Hà Nội khởi công phục dựng Điện Kính Thiên trong Hoàng thành Thăng Long
Sáng ngày 29/09/2026, tại Khu di sản Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội (số 9 Hoàng Diệu, phường Ba Đình, Hà Nội), Lễ khởi công Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên đã chính thức diễn ra. Sự kiện này nằm trong chuỗi hoạt động thuộc khuôn khổ Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực diễn ra từ ngày 27/9 đến 1/10, đồng thời thực hiện chủ trương của Thành ủy Hà Nội về việc khởi công, khánh thành các công trình trọng điểm nhân dịp các ngày lễ lớn trong năm 2026.
Lễ khởi công diễn ra trang trọng với sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo thành phố Hà Nội, các Bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương
Dự án đầu tư Bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên được chuẩn bị dựa trên nền tảng 15 năm nghiên cứu liên ngành về lịch sử, khảo cổ học, kiến trúc, di sản phi vật thể và đối chiếu với các mô hình bảo tồn tương tự trong khu vực. Đây là nhiệm vụ trọng tâm mở đầu cho tầm nhìn Trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long đến năm 2035 và nằm trong định hướng tầm nhìn 100 năm của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội. Việc phục dựng không chỉ tiếp nối "biểu tượng quyền lực tối cao" của Hoàng Thành Thăng Long và quốc gia Đại Việt từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 18 mà còn thể hiện quyết tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và thành phố Hà Nội trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản thế giới
Phối cảnh không gian Điện Kính Thiên sau khi phục dựng. Ảnh: Hoàng Thành Thăng Long
Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026 – 2030 với tổng kinh phí hơn 1.680 tỷ đồng. Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội làm chủ đầu tư và Tập đoàn Sun Group là đơn vị thi công. Quy mô thực hiện dự án trải rộng trên diện tích khoảng 10.700 m2, bao gồm các khu vực nền Điện Kính Thiên, sân Đan Trì, sân phía Đông, Tây, Nam, cùng khu vực sân vườn phía Bắc kéo dài đến nhà D67. Các hạng mục cốt lõi gồm: bảo quản, tu bổ, phục hồi các yếu tố gốc; phục dựng Chính điện Kính Thiên cùng các không gian phụ trợ liên quan; hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ nhằm phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.
Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh bảo tồn di sản phải là bộ phận hữu cơ trong chiến lược phát triển Thủ đô, nơi các giá trị “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” đóng vai trò là nguồn lực phát triển bền vững. Do dự án nằm trong vùng lõi di sản thế giới và chứa đựng các tầng văn hóa khảo cổ đặc biệt quan trọng, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các đơn vị thi công, tư vấn, giám sát tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn khoa học và quy trình bảo tồn.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn, thi công, giám sát phải tuân thủ nghiêm hồ sơ được phê duyệt và các yêu cầu chuyên môn về bảo tồn di sản. Trong quá trình thực hiện, nếu xuất hiện các yếu tố khảo cổ mới hay những điều chưa rõ về mặt khoa học, cần chủ động khoanh vùng để chờ tham vấn từ các nhà khoa học, các chuyên gia; tuyệt đối không tự ý xử lý, không vì tiến độ trước mắt mà làm ảnh hưởng đến giá trị vĩnh cửu của di tích.
“Di sản nghìn năm không thuộc về riêng một thế hệ. Mỗi thế hệ chỉ là người tiếp nhận, gìn giữ và có trách nhiệm trao truyền nguyên vẹn những giá trị quý báu ấy cho tương lai. Đó là trách nhiệm của Hà Nội hôm nay đối với Thăng Long nghìn năm lịch sử và tương lai trăm năm của Thủ đô”
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định.
Đánh giá về quá trình chuẩn bị từ năm 2023 đến nay, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới, nhận định quá trình nghiên cứu, tư liệu hóa và tham vấn đối thoại về dự án phục dựng Điện Kính Thiên là một hợp tác mẫu mực. Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới nhấn mạnh: “Trách nhiệm chung của chúng ta là trách nhiệm trao truyền: bảo đảm rằng các thế hệ tương lai có thể hiểu vì sao Hoàng thành Thăng Long góp phần giúp chúng ta hiểu về lịch sử của nhân loại, và vì sao việc phục dựng này có ý nghĩa. Buổi lễ hôm nay sẽ đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn mới, đồng thời tái khẳng định cam kết của chúng ta trong việc tìm hiểu, bảo vệ và trao truyền những giá trị di sản đặc biệt của Hoàng thành Thăng Long cho các thế hệ mai sau”.
Sau khi thực hiện nghi thức bấm nút khởi công, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu đã tham quan không gian trưng bày về tính xác thực trong phục dựng Điện Kính Thiên
Khởi dựng từ năm 1428 dưới thời vua Lê Thái Tổ trên nền móng cũ của các cung điện thời Lý - Trần và được hoàn thiện ở thời Lê Thánh Tông, Điện Kính Thiên đóng vai trò là Chính điện Cấm thành Thăng Long – nơi chứng kiến những nghi lễ triều chính tối cao của quốc gia Đại Việt. Trải qua biến động lịch sử, đến năm 1816, vua Gia Long đã cho cất dựng điện Long Thiên làm hành cung ngay trên dấu tích này, trước khi công trình bị chính quyền Pháp phá hủy vào năm 1886 để xây dựng căn cứ quân sự, chỉ còn lại nền điện cùng hệ thống thềm bậc đá chạm rồng từ thế kỷ XV. Sáng 1/8/2010, Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long chính thức được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa Thế giới, mở ra hàng loạt nỗ lực nghiên cứu di sản. Bắt đầu từ đợt thám sát khoảng 100 m² xung quanh thềm rồng vào năm 2011 giúp phát lộ dấu vết móng, dầm và nền gạch qua nhiều mốc thời gian, diện tích khai quật khu vực trung tâm đã mở rộng lên hơn 10.000 m² tính từ năm 2022. Dựa trên các phát hiện này, giới khoa học khẳng định nền Điện Kính Thiên sở hữu địa tầng văn hóa dày tới 6 mét, lưu giữ các lớp di tích nối tiếp từ thời Đại La, trải qua các triều đại phong kiến đến thời Nguyễn và hiện đại, phản ánh dòng chảy lịch sử xuyên suốt hơn 1.300 năm.