Mở biên độ thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”

1. Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực (1/7/2026) đánh dấu mốc quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược tại Luật Thủ đô 2024 cũng hết hiệu lực. Vì vậy, Hà Nội cần xây dựng Nghị quyết HĐND Thành phố về lĩnh vực này để có cơ sở pháp lý triển khai thực hiện theo quy định tại Luật Thủ đô 2026, đảm bảo không sinh khoảng trống pháp lý và không gây gián đoạn trong quá trình xác định các lĩnh vực, ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược cũng như ưu đãi đối với nhà đầu tư chiến lược.

Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, đã có các quan điểm chỉ đạo và đặt ra các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp chủ yếu cho Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm.

Trong khi đó, Bộ Chính trị thời gian qua cũng đã chỉ đạo phát triển một số ngành, lĩnh vực của Việt Nam như: Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam; Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân… Các Nghị quyết này là cơ sở để xây dựng các chính sách về thu hút đầu tư trong các ngành, lĩnh vực văn hóa, khoa học công nghệ… của Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng.

Để thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị tại các Nghị quyết nêu trên, Hà Nội phải rà soát các lĩnh vực, ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược của Thủ đô; cần có chính sách thu hút đầu tư để đạt được mục tiêu phát triển của Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Do vậy, việc cụ thể hóa chỉ đạo của Đảng, các quy định tại Luật Thủ đô 2026 rất cần thiết nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về đầu tư, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế của Thủ đô, hiện thực hóa mục tiêu phát triển hai con số và dài hạn của Hà Nội trong kỷ nguyên vươn mình.

Thực tiễn cho thấy, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu cấp bách về phát triển kinh tế - xã hội. Luật Thủ đô 2026 được Quốc hội khóa XVI thông qua tại kỳ họp đầu tiên, đã mở ra những cơ chế đặc thù, vượt trội cho Hà Nội, trong đó quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược đã giao quyền chủ động tối đa cho thành phố.

Trong bối cảnh đó, HĐND Thành phố Hà Nội đã nhanh chóng, kịp thời ban hành Nghị quyết số 46/2026/NQ-HĐND quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược để cụ thể hóa điểm a khoản 5, điểm a, b khoản 8 Điều 26 Luật Thủ đô 2026, đặc biệt đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

2. Nghị quyết số 46/2026/NQ-HĐND của HĐND Thành phố Hà Nội góp phần hoàn thiện khung pháp lý về thu hút nhà đầu tư chiến lược trên địa bàn Thủ đô. Trên cơ sở khung pháp lý quy định tại Nghị quyết này, các nhà đầu tư trong và ngoài nước có cơ sở để đề xuất dự án ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược, đề xuất các ưu đãi, hỗ trợ đầu tư.

Đáng chú ý hơn cả, Nghị quyết số 46/2026/NQ-HĐND có những điểm mới, đặc thù, vượt trội. Trong đó, về danh mục lĩnh vực, ngành, nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược đã được mở rộng hơn so với Luật Thủ đô 2024 và Nghị quyết số 17/2025/NQ-HĐND của HĐND Thành phố về lĩnh vực công nghệ cao.

Cụ thể là việc bổ sung thêm lĩnh vực công nghệ số trọng điểm, công nghệ chiến lược, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, công nghệ bức xạ và máy gia tốc; các lĩnh vực, ngành nghề khác như y tế, giáo dục, logistics, khu đô thị đa mục tiêu, thể thao, văn hóa, khu phức hợp giải trí, thoát nước, hạ tầng khu thương mại tự do, khu kinh tế tự do. Danh mục mở rộng nhằm đáp ứng yêu cầu thu hút nhà đầu tư lớn vào các lĩnh vực ưu tiên đầu tư của thành phố trong giai đoạn tới.

Bên cạnh đó, ngoài quy định về điều kiện vốn chủ sở hữu, tiến độ giải ngân tương tự như thu hút nhà đầu tư chiến lược tại Thành phố Hồ Chí Minh, cam kết về môi trường và chuyển giao công nghệ như quy định tại Luật Đấu thầu. Nghị quyết số 46 của HĐND Thành phố Hà Nội đã bổ sung các cam kết chặt chẽ hơn với nhà đầu tư chiến lược về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, kết nối cơ sở dữ liệu, tiến độ, tuân thủ quy định tại Luật Chuyển giao công nghệ, các pháp luật của Việt Nam và các điều ước quốc tế. Các quy định bổ sung này nhằm xác định các nhà đầu tư thực sự cam kết đồng hành với Hà Nội trong việc thực hiện các dự án lớn, quan trọng của Thủ đô.

Ngoài ra, Nghị quyết số 46 đã rà soát và xây dựng nguyên tắc và khung ưu đãi. Trong đó, nguyên tắc tại Nghị quyết này đã xác định dự án đầu tư đáp ứng điều kiện hưởng các mức ưu đãi, hỗ trợ đầu tư khác nhau trong cùng một thời gian thì nhà đầu tư chiến lược được lựa chọn áp dụng mức ưu đãi, hỗ trợ cao nhất (có cả ưu đãi, hỗ trợ theo quy định tại Luật Thủ đô 2026). Nguyên tắc này thống nhất với quy định về ưu đãi đầu tư tại Luật Đầu tư và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Trên cơ sở rà soát quy định pháp luật về đất đai, Nghị quyết số 46 cũng đã xác định cụ thể các lĩnh vực được miễn tiền thuê đất, thuê mặt nước (đây là mức ưu đãi cao nhất về thuê đất, thuê mặt nước).

Tại Nghị quyết số 46-NQ/HĐND cũng quy định: “Trong quá trình xem xét đề xuất dự án, UBND Thành phố trình HĐND Thành phố quyết định ưu đãi, hỗ trợ về tiếp cận đất đai; thủ tục đầu tư xây dựng; phát triển hạ tầng; đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực; phát triển thị trường và các ưu đãi, hỗ trợ khác phù hợp để đáp ứng yêu cầu cấp thiết trong thu hút nhà đầu tư chiến lược” để đảm bảo tính linh hoạt trong thu hút nhà đầu tư chiến lược và phù hợp với quy định tại điểm d khoản 5 Điều 26 Luật Thủ đô 2026.

Về thực hiện ưu đãi, hỗ trợ đầu tư và cơ chế giám sát, thu hồi ưu đãi, Nghị quyết số 46 đã có các quy định dẫn chiếu về việc thực hiện ưu đãi, hỗ trợ và cơ chế giám sát, thu hồi ưu đãi, hỗ trợ để tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các ưu đãi, hỗ trợ cho nhà đầu tư chiến lược./.

Trung Kiên