Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với khai thác hiệu quả kinh tế đêm và di sản
TP Huế đang từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có bản sắc riêng, đưa văn hóa và di sản trở thành nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa Huế
Mới đây, Chủ tịch UBND TP Huế Lê Trí Thanh chủ trì cuộc họp nghe báo cáo Đề án Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa tại TP Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và kế hoạch khai thác Đại Nội về đêm cùng danh mục các địa điểm, công trình văn hóa đề xuất triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Theo dự thảo đề án, Huế có nhiều lợi thế đặc thù để phát triển công nghiệp văn hóa với hệ thống di sản vật thể, phi vật thể phong phú cùng Festival Huế, nghệ thuật biểu diễn, áo dài, ẩm thực, làng nghề, mỹ thuật, nhiếp ảnh, điện ảnh và các không gian văn hóa đặc sắc. Định hướng tập trung phát triển 6 nhóm ngành gồm du lịch văn hóa, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo áo dài - ẩm thực - phim ảnh, sản phẩm công nghiệp văn hóa số, thủ công mỹ nghệ và làng nghề và truyền hình và phát thanh - xuất bản - quảng cáo.
Xác định là nguồn lực quan trọng để hình thành các sản phẩm, dịch vụ văn hóa có giá trị gia tăng ca gắn bảo tồn di sản với du lịch, thương mại, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Mục tiêu phấn đấu tốc độ tăng trưởng bình quân của 6 nhóm ngành đạt khoảng 10%/năm và đóng góp khoảng 10% GRDP TP Huế vào năm 2030.
Trọng tâm là chuyển từ khai thác riêng lẻ các giá trị văn hóa, di sản sang hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có sự liên kết giữa bảo tồn, sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiêu dung và tạo thêm sản phẩm có khả năng thương mại hóa, mở rộng nguồn thu ngoài vé tham quan, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Đầu tư công được định hướng giữ vai trò dẫn dắt, đồng thời tăng cường huy động nguồn lực xã hội, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, nghệ sĩ, nghệ nhân, các nhà sáng tạo và cộng đồng cùng tham gia.
Một trong những nội dung được tập trung thảo luận tại cuộc họp là phương án khai thác kinh tế đêm tại khu vực di sản, trước mắt triển khai tại Đại nội Huế và từng bước nghiên cứu mở rộng sang các khu vực có tiềm năng khác. Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đặt mục tiêu phấn đấu triển khai hoạt động kinh tế đêm tại khu vực Đại Nội trong quý IV/2026 và đồng thời chuẩn bị các điều kiện về chiếu sáng nghệ thuật, cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật, không gian trải nghiệm và kêu gọi doanh nghiệp, nghệ nhân, các đối tác tham gia đầu tư, tổ chức dịch vụ.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng trao đổi về danh mục địa điểm, công trình văn hóa có khả năng huy động nguồn lực đầu tư theo phương thức PPP và cơ chế khai thác tài sản, xã hội hóa các hoạt động văn hóa thu hút những nhà đầu tư có năng lực tham gia hình thành các sản phẩm, dịch vụ mới.
Thí điểm có kiểm soát
Tại cuộc họp, ông Lê Chí Thanh - Chủ tịch UBND TP Huế nhấn mạnh tinh thần dám nghĩ, dám làm, chủ động nghiên cứu những cách làm mới để khai thác hiệu quả hơn các giá trị văn hóa, di sản đặc sắc của Huế. Theo Chủ tịch UBND TP Huế, tiềm năng của công nghiệp văn hóa tại Huế còn rất lớn, nhất là khi các giá trị di sản, kiến trúc, cảnh quan và không gian thiên nhiên có sự hòa quyện, tạo nên lợi thế riêng có để phát triển các sản phẩm văn hóa có chiều sâu và giá trị gia tăng cao.
Chủ tịch UBND TP Huế yêu cầu tiếp tục rà soát các cơ chế, chính sách liên quan đến khai thác di tích, di sản văn hóa, các công trình và thiết chế văn hóa, thể thao nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực hiện có. Giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các đơn vị liên quan tổng hợp thực tiễn, xây dựng báo cáo gửi các bộ, ngành Trung ương để đề xuất những cơ chế, phương án phù hợp, tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Đối với đề án phát triển công nghiệp văn hóa, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu thực hiện theo hướng vừa xây dựng, vừa lựa chọn một số nội dung để triển khai thí điểm có kiểm soát, qua thực tiễn tiếp tục đánh giá, điều chỉnh và hoàn thiện mô hình. Những nội dung có điều kiện thực hiện cần mạnh dạn triển khai để kiểm nghiệm hiệu quả, từ đó từng bước hình thành phương thức tổ chức, khai thác phù hợp với đặc thù của Huế, cần tập trung kêu gọi và thu hút những doanh nghiệp có năng lực, kinh nghiệm và khả năng tổ chức chuyên nghiệp giữ vai trò chủ công trong khai thác các sản phẩm công nghiệp văn hóa, trong đó Nhà nước tập trung vào vai trò định hướng, kiến tạo cơ chế, hỗ trợ hạ tầng và tạo môi trường thuận lợi, doanh nghiệp trực tiếp tổ chức, vận hành, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường.
Nâng tầm kinh tế đêm, nghiên cứu xây dựng Huế trở thành địa điểm phim trường
Chủ tịch UBND TP Huế yêu cầu nâng tầm các sản phẩm công nghiệp văn hóa, trong đó khai thác giá trị ban đêm tại Kinh thành, Đại Nội và các không gian di sản được đánh giá là một hướng đi có nhiều tiềm năng. Lưu ý các sản phẩm khai thác Đại Nội và di sản về đêm cần hướng đến hoạt động thường xuyên, quanh năm thay vì chỉ gắn với từng mùa hoặc một số thời điểm nhất định.
Chủ tịch UBND TP Huế yêu cầu “Mỗi ý tưởng phải có một phương án khai thác cụ thể” từng địa điểm, từng loại hình sản phẩm phải được nghiên cứu kỹ về không gian, cách thức tổ chức, đối tượng phục vụ, phương án vận hành, nguồn lực đầu tư và khả năng khai thác lâu dài, tránh dừng lại ở ý tưởng nhưng thiếu điều kiện triển khai trên thực tế. Chủ tịch UBND TP Huế đánh giá những sự kiện như Huế Wonderverse Music Fest 2026 cho thấy tiềm năng hình thành dòng sản phẩm văn hóa, nghệ thuật sôi động, hấp dẫn đối tượng khách trẻ.
“Cùng với dòng sản phẩm mang tính cổ kính, hoài niệm và trải nghiệm chiều sâu di sản, thành phố cần nghiên cứu thêm các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật phù hợp với giới trẻ. Các chương trình âm nhạc, nghệ thuật đương đại cần thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức, nghệ sĩ và cách tiếp cận theo xu hướng của thị trường, qua đó mở rộng đối tượng công chúng và hình thành thêm những dòng khách mới cho Huế” - Chủ tịch UBND TP Huế nhấn mạnh.
Chủ tịch UBND TP Huế cũng đề nghị nghiên cứu hình thành các hoạt động trình diễn âm nhạc đường phố về đêm gắn với Lễ hội Countdown vào dịp cuối năm, thay vì chỉ tập trung trong một đêm thì chương trình sẽ kéo dài chuỗi hoạt động trong nhiều ngày, tạo không khí lễ hội, tăng trải nghiệm cho du khách, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu. Một định hướng khác được Chủ tịch UBND TP Huế đặt ra là nghiên cứu xây dựng Huế trở thành địa điểm phim trường cho các hoạt động điện ảnh, truyền hình và sản xuất nội dung, không chỉ giới hạn trong khu vực Kinh thành các đơn vị cần rà soát thêm những không gian kiến trúc, cảnh quan, làng cổ… và các địa điểm đặc trưng khác để hình thành hệ thống bối cảnh đa dạng, phục vụ sản xuất phim và đồng thời quảng bá hình ảnh Huế.
Chủ tịch UBND thành phố Huế yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan tiếp tục cụ thể hóa các định hướng trên thành đề án, sản phẩm và phương án triển khai rõ ràng, xác định những nội dung có thể triển khai ngay, những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện về cơ chế, hạ tầng và nguồn lực. Qua đó, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa có bản sắc riêng, đưa văn hóa và di sản trở thành nguồn lực thực chất cho phát triển kinh tế - xã hội.