“Nét Kinh kỳ” tái hiện ký ức 36 phố phường Hà Nội

Lấy cảm hứng từ phố phường, phố nghề và đời sống Thăng Long xưa, “Nét Kinh kỳ” giới thiệu các hình ảnh, tư liệu về 36 phố phường Hà Nội, đồng thời kết hợp hoạt động trải nghiệm nghề truyền thống. Qua đó, chương trình gợi lại ký ức về một Hà Nội giàu chiều sâu lịch sử và cho thấy sức sống, sự tiếp nối của các giá trị văn hóa trong đời sống hôm nay.

Phố cổ Hà Nội từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng phong phú cho hội họa, nhiếp ảnh, điêu khắc và nhiều loại hình sáng tạo nghệ thuật. Mái ngói rêu phong, những ô cửa, góc phố, biển hiệu, nhịp sống buôn bán cùng những không gian quen thuộc của khu phố cổ đã trở thành hình ảnh gắn bó với ký ức của nhiều thế hệ người Hà Nội.

Trong không gian trưng bày, các tác phẩm và tư liệu về 36 phố phường Hà Nội tái hiện một lát cắt về diện mạo Kinh kỳ xưa. Bên cạnh hình ảnh, công chúng được tìm hiểu lịch sử, nguồn gốc tên gọi và những nghề thủ công từng gắn với nhiều tuyến phố.

Đó là những thông tin về các phố nghề quen thuộc như: phố Hàng Gai là một trong những tuyến phố cổ nhất tại Hà Nội, nổi tiếng là nơi chuyên buôn bán các mặt hàng làm từ cây gai và sau này phát triển thành trung tâm in ấn, khắc ván và bán sách; hay phố Hàng Hòm trước kia chuyên bán các loại hòm gỗ nhỏ, sơn véc-ni, giấy giáp đánh véc-ni bàn ghế…

Từ câu chuyện về những “phố hàng, phố nghề”, chương trình giúp công chúng nhận diện phố cổ Hà Nội không chỉ qua kiến trúc mà còn qua lịch sử đô thị, hoạt động giao thương, nghề nghiệp và đời sống cộng đồng. Đây cũng là cách gợi mở những ký ức về diện mạo Hà Nội trong những năm đầu thế kỷ XX.

Một điểm nhấn của “Nét Kinh kỳ” là hoạt động trải nghiệm với sự tham gia của nghệ nhân đến từ các làng nghề truyền thống như gốm Bát Tràng, gốm Bồ Bát, thêu ren, đan cói Kim Sơn, giấy dó Phong Khê, Vietnam Silk House...

Thông qua các sản phẩm và thao tác nghề, công chúng được tìm hiểu về nguyên liệu, kỹ thuật chế tác, bàn tay người thợ cũng như những tri thức nghề được trao truyền qua nhiều thế hệ. Việc trực tiếp quan sát và tương tác với sản phẩm, kỹ thuật thủ công giúp người xem cảm nhận rõ hơn giá trị của lao động sáng tạo và sức sống của nghề truyền thống trong đời sống hôm nay.

Việc đưa trải nghiệm nghề vào không gian di sản cũng tạo sự kết nối giữa ký ức về các phố nghề Thăng Long xưa với những làng nghề đang được gìn giữ và phát triển trong đời sống hiện nay.

Phát biểu tại chương trình, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hoá Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, “Nét Kinh kỳ” hướng tới cách tiếp cận di sản từ nhìn ngắm, tìm hiểu đến trải nghiệm. Phố phường Hà Nội được giới thiệu như một không gian văn hóa gắn với lịch sử đô thị, nghề nghiệp, giao thương và đời sống tinh thần của người dân Thủ đô.

Sự kết hợp giữa trưng bày hình ảnh, tư liệu lịch sử với hoạt động trải nghiệm nghề truyền thống góp phần tạo nên cách tiếp cận sinh động đối với các giá trị văn hóa của Hà Nội, đặc biệt với thế hệ trẻ. Qua đó, những câu chuyện tưởng như thuộc về ký ức được kết nối với đời sống hiện tại, giúp di sản tiếp tục có sức sống trong cộng đồng.

Việc tổ chức chương trình tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đồng thời tạo sự gặp gỡ giữa những lớp di sản khác nhau của Thăng Long - Hà Nội. Qua đó, di sản không chỉ được nhìn nhận như những giá trị thuộc về quá khứ mà còn có khả năng hiện diện, tương tác và tạo cảm hứng trong đời sống đương đại.

Thông qua “Nét Kinh kỳ”, Văn Miếu - Quốc Tử Giám tiếp tục phát huy vai trò của một không gian văn hóa, nơi các giá trị truyền thống được kết nối với văn hóa, nghệ thuật, du lịch và công nghiệp văn hóa, góp phần đưa di sản đến gần hơn với đời sống cộng đồng./.

Thế Trang