“Chìa khóa” để Hà Nội phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong thời kỳ mới
Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố Hà Nội đã đặt ra nhiều nhiệm vụ và giải pháp để hiện thực mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc” trong thời kỳ mới. Trong đó, Hà Nội sẽ thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện trong mọi lĩnh vực…
Trên tinh thần đó, cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026, HĐND Thành phố Hà Nội khóa XVII đã ban hành Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển giao công nghệ của thành phố Hà Nội.
Nghị quyết này với nhiều quy định, chính sách đặc thù, vượt trội, có nhiều điểm mới chính là “chìa khóa” mở ra một giai đoạn mới trong quản lý và phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thủ đô, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng mới dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nguồn lực văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao...
Ý nghĩa lớn, tác động tích cực
Hà Nội là trung tâm chính trị, hành chính, khoa học, giáo dục, kinh tế của cả nước. Nhiều năm qua, Thủ đô dẫn đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo (PII), chuyển đổi số (DTI), số lượng công bố quốc tế và sáng chế.
Tuy nhiên, Hà Nội vẫn còn những “điểm nghẽn”: quy mô và tốc độ phát triển khoa học, công nghệ còn hạn chế; cơ chế chính sách chưa đồng bộ; nguồn lực đầu tư và nhân lực chất lượng cao còn thiếu; liên kết giữa nghiên cứu – doanh nghiệp – thị trường chưa chặt chẽ…
Chính vì vậy, Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND của HĐND Thành phố Hà Nội được ban hành có ý nghĩa quan trọng, đồng thời tác động tích cực trực tiếp đến lĩnh vực này của Hà Nội. Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND trước hết tạo bước đột phá trong cơ chế, chính sách phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố thông qua việc quy định đồng bộ các chính sách về nhiệm vụ khoa học và công nghệ trọng điểm, giao trực tiếp nhiệm vụ, hỗ trợ chuyển giao công nghệ, thu hút chuyên gia, chuyển giao không bồi hoàn kết quả nghiên cứu và huy động Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp.
Qua đó, khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học, công nghệ tăng cường hợp tác, đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, đổi mới công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; sớm đưa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ vào ứng dụng triển khai trong thực tiễn nhằm nâng cao năng suất lao động, tăng năng lực cạnh tranh, góp phần hoàn thành thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.
Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND có tác động lớn khi tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan nhà nước triển khai thống nhất các chính sách hỗ trợ khoa học, công nghệ; nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước. Đối với doanh nghiệp, các chính sách hỗ trợ chuyển giao công nghệ, hỗ trợ lãi suất vay, ưu tiên tiếp cận nguồn lực và khuyến khích đóng góp vào Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thành phố Hà Nội sẽ góp phần giảm chi phí đầu tư, nâng cao năng lực đổi mới công nghệ và năng lực cạnh tranh.
Đối với các tổ chức khoa học và công nghệ, nhà khoa học và chuyên gia, Nghị quyết tạo điều kiện thuận lợi để nghiên cứu, hợp tác, chuyển giao công nghệ và phát huy năng lực chuyên môn. Bên cạnh đó, Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND sẽ thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển kinh tế tri thức và xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực.
Điểm mới, quy định vượt trội
Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển giao công nghệ của thành phố Hà Nội gồm 5 chương với 25 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đánh dấu một giai đoạn mới trong quản lý và phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Hà Nội – Thủ đô tri thức, sáng tạo và hội nhập quốc tế. Đáng chú ý, Nghị quyết này có nhiều điểm mới, quy định vượt trội để Hà Nội hiện thực khát vọng, mục tiêu về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trong đó, ngoài các lĩnh vực được quy định tại khoản 7 Điều 26 Luật Thủ đô, các lĩnh vực trọng điểm về khoa học và công nghệ của Thủ đô bao gồm: đô thị thông minh, giáo dục thông minh, y tế thông minh, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, công nghệ tài chính, công nghệ cao trong nông nghiệp, an toàn thực phẩm, công nghệ đường sắt đô thị, công nghệ robot, công nghệ chip bán dẫn, công nghệ lượng tử, công nghệ bản sao số đô thị, công nghệ dữ liệu lớn, công nghệ Internet vạn vật, công nghệ trí tuệ nhân tạo, công nghiệp văn hoá, mô hình kinh tế mới.
Các trường hợp giao trực tiếp thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách thành phố có: nhiệm vụ khoa học và công nghệ trọng điểm của Thủ đô; nhiệm vụ giải quyết vấn đề thuộc danh mục các bài toán lớn của Thành phố Hà Nội trên cơ sở công nghệ, thiết bị công nghệ, giải pháp công nghệ, phương pháp khoa học do tổ chức, doanh nghiệp làm chủ; nhiệm vụ do tổ chức, doanh nghiệp đề xuất có vốn đối ứng tối thiểu 50%.
Hơn nữa, Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND quy định tăng gần 2 lần mức chi cho Hội đồng tư vấn, Tổ chuyên gia và các thành viên tham gia thẩm định, đánh giá, nghiệm thu nhiệm vụ khoa học công nghệ so với quy định hiện hành tại Thông tư số 38/2025/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, Nghị quyết số 06/2023/NQ-HĐND của HĐND Thành phố Hà Nội. Đồng thời, Nghị quyết 24/2026/NQ-HĐND đưa ra nội dung hỗ trợ cho doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ nhận chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực trọng điểm về khoa học và công nghệ của Thủ đô với mức hỗ trợ tối đa 50% kinh phí mua, chuyển giao công nghệ.
Quy định việc sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị sự nghiệp được xác định là sử dụng đúng mục đích theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (theo quy định tại Điều 18 Luật Thủ đô 2026, bao gồm một số chính sách hỗ trợ về kinh phí đầu tư, hỗ trợ lãi suất vay, hưởng lãi suất cho vay tối thiểu để thực hiện đề án, dự án phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.
Có thể khẳng định, việc ban hành và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 24/2026/NQ-HĐND sẽ góp phần tạo lập môi trường thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển giao công nghệ; cùng đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của doanh nghiệp; từng bước xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước, đóng góp tích cực vào sự phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới./.