Vinh danh Danh nhân Tô Hiến Thành góp phần bồi đắp nét đẹp thanh lịch, văn minh người Hà Nội

Danh nhân Tô Hiến Thành và hành trình vinh danh tầm thế giới

Danh nhân lịch sử, văn hóa Tô Hiến Thành là một trong những nhân vật kiệt xuất của triều đại nhà Lý, người nổi tiếng với tài năng quản trị đất nước, tầm nhìn chiến lược bảo vệ chủ quyền quốc gia cùng tinh thần thượng tôn pháp luật. Danh nhân Tô Hiến Thành hội tụ trọn vẹn những chuẩn mực cao quý về đạo đức công vụ: sự chính trực, liêm khiết, đặt quyền lợi của đất nước và Nhân dân lên trên hết.

Hướng tới kỷ niệm 850 năm ngày mất của Danh nhân lịch sử, văn hóa Tô Hiến Thành (1179 – 2029), thành phố Hà Nội đã chủ động xây dựng lộ trình trình UNESCO cùng kỷ niệm và vinh danh vị danh nhân này.

Việc UNESCO cùng vinh danh không chỉ là sự ghi nhận đối với công lao của Tô Hiến Thành mà còn mang ý nghĩa thiết lập một hệ thống luận cứ khoa học, pháp lý toàn diện về di sản tư tưởng ông để lại. Sự kiện này góp phần quan trọng vào việc giáo dục truyền thống, bồi đắp bản lĩnh văn hóa và đạo đức công vụ cho thế hệ hôm nay, đồng thời hỗ trợ phát triển nét đẹp thanh lịch, văn minh của người dân Thủ đô.

Thông qua ngoại giao văn hóa, đây cũng là dịp quảng bá các giá trị lịch sử dân gian và hình ảnh một Hà Nội hiếu khách, năng động tới bạn bè quốc tế, nâng cao nhận thức cộng đồng trong việc gìn giữ di sản văn hóa vật thể và phi vật thể gắn với triều Lý.

Khai thác giá trị tư tưởng Tô Hiến Thành trong dòng chảy ngoại giao văn hóa Thủ đô

Để bảo đảm hồ sơ đáp ứng đầy đủ các tiêu chí khắt khe của UNESCO, một quy trình nghiên cứu khoa học chuyên sâu và hệ thống đã được triển khai đồng bộ. Bắt đầu từ việc thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ biên soạn chuyên trách, các đợt khảo sát điền dã được tổ chức quy mô tại Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa nhằm thu thập thông tin về hiện trạng di tích, hiện vật và di văn Hán Nôm.

Dữ liệu sau đó được tổng hợp, phân tích kỹ lưỡng, combined với các buổi hội thảo, tọa đàm khoa học và hoạt động lấy ý kiến cộng đồng nơi lưu giữ di sản để bảo đảm tính khách quan, đa chiều.

Hệ thống sản phẩm hoàn chỉnh phục vụ hồ sơ bao gồm một bộ Hồ sơ khoa học chính thức được thực hiện song ngữ Việt - Anh theo đúng mẫu hướng dẫn của UNESCO. Đi kèm với đó là chuỗi phim tài liệu khoa học thời lượng từ 5 đến 60 phút, album ảnh tư liệu gốc và ảnh bản quyền chú thích song ngữ, kỷ yếu hội thảo, sách, tờ gấp, cùng trang thông tin điện tử phục vụ công tác tuyên truyền quảng bá.

Bên cạnh các thư mục tài liệu và báo cáo điền dã, hồ sơ còn tổng hợp thư ủng hộ từ các nhà khoa học và tổ chức quốc tế nhằm khẳng định tầm ảnh hưởng rộng lớn của danh nhân.

Xây dựng Hồ sơ UNESCO Tô Hiến Thành

Lộ trình xây dựng và đệ trình hồ sơ được phân chia thành từng giai đoạn rõ ràng với các mốc thời gian cụ thể. Trong năm 2026, công tác xin chủ trương, thành lập bộ máy chuyên trách; khảo sát tư liệu; lập lý lịch hồ sơ Danh nhân; xây dựng phim, ảnh, tư liệu và ấn; biên soạn hồ sơ song ngữ và thẩm định cấp cơ sở được hoàn tất giữa tháng 10.

Tiếp đó, hồ sơ trải qua quy trình thẩm định cấp chuyên ngành, lấy ý kiến Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia để trình Thủ tướng Chính phủ thông qua và chính thức gửi lên UNESCO trước ngày 1/12/2026.

Giai đoạn từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027 dành cho việc hiệu đính, bổ sung theo yêu cầu chuyên môn, đồng thời triển khai các đoàn công tác ngoại giao, triển lãm vận động quốc tế và theo dõi kỳ họp của UNESCO. Sau khi có nghị quyết chính thức, các hoạt động phát huy giá trị di sản sẽ diễn ra trong năm 2028, hướng tới Lễ vinh danh và Kỷ niệm 850 năm ngày mất của ông vào năm 2029.

Để công việc đạt hiệu quả cao nhất, sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành, các cấp là yếu tố then chốt. Các cơ quan quản lý văn hóa, ngoại giao, khoa học, thông tin truyền thông cùng chính quyền các địa phương mang di tích hay công trình gắn liền với tên tuổi Danh nhân Tô Hiến Thành đều chủ động vào cuộc, bảo đảm nguồn lực và thực hiện tròn vai trách nhiệm được giao.

Nhờ sự chuẩn bị công phu đó, việc tôn vinh Danh nhân Tô Hiến Thành không chỉ là sự ghi nhận đối với một nhân vật lịch sử lỗi lạc, mà còn góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp nét đẹp thanh lịch, văn minh cho người Hà Nội ngày nay./.

Kim Thoa