Nhà thơ Bằng Việt nhận Giải thưởng Lớn tại lễ trao giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội năm 2026
Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), chiều 2/10, tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Lễ trao Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần thứ 19 năm 2026 đã diễn ra, tôn vinh những cá nhân, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị, thể hiện tình yêu sâu sắc với Thủ đô.
Giải thưởng Lớn Bùi Xuân Phái năm 2026 được trao tặng cho nhà thơ Bằng Việt nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội, nguyên Tổng Biên tập Báo Người Hà Nội (nay là Tạp chí Người Hà Nội). Đây là sự ghi nhận hành trình sáng tạo và cống hiến bền bỉ của ông đối với văn học, nghệ thuật và văn hóa Thủ đô và đất nước.
Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội do Báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) phối hợp với gia đình cố họa sĩ Bùi Xuân Phái thành lập từ năm 2008, nhằm tôn vinh các tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm có giá trị khoa học, nghệ thuật cao, thấm đượm tình yêu Hà Nội.
Hội đồng Giám khảo năm nay do PGS.TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, làm Chủ tịch. Các thành viên gồm PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam; TS.KTS Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội; nhà báo Nguyễn Thiện Thuật, Tổng Biên tập Báo Thể thao và Văn hóa.
Tại lễ trao giải, Tổng Biên tập Báo Thể thao và Văn hóa Nguyễn Thiện Thuật, Trưởng ban Tổ chức Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội 2026, thành viên Hội đồng giám khảo cho biết, mùa giải lần thứ 19 tiếp tục ghi nhận những đóng góp đa dạng cho Hà Nội trên nhiều lĩnh vực, từ sáng tác nghệ thuật, bảo tồn và phát huy giá trị di sản đến tổ chức các hoạt động văn hóa, giao lưu quốc tế và phát triển không gian đô thị.
Trên cơ sở danh sách dự kiến đề cử, qua các vòng sơ khảo và chung khảo, Hội đồng Giám khảo đã lựa chọn 11 đề cử chính thức thuộc các hạng mục Giải thưởng Lớn, Tác phẩm, Việc làm và Ý tưởng.
Hội đồng Giám khảo thống nhất trao Giải thưởng Lớn cho nhà thơ Bằng Việt, ghi nhận hành trình sáng tạo và cống hiến bền bỉ của ông đối với văn học, nghệ thuật và văn hóa Thủ đô. Với ông, Hà Nội không chỉ là nguồn cảm hứng trong thi ca mà còn là không gian văn hóa, lịch sử gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp.
Điều làm Giải thưởng có ý nghĩa là phạm vi tôn vinh không dừng ở văn chương hay nghệ thuật. Người được ghi nhận có thể tạo ra một cuốn sách, một triển lãm, một công trình, một ý tưởng; cũng có thể chỉ bằng một việc làm cụ thể có ích cho Hà Nội. Họ có thể là người Việt Nam hay người nước ngoài, sống ở Hà Nội hoặc đến với thành phố từ một nơi rất xa. Điểm hướng tới, đó là tiêu chí: “Vì tình yêu Hà Nội” đã được chuyển hóa thành những đóng góp đích thực, có tác động xã hội rộng lớn.
Nhà thơ Bằng Việt
Nhà thơ Bằng Việt có khoảng 30 bài thơ riêng về Thành phố Hà Nội mà ông từng dự định tập hợp thành một tập riêng. Trong số đó, những tác phẩm như “Trở lại trái tim mình” (1967), “Đất này, Thăng Long - Hà Nội” (1973), “Trò chuyện với thành phố của đời mình” (1974) ghi dấu tình cảm và những suy ngẫm của nhà thơ về Thủ đô qua các thời kỳ.
Không chỉ sáng tác, nhà thơ Bằng Việt còn dành nhiều tâm huyết cho việc nghiên cứu, khảo cứu văn hóa và lịch sử Thăng Long - Hà Nội. Các công trình như “Kẻ sĩ Thăng Long”, “Kinh đô Rồng” cùng những tuyển tập về văn chương, văn hóa Thăng Long - Hà Nội, thể hiện nỗ lực tìm hiểu các lớp trầm tích lịch sử, văn hóa và con người, góp phần nhận diện chiều sâu của thành phố.
Bên cạnh đó, ông có nhiều năm tham gia công tác tổ chức, quản lý văn học, nghệ thuật và hoạt động quản lý nhà nước của Thủ đô. Khi làm công tác văn học nghệ thuật với vị trí Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội trong nhiều nhiệm kỳ, nhà thơ Bằng Việt cũng có những đề xuất tạo ra những bước chuyển trong đời sống văn học nghệ thuật Thủ đô.
Một dấu ấn gắn bó với Hà Nội khác của Bằng Việt còn phải kể tới đó là ông giữ cương vị Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Giải thưởng Bùi Xuân Phái (do báo Thể thao và Văn hóa, TTXVN tổ chức) kể từ khi thành lập (2008) đến năm 2025. Với kiến văn rộng rãi và “con mắt xanh” của mình, ông đã cùng với thành viên khác của Hội đồng trong nhiều năm qua vinh danh nhiều cá nhân, tập thể, việc làm, tác phẩm, ý tưởng xứng đáng, gắn bó máu thịt với Hà Nội bằng một tình yêu nồng nàn, sâu sắc.
Ở hạng mục Tác phẩm, hai giải thưởng được trao cho loạt tranh sơn mài cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương và vở cải lương “Người con gái Hà Thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội.
Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam được trao Tặng thưởng của Hội đồng Giám khảo.
Ở hạng mục Việc làm vinh danh hai hoạt động: Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND Thành phố Hà Nội tổ chức; chuỗi hoạt động phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám thực hiện.
Tại hạng mục Ý tưởng, giải thưởng được trao cho Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, Hà Nội.
Theo Ban Tổ chức, từ 11 đề cử chính thức, Hội đồng Giám khảo đã quyết định trao 6 giải thưởng và 1 tặng thưởng. Kết quả này phản ánh chất lượng và sự đồng đều của các đề cử, đồng thời cho thấy tình yêu Hà Nội được thể hiện bằng nhiều hình thức, gắn với cả những giá trị văn hóa truyền thống và các vấn đề đặt ra trong đời sống đương đại.
PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Chủ tịch Hội đồng giám khảo Giải thưởng nhận định, các đề cử năm nay đều có chất lượng, với các tác phẩm và ứng viên ở những hạng mục tương đối ngang nhau. Vì vậy, việc lựa chọn tác phẩm hay cá nhân để trao giải không dễ dàng, đòi hỏi Hội đồng Giám khảo phải cân nhắc kỹ lưỡng qua các vòng sơ khảo và chung khảo.
Cùng quan điểm, nhà báo Hồ Quang Lợi, Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, thành viên Hội đồng giám khảo cho biết, số lượng đề cử của mùa giải năm nay phong phú, chất lượng. Hội đồng đã thảo luận, phân tích kỹ từng đề cử và nhận thấy việc trao giải cho đề cử nào cũng có cơ sở.
Việc có thêm Tặng thưởng bên cạnh các giải chính thức cũng cho thấy Hội đồng Giám khảo muốn ghi nhận rộng hơn những giá trị nổi bật trong một mùa giải có nhiều đề cử chất lượng. Qua đó, diện mạo của Giải thưởng năm nay không chỉ phong phú về số lượng tác phẩm, ý tưởng, việc làm được vinh danh, mà còn đa dạng trong cách biểu hiện tình yêu Hà Nội trong đời sống đương đại.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, thành viên Hội đồng giám khảo cho rằng, bên cạnh những tác phẩm văn học, nghệ thuật, mùa giải năm nay có nhiều việc làm góp phần giúp Hà Nội đẹp hơn, đáng sống hơn và hạnh phúc hơn. Những công việc như tháo gỡ điểm nghẽn, khai mở hệ thống đường vành đai cùng các dự án phát triển khác đều góp phần làm nên diện mạo Hà Nội trong hiện tại và tương lai.
Qua 19 mùa tổ chức, đến nay, đã có hơn 170 tác giả, tác phẩm, ý tưởng và việc làm đã được công nhận là đề cử chính thức, với hơn 75 giải thưởng được trao, trong đó có 17 Giải thưởng Lớn dành cho những văn nghệ sĩ, nhà nghiên cứu tên tuổi như: Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc; nhà văn Tô Hoài; nhạc sĩ Phú Quang; đạo diễn Đặng Nhật Minh; Giáo sư, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Hoàng Đạo Kính;... và gần đây nhất là nhạc sĩ Trần Tiến.
Mùa giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội lần 19 - 2026 vượt qua khuôn khổ của một giải thưởng văn hóa thông thường, trở thành lăng kính phản chiếu sinh động quá trình hiện thực hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng vào đời sống thực tiễn.
Lễ trao giải Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội hằng năm đã trở thành một ngày hội vinh danh những cá nhân, tập thể có nhiều cống hiến cho Hà Nội trong năm. Giải thưởng năm nay diễn ra trong dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), đồng thời trong bối cảnh các chủ trương, chính sách mới về phát triển văn hóa, du lịch, hội nhập quốc tế và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh đang được triển khai ngày càng mạnh mẽ./.
DANH SÁCH ĐỀ CỬ GIẢI BÙI XUÂN PHÁI - VÌ TÌNH YÊU HÀ NỘI LẦN THỨ 19 - 2026
I. Đề cử Giải thưởng Lớn: Nhà thơ Bằng Việt
II. Đề cử Giải Tác phẩm:
1. Loạt tranh sơn mài cầu Long Biên của họa sĩ Thành Chương
2. Vở cải lương “Người con gái Hà Thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội (kịch bản của Nguyễn Toàn Thắng; đạo diễn, NSND Triệu Trung Kiên)
3. Vở kịch “Quân khu Nam Đồng” của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam (kịch bản của Phạm Ngọc Tiến chuyển thể từ truyện dài cùng tên của nhà văn Bình Ca; đạo diễn, NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến)
III. Đề cử Giải Việc làm:
1. Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND Thành phố Hà Nội tổ chức
2. Nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy thông tuyến hệ thống đường vành đai Hà Nội do thành phố Hà Nội và các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện
3. Dự án “Âm nhạc cuối tuần” tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Lý Thái Tổ do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức thực hiện
4. Chuỗi hoạt động phát huy giá trị di sản Văn Miếu - Quốc Tử Giám hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026) do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám thực hiện
IV. Đề cử hạng mục Giải Ý tưởng:
1. Tầm nhìn 100 năm - Xây dựng và phát triển Thủ đô: Thịnh vượng - Hài hòa - Văn hiến và Bản sắc.
2. Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, TP Hà Nội
3. Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội” do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với các đơn vị thực hiện