Hà Nội triển khai 10 dự án thoát nước khẩn cấp đã phát huy hiệu quả
Biến đổi khí hậu cùng tình trạng mưa lớn cực đoan xuất hiện ngày càng thường xuyên đang đặt ra nhiều thách thức đối với hệ thống thoát nước của Thủ đô.
Trước thực trạng này, Thành ủy, HĐND và UBND Thành phố Hà Nội đã xác định xử lý úng ngập là một trong 5 "điểm nghẽn" cần tập trung giải quyết, đồng thời triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước và giảm thiểu ảnh hưởng của ngập úng đến đời sống người dân.
Theo thông tin từ Sở Xây dựng Hà Nội, qua rà soát cho thấy, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng ngập úng là hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ theo quy hoạch; nhiều công trình đầu mối, hồ điều hòa, kênh dẫn, trạm bơm còn thiếu; việc kết nối giữa các hệ thống chưa hoàn chỉnh.
Hiện công suất các công trình đầu mối mới đạt khoảng 20% so với quy hoạch, trong khi diện tích hồ điều hòa đạt khoảng 18,7% theo quy hoạch năm 2013.
Để từng bước khắc phục tình trạng này, thành phố đã triển khai 10 dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp, gồm 5 dự án hồ điều hòa và 5 dự án hệ thống thoát nước, với mục tiêu đưa vào vận hành trước mùa mưa năm 2026. Cùng với đó là công tác duy tu, duy trì hệ thống thoát nước, phối hợp vận hành giữa hệ thống đô thị và nông thôn, chuyển đổi 21 tuyến mương tiêu nông nghiệp phục vụ tiêu thoát nước đô thị.
UBND Thành phố cũng đã ban hành Kế hoạch bảo đảm thoát nước, chống úng ngập khu vực nội thành mùa mưa năm 2026, đồng thời bố trí 100% nhân lực, phương tiện ứng trực để vận hành hệ thống xử lý úng ngập.
Đến nay, 10 dự án khẩn cấp giai đoạn I đã cơ bản hoàn thành và được đưa vào vận hành. Trong đó có 5 hồ điều hòa gồm Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2 và Thụy Phương; cùng 5 dự án cải tạo hệ thống thoát nước tại các khu vực Kim Ngưu, Thụy Phương, Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn - Tây Hồ Tây và hồ Tô Lịch. Hai dự án hồ điều hòa Chèm và Liên Mạc 1 thuộc giai đoạn II đang tiếp tục được triển khai bằng nguồn vốn xã hội hóa.
Sau hơn 4 tháng thi công các dự án thoát nước (10 dự án khẩn cấp, trạm bơm Phú Thượng, Hồ Cự Khối…) đã cơ bản hoàn thành đưa vào sử dụng phục vụ tiêu thoát nước đã phát huy hiệu quả rõ rệt theo mục tiêu dự án đề ra; giảm số điểm ngập, thời gian ngập, độ sâu ngập, diện ngập…
Theo Sở Xây dựng, qua theo dõi, đánh giá các trận mưa vừa qua, trong đó có khu vực ghi nhận một số khu vực lượng mưa trên 100mm, nhiều điểm ngập đã được kiểm soát tốt hơn, thời gian rút nước giảm, năng lực vận hành của hệ thống được cải thiện rõ hơn.
Qua theo dõi, đánh giá các trận mưa vừa qua, trong đó có khu vực ghi nhận một số khu vực lượng mưa trên 100mm, nhiều điểm ngập đã được kiểm soát tốt hơn, thời gian rút nước giảm, năng lực vận hành của hệ thống được cải thiện rõ hơn.
Ghi nhận khu vực Võ Chí Công, Ressco, Eco Home, Mỹ Đình ngập nhẹ khoảng 15-20cm và nước rút ngay trong khoảng 30 phút khi hết mưa; các điểm úng ngập khu vực Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao đoàn, Tây Hồ Tây, Ressco, Eco Home, Ciputra, An Khánh khả năng tiêu thoát nước được cải thiện; không phát sinh ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn.
Trên địa bàn thành phố không xuất hiện điểm ngập sâu và thời gian ngập kéo dài ảnh hưởng lớn đến giao thông qua các điểm ngập.
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, tại các đô thị hiện đại trên thế giới (như Thượng Hải, Seoul, London, New York …), với các trận mưa có cường độ 100mm/h cũng chưa thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ngập úng, các giải pháp hiện nay là giúp giảm thiệt hại và rút ngắn thời gian ngập.
Trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục duy trì công tác nạo vét, bảo dưỡng hệ thống thoát nước, bố trí lực lượng ứng trực tại các điểm ngập trọng yếu và hoàn thiện quy trình vận hành các công trình mới sau mỗi trận mưa nhằm phát huy tối đa hiệu quả đầu tư. Đồng thời, thành phố xây dựng các phương án phân luồng giao thông tương ứng với từng cấp độ ngập để hạn chế ảnh hưởng đến người dân.
Về lâu dài, thành phố sẽ đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước theo quy hoạch, ưu tiên các công trình đầu mối, hồ điều hòa và trạm bơm tại các lưu vực trọng điểm. Bên cạnh đó, Hà Nội cũng nghiên cứu áp dụng mô hình “thành phố bọt biển”, kết hợp các giải pháp giữ nước, thấm nước và tái sử dụng nước mưa nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển đô thị bền vững.
Các giải pháp trước mắt và lâu dài được kỳ vọng sẽ từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước của Thủ đô, giảm thiểu thiệt hại do mưa lớn gây ra, đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.