Tiếp tục tinh gọn bộ máy: Hà Nội kiến tạo động lực phát triển trong giai đoạn mới

1. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII đặt ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm giai đoạn 2025 - 2030 để hiện thực mục tiêu Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”...; tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 11 %/năm trở lên; chỉ số phát triển con người (HDI) đạt khoảng 0,88; Chỉ số hạnh phúc phấn đấu đạt 9-10…

Trong đó, Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố nhấn mạnh nhiệm vụ, giải pháp: “Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; xây dựng hệ thống chính trị Thành phố tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”.

Hà Nội - Thủ đô của đất nước, thời gian qua đã khẳng định tính tiên phong, gương mẫu trong sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Năm 2025, thực hiện chỉ đạo của Trung ương về tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW, UBND Thành phố đã rà soát sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm. Sau sắp xếp, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND Thành phố có 15 sở (giảm 6 sở, tỷ lệ 29% so với năm 2024).

Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thực hiện Kết luận số 64-KL/TW ngày 1/7/2026 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, trong đó giao các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị: “Chuyển toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của một số sở đặc thù về các sở quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, trường hợp đặc biệt do cấp có thẩm quyền quyết định”; Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; Kết luận của Ban Thường vụ Thành ủy tại cuộc họp ngày 5/8/2026 về phương án tổ chức lại, thành lập một số cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố Hà Nội.

Việc tiếp tục sắp xếp, kiện toàn cơ quan chuyên môn thuộc UBND Thành phố Hà Nội hiện nay là yêu cầu khách quan nhằm tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức phù hợp với thực tiễn vận hành; tập trung, thống nhất đầu mối xuyên suốt từ Trung ương tới địa phương; đồng thời nâng cao năng lực tham mưu, điều phối, quản trị phát triển của bộ máy hành chính.

Hơn nữa, việc sắp xếp không chỉ tinh gọn đầu mối, giảm tầng nấc trung gian mà còn hướng tới xây dựng bộ máy hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, có năng lực kiến tạo phát triển, thúc đẩy mở rộng quan hệ đối ngoại, đáp ứng yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển và thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong tình hình mới của Hà Nội.

2. Kỳ họp thứ 6 (Kỳ họp chuyên đề) HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII diễn ra ngày 10/8 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong công tác tổ chức bộ máy của Hà Nội: HĐND Thành phố đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập, tổ chức lại một số cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố Hà Nội.

Cụ thể, thành lập Sở Xây dựng trên cơ sở sáp nhập Sở Quy hoạch - Kiến trúc vào Sở Xây dựng thành phố Hà Nội; thành lập Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội trên cơ sở sáp nhập Sở Du lịch vào Sở Văn hóa và Thể thao thành phố; thành lập Sở Ngoại vụ thành phố Hà Nội; tổ chức lại Văn phòng UBND thành phố Hà Nội. Kết quả sau khi sắp xếp lại, Hà Nội giảm 1 đầu mối, số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố còn 14 sở, ngành.

Việc sáp nhập các cơ quan chuyên môn của UBND Thành phố kể trên cho thấy, Hà Nội không thực hiện một cách cơ học mà được xem xét, đánh giá kỹ lưỡng dựa trên sự tương đồng về chức năng, nhiệm vụ, hướng tới mô hình quản lý đa ngành, đa lĩnh vực - một xu thế tất yếu của nền hành chính hiện đại. Trong lần tinh gọn cơ quan chuyên môn UBND thành phố Hà Nội vừa diễn ra, có ý nghĩa lớn.

Thứ nhất, khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng. Không khó để nhận thấy, việc tách biệt các lĩnh vực có liên quan mật thiết (xây dựng và quy hoạch - kiến trúc; văn hóa, thể thao và du lịch) có thể dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong công tác tham mưu, cấp phép và quản lý. Tuy nhiên, khi quy về một mối, quy trình xử lý công việc sẽ được rút ngắn đáng kể.

Một cơ quan đa ngành sẽ chịu trách nhiệm toàn diện từ khâu lập quy hoạch, thẩm định đến cấp phép và quản lý trật tự xây dựng (Sở Xây dựng); hoặc thống nhất chuỗi giá trị từ bảo tồn di sản văn hóa đến phát triển các sản phẩm du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch). Điều này tháo gỡ tình trạng chồng chéo, hơn nữa đảm bảo yếu tố 6 rõ của Hà Nội: “rõ việc, rõ người, rõ thời gian, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ thẩm quyền”.

Thứ hai, tiết kiệm ngân sách, tối ưu hóa nguồn nhân lực. Việc giảm đầu mối cơ quan cấp sở giúp tinh giản các phòng, ban chuyên môn bên trong. Như vậy, nguồn ngân sách tiết kiệm được từ việc tinh gọn này có thể được tái đầu tư cho các dự án hạ tầng trọng điểm, hoặc các chương trình an sinh xã hội của Thành phố. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để sàng lọc, đánh giá lại đội ngũ, đưa những cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực vào đúng vị trí, nâng cao chất lượng thực thi công vụ.

Thứ ba, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh. Đối với người dân và doanh nghiệp, bộ máy tinh gọn đồng nghĩa với việc thủ tục hành chính được cắt giảm. Thay vì phải làm việc với nhiều sở, ngành; nhà đầu tư, doanh nghiệp, người dân giờ đây chỉ cần thông qua một đầu mối. Sự thông suốt, minh bạch và nhanh chóng này chắc chắn sẽ thu hút các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước, nâng cao năng lực cạnh tranh của Hà Nội trong thời kỳ mới.

3. Hà Nội đang bước vào một giai đoạn phát triển mới cùng những nhiệm vụ quan trọng, nhất là việc thi hành Luật Thủ đô 2026, thực hiện Quy hoạch Tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm... UiĐể hiện thực hóa quy hoạch thế kỷ và đưa các chính sách vượt trội của Luật Thủ đô 2026 vào cuộc sống, Hà Nội cần kiến tạo bộ máy hành chính tinh gọn nhưng phải hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Việc hợp nhất các cơ quan như Xây dựng - Quy hoạch chính là sự chủ động về tổ chức, tạo ra một “nhạc trưởng” để chỉ đạo, điều hành công tác phát triển không gian đô thị, kiến trúc và hạ tầng của thành phố một cách xuyên suốt, đồng bộ. Tương tự, việc gắn kết chặt chẽ Văn hóa - Du lịch sẽ giúp Hà Nội phát huy tối đa nguồn lực công nghiệp văn hóa, biến bề dày lịch sử ngàn năm thành động lực tăng trưởng kinh tế bền vững.

Tinh gọn bộ máy chính là cách làm để kiến tạo một chính quyền phục vụ, lấy người dân làm trung tâm. Với bước đi mạnh mẽ này, Hà Nội đã, đang cho thấy tâm thế vững vàng, năng lực điều hành vượt trội để bứt tốc, hiện thực hóa mục tiêu đưa Thủ đô trở thành trung tâm kinh tế, tài chính lớn; trung tâm hàng đầu về văn hóa, giáo dục và đào tạo, y tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc.

Xa hơn, đến dịp 100 năm thành lập nước, Thủ đô Hà Nội là thành phố kết nối toàn cầu, có mức sống và chất lượng cuộc sống cao; kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển toàn diện, đặc sắc và hài hòa, tiêu biểu cho cả nước; có trình độ phát triển ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới./.

Quỳnh Phạm