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đạt tối thiểu 50%. Đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển được kỳ vọng đạt từ 2% GRDP trở lên, trong đó khu vực tư nhân chiếm vai trò chủ đạo với hơn 60% tổng nguồn lực. Riêng ngân sách địa phương năm 2026 sẽ dành tới 4% tổng chi cân đối cho lĩnh vực này nhằm tạo sức bật ban đầu.

Về mặt nhân lực và tổ chức, Hà Nội hướng tới đạt chỉ tiêu 14 nhà nghiên cứu trên mỗi một vạn dân, cùng việc nâng tỷ lệ lao động trí thức trong các ngành công nghệ cao lên tối thiểu 25%. Thành phố đặt trọng tâm thu hút hơn 200 chuyên gia, nhà khoa học kiều bào tiêu biểu về cống hiến; đồng thời nâng cấp từ 8 đến 10 tổ chức khoa học đạt chuẩn quốc tế. Hoạt động sở hữu trí tuệ cũng được đẩy mạnh với mục tiêu tăng trưởng đơn đăng ký sáng chế từ 16% đến 18% mỗi năm, phấn đấu đưa 8% đến 10% số sáng chế được cấp vào khai thác thương mại.

Đối với hệ sinh thái doanh nghiệp và công nghệ, Hà Nội quyết tâm giữ vững vị trí dẫn đầu toàn quốc về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương, hình thành 10 trung tâm đổi mới sáng tạo và tạo dựng từ 1 đến 2 "kỳ lân" khởi nghiệp công nghệ. Tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt trên 50%, đi kèm với việc làm chủ các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, chuỗi khối, bán dẫn, sinh học và công nghệ đường sắt đô thị. Tối thiểu 30% kết quả nghiên cứu từ các viện, trường sẽ được chuyển giao thành công cho doanh nghiệp, đưa Hà Nội vào top 5 địa phương dẫn đầu cả nước về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo.

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) được triển khai mạnh mẽ trong các lĩnh vực tiên phong

Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu thách thức trên, Hà Nội triển khai hệ thống giải pháp đồng bộ và quyết liệt, bắt đầu từ việc hoàn thiện thể chế. Thành phố tận dụng triệt để các cơ chế vượt trội từ Luật Thủ đô để ban hành các quy chế tháo gỡ rào cản, chuyển từ quản lý đề tài đơn lẻ sang quản trị theo chương trình, sản phẩm và đo lường hiệu suất thực tế.

Đáng chú ý, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) được triển khai mạnh mẽ trong các lĩnh vực tiên phong như AI, công nghệ tài chính, drone, xe tự hành, công nghệ y - sinh. Chính quyền cũng đưa vào áp dụng cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu, kết hợp ưu tiên mua sắm công đối với các sản phẩm công nghệ thương hiệu Hà Nội.

Nguồn lực tài chính và hạ tầng tiếp tục được cơ cấu lại theo hướng hiện đại. Bên cạnh việc bảo đảm tối thiểu 15% chi sự nghiệp khoa học hằng năm cho các công nghệ chiến lược, Hà Nội nghiên cứu vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách làm vốn mồi để chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp tư nhân.

Khu Công nghệ cao Hòa Lạc thành trung tâm thử nghiệm chính sách và công nghệ của cả nước

Về hạ tầng, thành phố tập trung biến Khu Công nghệ cao Hòa Lạc thành trung tâm thử nghiệm chính sách và công nghệ của cả nước, đẩy nhanh tiến độ các khu công nghệ phần mềm, công nghệ sinh học và các cụm liên kết trí tuệ nhân tạo. Hạ tầng dữ liệu dùng chung và mạng lưới phòng thí nghiệm trọng điểm cũng sẽ được mở rộng, công khai để các doanh nghiệp vừa và nhỏ dễ dàng tiếp cận khai thác.

Yếu tố con người và năng lực công nghệ nội sinh đóng vai trò hạt nhân của toàn bộ chiến lược. Hà Nội áp dụng các chính sách đãi ngộ vượt trội về thu nhập, nhà ở và môi trường làm việc để thu hút các tổng công trình sư, chuyên gia công nghệ chiến lược và nhà khoa học quốc tế.

Song song đó, thành phố chú trọng đào tạo sâu cho đội ngũ cán bộ cơ sở về quản trị số và an toàn thông tin. Các doanh nghiệp được khuyến khích tham gia sâu vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, từ thiết kế đến sản xuất và kiểm thử vi mạch, đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu khoa học xã hội và quản lý để phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa, bảo tồn di sản.

Minh bạch hóa cơ chế phân chia lợi ích từ tài sản trí tuệ

Mối liên kết giữa các bên được thắt chặt thông qua mô hình hợp tác "5 nhà" gồm Nhà nước, Nhà khoa học, Nhà doanh nghiệp, Nhà đầu tư và Nhà băng. Thành phố tạo hành lang pháp lý cho phép các trường đại học, viện nghiên cứu công lập thành lập các doanh nghiệp khởi nguồn (Spin-off), minh bạch hóa cơ chế phân chia lợi ích từ tài sản trí tuệ.

Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội sẽ được nâng cấp hiện đại, đóng vai trò cầu nối giao thương quốc tế. Trong hợp tác quốc tế, trọng tâm được chuyển dịch sang tiếp thu và giải mã công nghệ nguồn, thu hút các tập đoàn đa quốc gia thành lập trung tâm R&D tại Thủ đô.

Ngoài ra, công tác truyền thông và quản trị thực thi được đổi mới sâu rộng. Kiến thức khoa học và chính sách được lan tỏa qua các nền tảng số và học liệu số dễ hiểu, hướng tới cả vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các tổ chức cộng đồng. Toàn bộ quá trình triển khai được quản trị dựa trên dữ liệu thực tế và bộ chỉ số đo lường hiệu suất, tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả.../.

Phan Anh