“Vun đắp hiền tài” biến không gian di sản thành sân khấu kể chuyện lịch sử

Phim 3D Mapping “Vun đắp hiền tài” được ra mắt tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, là sự kiện thứ sáu, đồng thời là hoạt động khép lại chuỗi chương trình Festival tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hướng tới kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám (1076-2026).

Với thời lượng khoảng 12 phút, “Vun đắp hiền tài” giới thiệu quá trình hình thành và phát triển của Quốc Tử Giám – trường quốc học đầu tiên của Nhà nước Đại Việt, qua đó khắc họa tư tưởng của các bậc quân vương trong việc xây dựng nền giáo dục quốc gia, đào tạo và tuyển chọn người tài phụng sự đất nước.

Bộ phim mở đầu từ Thăng Long năm 1010, với hình tượng rồng thời Lý, rồi dẫn dắt người xem đến sự ra đời của Quốc Tử Giám dưới thời vua Lý Nhân Tông. Từ những học trò đầu tiên là con em hoàng tộc, Quốc Tử Giám dần mở rộng đối tượng đào tạo, trở thành nơi học tập, nghiên cứu và bồi dưỡng nhiều thế hệ trí thức của đất nước.

Xuyên suốt bộ phim là ba hình tượng tiếng trống trường, mộc bản và đàn chim bay về phía Mặt trời. Tiếng trống là nhịp dẫn của câu chuyện, gợi lên âm vang của một ngôi trường đã tồn tại gần một nghìn năm. Mộc bản mở ra thế giới của sách vở, học tập và truyền bá tri thức. Những đàn chim bay lên từ mái trường tượng trưng cho các thế hệ học trò sau khi trưởng thành, mang theo tri thức và sứ mệnh phụng sự đất nước.

Theo tác giả Trương Quốc Toàn, ý tưởng của bộ phim được xây dựng từ chính hành trình của một ngôi trường được hình thành, phát triển, đào tạo con người và đưa những thế hệ học trò trưởng thành đi phụng sự đất nước.

Ba hình tượng xuyên suốt – tiếng trống trường, những tấm mộc bản và đàn chim bay về phía Mặt trời – được lựa chọn để kể câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ của nghệ thuật trình chiếu.

Trong đó, tiếng trống trường và mặt trống mang hoa văn rồng thời Lý được sử dụng xuyên suốt như một nhịp dẫn. Mộc bản thể hiện đặc trưng của việc in ấn sách học thời xưa, đồng thời gợi nhắc vai trò của Quốc Tử Giám trong việc in và cấp phát sách cho các địa phương. Còn đàn chim là hình ảnh những thế hệ học trò “đủ lông đủ cánh bay đi khắp các vùng miền, mang theo sứ mệnh phụng sự đất nước.”

Bên cạnh đó, một số phân cảnh trong phim thể hiện hình tượng đàn chim di trú bay hình chữ V mang thông điệp về quá trình mở rộng phổ cập giáo dục đến toàn dân trong suốt chiều dài lịch sử của nhà nước Đại Việt, trong đó cánh chim đầu đàn tượng trưng cho thái tử Lý Càn Đức - người học trò đầu tiên được đến học tại Văn Miếu, sau này trở thành vua Lý Nhân Tông đã ban chiếu thành lập Quốc Tử Giám.

Đàn chim đó ban đầu có số lượng khiêm tốn như các thành phần được phép theo học tại Quốc Tử Giám chỉ gồm con em hoàng tộc và các bậc trọng thần. Nhưng theo thời gian, quy mô của đàn chim ngày càng được mở rộng tượng trưng cho việc cánh cửa trường Giám dần rộng mở đón cả những nho sinh xuất thân từ tầng lớp bình dân nhưng có học lực xuất sắc.

Theo Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu, “Vun đắp hiền tài” sử dụng công nghệ 3D Mapping kết hợp hình ảnh, ánh sáng và âm nhạc để biến không gian di sản thành một sân khấu kể chuyện lịch sử, đưa công chúng đến gần hơn với ký ức về Quốc Tử Giám và truyền thống trọng học, trọng tài của dân tộc.

Từ câu chuyện của gần 1000 năm trước, bộ phim gửi gắm một thông điệp giản dị mà bền vững: vun đắp tri thức, đào tạo con người và trọng dụng hiền tài chính là vun đắp tương lai của đất nước.

Sau khi ra mắt, “Vun đắp hiền tài” sẽ tiếp tục được phục vụ trong chương trình Trải nghiệm đêm Văn Miếu, cùng với “Tinh hoa đạo học” và “Sử đá lưu danh”, góp phần tạo nên một sản phẩm trải nghiệm văn hóa đêm đặc trưng tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám.

Thế Trang