Quy định mới về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại
Nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy vai trò của chính quyền địa phương, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 146/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại. Trong đó, lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có nhiều nội dung quan trọng được phân cấp cho địa phương, góp phần đưa hoạt động hỗ trợ người tiêu dùng đến gần người dân hơn.
Theo Nghị định số 146/2025/NĐ-CP, một số nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền của Bộ Công Thương được giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện. Trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, địa phương được giao thực hiện các nhiệm vụ như tiếp nhận và giải quyết yêu cầu hỗ trợ thương lượng giữa người tiêu dùng với tổ chức, cá nhân kinh doanh; khảo sát, thử nghiệm chất lượng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ; công bố kết quả khảo sát, cảnh báo người tiêu dùng; giao nhiệm vụ và quản lý hoạt động của các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quy định của pháp luật.
Việc phân cấp này không làm thay đổi các quyền của người tiêu dùng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 mà hướng đến mục tiêu rút ngắn quy trình xử lý, nâng cao tính chủ động của địa phương trong việc tiếp nhận, hướng dẫn và hỗ trợ người tiêu dùng giải quyết các vụ việc phát sinh. Với lợi thế nắm bắt tình hình trên địa bàn và khả năng phối hợp trực tiếp với các cơ quan, tổ chức liên quan, chính quyền địa phương có điều kiện xử lý vụ việc kịp thời, góp phần bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Trong quá trình thực hiện, Sở Công Thương là cơ quan chuyên môn tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh triển khai các nhiệm vụ quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo quy định. Khi phát sinh tranh chấp hoặc cần được hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện các thủ tục bảo vệ quyền lợi của mình, người tiêu dùng có thể liên hệ cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được tiếp nhận, hướng dẫn theo quy định của pháp luật.
Đối với Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, cơ quan tiếp tục thực hiện vai trò quản lý nhà nước ở phạm vi toàn quốc trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; tham mưu xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật; hướng dẫn chuyên môn, kiểm tra, giám sát việc thi hành pháp luật và tư vấn, hướng dẫn người tiêu dùng xác định đúng cơ quan có thẩm quyền để giải quyết vụ việc.
Việc phân quyền, phân cấp theo Nghị định số 146/2025/NĐ-CP là bước cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền của Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo điều kiện để hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được triển khai nhanh chóng, hiệu quả và sát thực tiễn hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng cơ chế bảo vệ người tiêu dùng hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm mọi yêu cầu chính đáng của người tiêu dùng đều được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý kịp thời ngay từ địa phương.