Lan tỏa giá trị của Ngày Văn hóa Việt Nam

Văn hóa là hồn cốt của dân tộc, là nền tảng tinh thần vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng và là động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Nhằm triển khai đồng bộ các định hướng lớn từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng như Quyết định số 1111/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công tác thông tin về "Ngày Văn hóa Việt Nam" giai đoạn 2026 - 2030 tập trung khắc họa trọn vẹn những thông điệp trên nhiều góc độ.

Nhận thức sâu sắc về tầm vóc, ý nghĩa và nhiệm vụ cốt lõi của văn hóa

Trước hết, nội dung trọng tâm cần tập trung làm rõ và quán triệt sâu sắc các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam. Công tác truyền thông phải khẳng định yêu cầu phát triển văn hóa đồng bộ, hài hòa với kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Sự nghiệp phát triển văn hóa thuộc về toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, trong đó Nhân dân là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng; đồng thời ghi nhận vai trò nòng cốt của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, cán bộ văn hóa, nghệ nhân và doanh nhân.

Cùng với việc phản ánh các thành tựu nổi bật sau 40 năm đổi mới trên các mặt thể chế, môi trường văn hóa, công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, nội dung tuyên truyền phải nêu bật tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ba chuyển dịch lớn. Đó là chuyển dịch từ tư duy xem văn hóa chỉ là một lĩnh vực đơn lẻ sang xác lập văn hóa là trụ cột phát triển và động lực tăng trưởng mới; chuyển dịch từ không gian truyền thống sang phát triển song song giữa không gian thực và không gian số; chuyển dịch từ bảo tồn thuần túy sang kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn với sáng tạo nhằm chuyển hóa nguồn lực văn hóa thành tài sản trí tuệ và sức mạnh mềm quốc gia.

Bên cạnh đó, việc tuyên truyền cần đi sâu làm rõ ý nghĩa lịch sử, chính trị và thời đại của "Ngày Văn hóa Việt Nam" 24/11, khơi gợi lại giá trị sâu sắc từ Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất năm 1946 cùng tư tưởng "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong năm 2026, sự kiện này càng trở nên đặc biệt khi gắn với kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất và 5 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Nội dung truyền thông cũng phải bảo đảm tính công khai, đầy đủ về các chính sách thụ hưởng dành cho Nhân dân, nổi bật là quy định người lao động được nghỉ làm việc hưởng nguyên lương vào ngày 24/11, việc miễn hoặc giảm phí, lệ phí tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập, cùng các chương trình giáo dục, trải nghiệm văn hóa hướng về cơ sở, nhất là với công nhân, thanh thiếu niên, đồng bào vùng sâu, vùng xa và nhóm người yếu thế.

Song song đó, toàn bộ công tác thông tin phải nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh từ gia đình, nhà trường đến cơ quan, doanh nghiệp và trên không gian mạng. Các hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình cùng chuẩn mực con người Việt Nam cần được lan tỏa tự nhiên, gần gũi, giúp thế hệ trẻ dễ dàng tiếp nhận. Đi liền với đó là nâng cao nhận thức về chủ quyền văn hóa số, xây dựng năng lực tự chủ về dữ liệu và tăng sức đề kháng trước các xu hướng văn hóa lệch chuẩn.

Mặt khác, nội dung tuyên truyền chú trọng việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản, danh lam thắng cảnh, lễ hội truyền thống, phê phán các biểu hiện thương mại hóa di sản. Quá trình số hóa di sản cần được thúc đẩy thực chất để tạo dựng kho tri thức số quốc gia, đồng thời khuyến khích phát triển công nghiệp văn hóa, bảo hộ bản quyền và tôn vinh lực lượng sáng tác đã chuyển hóa chất liệu dân tộc thành sản phẩm sáng tạo có khả năng vươn tầm quốc tế.

Cuối cùng, nhiệm vụ truyền thông luôn coi trọng việc phát hiện, biểu dương các điển hình tiên tiến, mô hình "Dân vận khéo", các ứng dụng chuyển đổi số hiệu quả tại di tích, thư viện, bảo tàng. Đồng thời, các cơ quan thông tấn phải thể hiện bản lĩnh trong việc chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, luận điệu xuyên tạc lịch sử, chia rẽ khối đại đoàn kết, cũng như phê phán các văn hóa phẩm độc hại được phát tán trên nền tảng công nghệ mới nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.

Phương thức triển khai đa dạng, hiện đại và lan tỏa sâu rộng

Để chuyển tải sinh động toàn bộ các nội dung trọng tâm, việc lựa chọn phương thức tuyên truyền "Ngày Văn hóa Việt Nam" giai đoạn 2026 - 2030 đòi hỏi sự linh hoạt, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, bảo đảm tính thẩm mỹ, thiết thực và hiệu quả thực sự.

Nổi bật trong các phương thức thực hiện là việc phát huy sức mạnh của báo chí, xuất bản và các nền tảng công nghệ số. Các cơ quan báo chí chủ động mở chuyên trang, chuyên mục, tuyến bài, phóng sự, tọa đàm và ấn phẩm chuyên đề. Việc sản xuất nội dung cần chuyển dịch mạnh mẽ sang các định dạng truyền thông đa phương tiện như infographic, video ngắn, podcast, triển lãm số, bản đồ số di sản và kho tư liệu số. Tuyên truyền trên không gian mạng cần thu hút sự đồng hành của văn nghệ sĩ, trí thức, người có ảnh hưởng tích cực và thanh niên. Mức độ thành công của phương thức này không dừng lại ở số lượng sản phẩm phát hành mà được đo lường bằng lượng tương tác, khả năng tiếp cận và sự chuyển biến thực tế trong hành vi văn hóa của công chúng.

Đồng thời, kênh tuyên truyền thông qua hoạt động sinh hoạt của hệ thống chính trị và môi trường giáo dục giữ vai trò duy trì tính thường xuyên. Nội dung về văn hóa được đưa vào các buổi sinh hoạt cấp ủy, chi bộ, hội nghị báo cáo viên, sinh hoạt của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Nhân dân. Trong các cơ sở giáo dục, tri thức lịch sử và truyền thống văn hóa được lồng ghép tự nhiên thông qua các hoạt động ngoại khóa, hành trình trải nghiệm di sản phù hợp với từng cấp học.

Một phương thức trực quan và giàu cảm xúc khác là thông qua các hoạt động văn học, nghệ thuật và trải nghiệm thực tế. Các địa phương, đơn vị chủ động tổ chức triển lãm, hội thi, hội diễn, chương trình nghệ thuật, giới thiệu sách, chiếu phim, tham quan bảo tàng, di tích. Toàn bộ lịch trình, địa điểm và chính sách ưu đãi miễn, giảm phí dịch vụ phải được thông báo rộng rãi để mọi người dân dễ dàng tham gia và thụ hưởng.

Song song đó, hệ thống thông tin cơ sở và phương tiện cổ động trực quan tiếp tục đóng vai trò cầu nối ở địa phương. Mạng lưới truyền thanh cơ sở, trung tâm văn hóa, màn hình điện tử, pa-nô, áp phích công cộng cần được đầu tư hình thức trang trọng, phù hợp mỹ quan. Việc tích hợp công nghệ hiện đại như mã QR tra cứu dữ liệu tại di tích, bảo tàng giúp Nhân dân tiếp cận thông tin nhanh chóng và thuận tiện.

Đặc biệt, công tác tuyên truyền tập trung điểm nhấn vào đợt cao điểm hằng năm. Thời gian cao điểm diễn ra trong tháng 11, với trọng tâm kéo dài từ ngày 15/11 đến ngày 30/11. Mỗi hoạt động trong giai đoạn này phải hướng tới chủ đề rõ ràng, sản phẩm cụ thể, kết hợp hài hòa với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Di sản văn hóa Việt Nam nhưng tránh hành chính hóa, trùng lặp hay phô trương hình thức.../.

“

"Ngày Văn hóa Việt Nam" diễn ra vào ngày 24 tháng 11 hằng năm, mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc khi gắn liền với Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946) và tư tưởng "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Việc tổ chức "Ngày Văn hóa Việt Nam" giai đoạn 2026 - 2030 hướng tới mục tiêu tôn vinh các giá trị văn hóa dân tộc, khẳng định văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, động lực nội sinh và trụ cột cho sự phát triển bền vững của đất nước. Vào ngày này, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương theo quy định, đồng thời Nhân dân được hưởng nhiều chính sách ưu đãi như miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập. Đây không chỉ là dịp để ghi nhận công ơn của những người sáng tạo và gìn giữ văn hóa mà còn là cơ hội để mọi tầng lớp Nhân dân tích cực tham gia, sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa tinh thần. Sự kiện này khẳng định quan điểm xuyên suốt của Đảng và Nhà nước coi Nhân dân là trung tâm, là chủ thể cốt lõi trong xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc".

Phan Anh