Văn hóa hành động – nền tảng đưa nghị quyết vào cuộc sống
Sáu Nghị quyết, Chỉ thị quan trọng của Bộ Chính trị vừa được Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội định hướng thông tin, tuyên truyền, phổ biến và triển khai thực hiện trên địa bàn Thủ đô. Đằng sau những nội dung về công tác tư tưởng, đội ngũ cán bộ, người Việt Nam ở nước ngoài, phát triển vùng, du lịch và học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh là yêu cầu xuyên suốt: biến nhận thức thành hành động, biến chủ trương thành những chuyển biến cụ thể trong đời sống xã hội.
Khi nghị quyết trở thành một phần của đời sống
Nghị quyết của Đảng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được nhận thức đầy đủ, được cụ thể hóa phù hợp với thực tiễn và trở thành hành động tự giác của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Từ yêu cầu đó, Hướng dẫn số 01-HD/BTGTU ngày 8/9/2026 của Ban Tuyên giáo Thành ủy về thông tin, tuyên truyền, phổ biến triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị đặt trọng tâm vào việc tạo sự thống nhất về nhận thức, đồng thuận và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.
Thực hiện Hướng dẫn số 04-HD/BTGTW ngày 27/8/2026 của Ban Tuyên giáo Trung ương và Kế hoạch số 101-KH/TU ngày 4/9/2026 của Thành ủy Hà Nội, công tác tuyên truyền được xác định không dừng lại ở việc phổ biến nội dung văn bản, mà phải giúp cán bộ, đảng viên hiểu rõ, tin tưởng và tự giác thực hiện với tinh thần “học để làm, quán triệt để hành động”.
Đây cũng là yêu cầu để khắc phục tình trạng nghị quyết, chỉ thị đã được ban hành, thể chế đã đầy đủ nhưng việc nắm bắt, quán triệt và tổ chức thực hiện ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Mỗi quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phải được tiếp tục cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, cơ quan, đơn vị.
Trong cách tiếp cận ấy, thông tin, tuyên truyền giữ vai trò kết nối giữa chủ trương và đời sống. Thông tin đúng, đầy đủ, kịp thời giúp thống nhất nhận thức; nhận thức thống nhất tạo nền tảng cho hành động thống nhất; hành động cụ thể, trách nhiệm và hiệu quả tạo nên những kết quả có thể nhìn thấy trong thực tiễn.
Đối với Hà Nội, yêu cầu này càng đặt ra trách nhiệm đối với công tác tuyên truyền khi thành phố là nơi tập trung nhiều cơ quan, tổ chức, đội ngũ cán bộ, trí thức, văn nghệ sĩ và các tầng lớp Nhân dân. Việc đưa các nghị quyết, chỉ thị đến với đời sống vì thế cần được thực hiện bằng những hình thức phù hợp, dễ tiếp cận, có chiều sâu và gắn với những vấn đề thực tiễn mà cán bộ, đảng viên và Nhân dân quan tâm.
Từ văn hóa tư tưởng đến văn hóa hành động
Các Nghị quyết số 23, 24, 25, 26, 27-NQ/TW và Chỉ thị số 07-CT/TW đề cập đến những lĩnh vực khác nhau nhưng có mối liên hệ trong mục tiêu tạo động lực phát triển và nâng cao năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện trong giai đoạn mới.
Nghị quyết số 25-NQ/TW về “Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới” đặt ra yêu cầu tạo chuyển biến căn bản trong năng lực lãnh đạo tư tưởng của Đảng trong môi trường số. Công tác tư tưởng phải chủ động, sắc bén, thuyết phục, hiệu quả, góp phần củng cố niềm tin, thống nhất trong Đảng, đồng thuận xã hội và tạo động lực phát triển đất nước.
Trong môi trường thông tin ngày càng đa dạng, nhanh chóng và nhiều chiều, yêu cầu ấy không chỉ đặt ra đối với cơ quan làm công tác tuyên giáo, báo chí, truyền thông mà còn gắn với trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và các lực lượng tham gia đời sống xã hội. Cùng với việc cung cấp thông tin chính thống, cần chủ động nắm bắt, phân tích tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; kịp thời định hướng những vấn đề được quan tâm và đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thông tin xuyên tạc.
Nghị quyết số 24-NQ/TW về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới cũng đặt vấn đề về một “văn hóa hành động” trong đội ngũ cán bộ. Tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm phải gắn với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự giám sát của Nhân dân.
Ở đây, yêu cầu nêu gương không chỉ thể hiện ở lời nói mà trước hết ở phương pháp làm việc, thái độ trước nhiệm vụ, trách nhiệm trước Nhân dân và khả năng biến chủ trương thành kết quả cụ thể. Học tập và quán triệt nghị quyết vì thế phải đi cùng với thực hành trách nhiệm.
Tinh thần đó được thể hiện rõ trong Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới. Hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Thành ủy nhấn mạnh việc học tập, thực hành theo Bác phải gắn với trách nhiệm nêu gương, đạo đức công vụ, phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, gần dân, sát dân, vì dân.
Nếu học tập là để hiểu, thì thực hành là để biến điều đã hiểu thành cách nghĩ, cách làm và cách ứng xử. Đó cũng là quá trình xây dựng những chuẩn mực văn hóa trong hoạt động của mỗi cán bộ, đảng viên và trong đời sống của cả hệ thống chính trị.
Lan tỏa giá trị Việt Nam, khơi dậy động lực phát triển
Một phương diện giàu ý nghĩa xã hội và văn hóa trong các nội dung được tuyên truyền là Nghị quyết số 23-NQ/TW về “Công tác người Việt Nam ở nước ngoài”. Quan điểm người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, mở ra yêu cầu tăng cường gắn kết cộng đồng và phát huy nguồn lực này.
Cùng với đó, Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới xác định du lịch là một động lực tăng trưởng mới của đất nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, trong đó văn hóa là nền tảng cốt lõi.
Từ góc nhìn văn hóa, đây là mối quan hệ giữa giá trị và sự phát triển. Văn hóa không chỉ được gìn giữ trong các thiết chế hay sản phẩm văn hóa, mà còn hiện diện trong cách một địa phương tổ chức không gian, xây dựng sản phẩm, giới thiệu hình ảnh, ứng xử với du khách và phát huy những giá trị đặc trưng của mình.
Nghị quyết số 27-NQ/TW về phát triển vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới cũng được tuyên truyền gắn với mục tiêu kiến tạo các động lực tăng trưởng và mô hình kinh tế hiện đại. Những định hướng này đặt ra yêu cầu cụ thể hóa phù hợp với từng địa phương, từng không gian phát triển, trên cơ sở phát huy nguồn lực và tạo động lực mới cho phát triển.
Trong toàn bộ quá trình ấy, công tác thông tin, tuyên truyền có nhiệm vụ làm rõ những nội dung cốt lõi, điểm mới, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng địa phương, cơ quan, đơn vị. Quan trọng hơn, tuyên truyền phải giúp những nội dung đó được tiếp nhận bằng nhận thức và chuyển hóa thành hành động.
Bởi vậy, Hướng dẫn số 01-HD/BTGTU yêu cầu đa dạng hóa phương thức tuyên truyền, kết hợp báo chí, cổng thông tin điện tử, hệ thống thông tin cơ sở, tuyên truyền miệng, cổ động trực quan, hoạt động văn hóa - văn nghệ và các nền tảng số.
Đặc biệt, không gian mạng được xác định là một môi trường quan trọng để truyền tải các nội dung của Nghị quyết, Chỉ thị đến đông đảo Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Những sản phẩm như video, podcast, infographic, e-magazine, longform, megastory được sử dụng phù hợp với nền tảng số và mạng xã hội, góp phần tăng tương tác, mở rộng khả năng tiếp cận và lan tỏa thông tin tích cực.
Văn học, nghệ thuật cũng có một vị trí riêng trong quá trình ấy. Việc đẩy mạnh sáng tác, biểu diễn, triển lãm, điện ảnh, văn học và các sản phẩm nghệ thuật có chất lượng, phù hợp với từng đối tượng, nhất là thế hệ trẻ, không chỉ làm phong phú phương thức tuyên truyền mà còn góp phần chuyển tải những nội dung chính trị bằng ngôn ngữ của cảm xúc, hình tượng và giá trị thẩm mỹ.
Đó là nơi chủ trương của Đảng có thể được tiếp nhận không chỉ bằng lý trí mà còn bằng sự đồng cảm; những giá trị tích cực được lan tỏa từ tác phẩm đến công chúng, từ công chúng đến cộng đồng và từ nhận thức đến hành động.
Cùng với tuyên truyền, việc phát hiện, biểu dương những tập thể, cá nhân tiêu biểu, gương người tốt, việc tốt, mô hình hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả có ý nghĩa quan trọng. Những kết quả cụ thể của thực tiễn chính là minh chứng sinh động cho sức sống của nghị quyết khi được tổ chức thực hiện nghiêm túc, sáng tạo và phù hợp.
Để quá trình đó diễn ra đồng bộ, Hướng dẫn phân công trách nhiệm cho Ban Tuyên giáo Thành ủy, Công an Thành phố, Sở Ngoại vụ, Sở Nội vụ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội Thành phố, Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, các Trung tâm chính trị xã, phường, các cơ quan tham mưu xây dựng Đảng và các cơ quan báo chí của Thành phố.
Trong đó, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội được định hướng xây dựng các chuyên trang, chuyên mục, tuyến tin, bài, tọa đàm, diễn đàn; làm rõ những chủ trương, quyết sách lớn, nội dung mới và những vấn đề thực tiễn đặt ra; đồng thời phát hiện, lan tỏa những tập thể, cá nhân có thành tích tiêu biểu trong triển khai thực hiện Nghị quyết.
Một nghị quyết có thể bắt đầu từ những trang văn bản, nhưng giá trị cuối cùng của nghị quyết được đo bằng những gì diễn ra trong đời sống. Đó là sự chuyển biến trong nhận thức, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên; sự chủ động, sáng tạo của các cơ quan, đơn vị; sự đồng thuận của Nhân dân; những mô hình mới, cách làm hiệu quả và những kết quả cụ thể trong thực tiễn.
Vì vậy, thông tin, tuyên truyền về các Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị không chỉ là truyền đạt nội dung, mà còn là quá trình tạo dựng niềm tin, thống nhất nhận thức, khơi dậy trách nhiệm và lan tỏa những giá trị tích cực trong xã hội. Khi mỗi cán bộ, đảng viên hiểu đúng, làm đúng; mỗi cơ quan, đơn vị cụ thể hóa đúng; mỗi người dân đồng thuận và tham gia, nghị quyết sẽ thực sự bước ra khỏi trang giấy để trở thành sức mạnh trong đời sống.
Đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa của yêu cầu “học để làm, quán triệt để hành động” - đưa những chủ trương lớn của Đảng trở thành những chuyển động cụ thể, bền bỉ và thiết thực trong đời sống xã hội, góp phần khơi dậy động lực, khát vọng phát triển đất nước và Thủ đô trong giai đoạn mới./.