Toàn bộ học sinh phổ thông sẽ học AI từ tháng 9 năm 2026

Bộ khung giáo dục AI này được ban hành với mục tiêu xuyên suốt là kế thừa nền tảng khoa học máy tính từ môn Tin học hiện hành nhằm hình thành, phát triển năng lực AI cho học sinh. Chương trình góp phần rèn luyện năm phẩm chất chủ yếu (Yêu nước, Nhân ái, Chăm chỉ, Trung thực, Trách nhiệm) và ba năng lực chung (Tự chủ và tự học, Giao tiếp và hợp tác, Giải quyết vấn đề và sáng tạo) theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Qua đó, học sinh được bồi dưỡng tư duy, phẩm chất cùng thái độ cần thiết để trở thành những công dân số chủ động, có khả năng tương tác, ứng dụng và tham gia kiến tạo các sản phẩm công nghệ một cách hiệu quả, sáng tạo và có trách nhiệm.

Hình thành và phát triển năng lực AI cho học sinh

Chương trình giáo dục trí tuệ nhân tạo được xây dựng không phải để biến AI thành một môn học riêng biệt gây áp lực lên chương trình, mà dựa trên nguyên tắc tích hợp và kế thừa nền tảng môn Tin học cùng các hoạt động giáo dục hiện hành theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Mục tiêu tổng quát của bộ khung này là hình thành và phát triển năng lực AI cho học sinh, chuyển đổi góc nhìn của các em từ thế thụ động sử dụng công nghệ sang chủ động hiểu biết, tương tác, ứng dụng và kiến tạo các giải pháp công nghệ một cách sáng tạo, an toàn và có trách nhiệm.

Việc trang bị kiến thức AI cũng gắn liền với mục tiêu rèn luyện năm phẩm chất chủ yếu bao gồm yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm và ba năng lực chung về tự chủ tự học, giao tiếp hợp tác và giải quyết vấn đề. Qua đó, học sinh được bồi dưỡng tư duy văn minh, nâng cao trách nhiệm bảo mật dữ liệu, tuân thủ pháp luật và giữ gìn văn hóa ứng xử trên không gian mạng để trở thành những công dân số toàn cầu.

Mục tiêu giáo dục AI được cụ thể hoá theo bốn thành phần năng lực, tương ứng với bốn mạch nội dung

Mạch kiến thức thứ nhất là tư duy lấy con người làm trung tâm, khẳng định AI là công cụ được sáng tạo để phục vụ con người, đồng thời nhấn mạnh vai trò quyết định của con người trong việc kiểm soát, định hướng và đánh giá các kết quả do công nghệ tạo ra.

Mạch thứ hai là đạo đức AI, tập trung trang bị kiến thức bảo vệ quyền riêng tư, an toàn dữ liệu, nhận diện thiên vị thuật toán, phòng chống tin giả và nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự minh bạch trong học thuật cũng như đời sống.

Mạch thứ ba bao quát các kỹ thuật và ứng dụng AI, cung cấp hiểu biết nền tảng về dữ liệu, học máy, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, thị giác máy tính và rèn luyện kỹ năng thực hành công cụ AI để giải quyết bài toán học tập.

Mạch kiến thức cuối cùng là thiết kế hệ thống AI, chú trọng phát triển tư duy kỹ thuật và năng lực giải quyết vấn đề, hướng dẫn học sinh quy trình thu thập dữ liệu, huấn luyện, kiểm thử và tự xây dựng các mô hình AI đơn giản.

Lộ trình giáo dục AI được phân chia theo hai giai đoạn giáo dục

Cấp Tiểu học (Giai đoạn giáo dục cơ bản): Học sinh bước đầu trải nghiệm các công cụ AI trực quan, nhận biết vai trò của AI trong đời sống, hình thành ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân, tôn trọng bản quyền và bước đầu làm quen với tư duy thiết kế, điều khiển mô hình đơn giản dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Cấp Trung học cơ sở (Giai đoạn giáo dục cơ bản): Học sinh đi sâu hiểu nguyên lý hoạt động cơ bản (dữ liệu, thuật toán, mô hình), biết lựa chọn và sử dụng công cụ AI để tạo ra sản phẩm số giải quyết vấn đề học tập; đồng thời rèn luyện ý thức đạo đức, nhận diện rủi ro, thiên vị dữ liệu và trách nhiệm của công dân số.

Cấp Trung học phổ thông (Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp): Học sinh nâng cao năng lực thông qua việc khám phá, đề xuất, thiết kế, thử nghiệm và cải tiến các hệ thống AI phục vụ cộng đồng. Chương trình chú trọng phát triển tư duy phản biện, khả năng tự học, làm chủ công nghệ, tạo tiền đề vững chắc cho việc định hướng nghề nghiệp trong xã hội số.

Khung nội dung giáo dục AI được thiết kế theo quan điểm mở, mang tính sư phạm và nhân văn sâu sắc, bám sát phương châm vừa dạy chữ vừa dạy người. Trong đó, nội dung bắt buộc được quy định với thời lượng 12 tiết cho mỗi lớp trong một năm học, được lồng ghép linh hoạt vào chương trình môn Tin học.

Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục có thể căn cứ vào nhu cầu của học sinh và điều kiện hạ tầng thực tế để triển khai thêm các nội dung mở rộng hoặc câu lạc bộ chuyên sâu. Khung chương trình được xây dựng hoàn toàn độc lập, không phụ thuộc vào bất kỳ phần cứng hay nền tảng phần mềm cố định nào, đảm bảo tính bình đẳng trong tiếp cận giáo dục giữa các vùng miền và sẽ liên tục được cập nhật để bắt kịp sự phát triển vũ bão của công nghệ thế giới./.

Phan Anh