Chính phủ yêu cầu hoàn thành sắp xếp các trường công lập trước ngày 30/8/2026

Tinh gọn 30% đầu mối giáo dục công lập và nâng cao chất lượng dạy học

Mục tiêu của việc sắp xếp nhằm đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; chuyển trọng tâm từ giảm đầu mối cơ học sang tái cấu trúc mạng lưới cơ sở giáo dục theo quy mô dân số, phân bố dân cư, tạo điều kiện thuận lợi cho người học và nâng cao chất lượng giáo dục.

Bảo đảm tinh gọn, giảm khoảng 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập so với thời điểm ngày 01/7/2025, phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số và không gian phát triển của từng địa phương. Đổi mới quản trị nhà trường, mở rộng quy mô trường, lớp để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và các nguồn lực đầu tư; gắn sắp xếp cơ sở giáo dục với tinh gọn đầu mối quản lý, cơ cấu lại đội ngũ, “giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy”;

Bên cạnh đó việc sắp xếp còn mở rộng cơ hội học tập, đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân, bảo đảm mục tiêu đến năm 2030 đạt phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3, 4 tuổi; có ít nhất 85% người trong độ tuổi hoàn thành trung học phổ thông hoặc tương đương theo Nghị quyết 71-NQ/TW năm 2025 của Bộ Chính trị.

Không để bất kỳ học sinh nào phải bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn

Việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập ở cấp tỉnh lẫn cấp xã cần phải được tính toán kỹ lưỡng để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy mô dân số cũng như không gian phát triển của từng khu vực. Mục tiêu cao nhất là phải chăm lo cho người học, không để bất kỳ học sinh nào phải bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn.

Bên cạnh đó, công tác tổ chức phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc chuyên môn và khoa học giáo dục, bảo đảm phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của từng cấp học và loại hình đào tạo. Bằng việc lấy người học làm trung tâm, phương án sắp xếp cần bảo đảm tối đa quyền học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho học sinh đến trường mà không làm phát sinh thêm các rào cản về mặt địa lý hay chi phí đi lại. Điều này cũng nhằm giữ vững và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục, không làm ảnh hưởng đến việc huy động trẻ ra lớp.

Song song với việc tinh gọn đầu mối quản lý, quá trình tái cấu trúc mạng lưới trường lớp phải gắn liền với đổi mới quản trị nhà trường để tối ưu hóa nguồn lực từ cơ sở vật chất cho đến đội ngũ giáo viên. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm giải trình của địa phương lẫn các nhà trường sẽ là chìa khóa để vận hành bộ máy mới hiệu quả.

Để đạt được sự đồng thuận cao, các phương án triển khai cần hạn chế đến mức tối đa những tác động tiêu cực đến hoạt động dạy học cũng như tâm lý của cả học sinh, giáo viên và phụ huynh. Sự linh hoạt, khoa học và thực tế là rất cần thiết, đặc biệt là đối với các vùng miền núi, biên giới, hải đảo hay vùng đồng bào dân tộc thiểu số để tạo sự thuận tiện nhất cho cả người dạy và người học. Trong suốt lộ trình thực hiện, các đơn vị liên quan phải thường xuyên theo dõi, đánh giá tình hình dựa trên số liệu và tác động thực tế để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, điều chỉnh chính sách và nhân rộng những mô hình hiệu quả. Cuối cùng, toàn bộ công tác sắp xếp này phải gắn liền với việc chuẩn bị thật chu đáo các điều kiện cho ngày khai giảng năm học mới 2026 - 2027, thực hiện đúng theo tinh thần chỉ đạo sâu sắc của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Sắp xếp, tổ chức lại hệ thống trường công lập theo 2 mô hình quy mô lớn

Việc sắp xếp, tổ chức lại hệ thống trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông công lập sẽ được triển khai đồng bộ nhằm hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô lớn theo hai mô hình cụ thể.

Mô hình đầu tiên là trường một cấp học quy mô lớn (hoặc trung tâm giáo dục thường xuyên) có các phân hiệu. Cấu trúc của mô hình này bao gồm một trường chính và các phân hiệu, điểm trường vệ tinh. Về mặt nhân sự, nhà trường sẽ hoạt động với một hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng cùng một bộ phận hành chính - nhân sự dùng chung cho toàn bộ hệ thống bao gồm kế toán, thủ quỹ và văn thư. Bên cạnh đó là các nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù. Các tổ chuyên môn cũng được tổ chức linh hoạt, phù hợp với từng phân hiệu hay điểm trường nhằm tối ưu hóa sinh hoạt chuyên môn và nâng cao chất lượng dạy học. Dựa trên tình hình thực tế về quy mô lớp, số lượng học sinh và khoảng cách địa lý, mỗi phân hiệu có thể được bố trí một phó hiệu trưởng chịu trách nhiệm phụ trách trực tiếp trong tổng số biên chế được giao.

Mô hình thứ hai là trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn, có thể tập trung tại một địa điểm hoặc phân bố ở các địa điểm khác nhau. Cấu trúc tổng thể vẫn gồm một trường chính kết hợp với các phân hiệu, điểm trường tích hợp nhiều cấp học. Cơ cấu nhân sự tương tự mô hình một cấp học với một hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng và bộ phận hành chính - nhân sự dùng chung. Các tổ chuyên môn tại đây sẽ được thiết lập sao cho tương thích với từng cấp học cũng như đặc thù của phân hiệu để đảm bảo hiệu quả vận hành. Tùy thuộc vào quy mô, cấp học và khoảng cách, một phó hiệu trưởng sẽ được cắt cử phụ trách riêng tại mỗi phân hiệu để sâu sát công việc.

Trong quá trình triển khai hai mô hình trường quy mô lớn này, ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quyền chủ động điều chỉnh các nội dung chi tiết sao cho sát với thực tế địa phương. Tuy nhiên, việc điều chỉnh phải kiên trì nguyên tắc tinh gọn đầu mối, vận hành hiệu quả và tuân thủ đúng các mục tiêu, quy định pháp luật liên quan.

Đối với các điểm trường lẻ ở vùng sâu, vùng xa, biên giới hay vùng đồng bào dân tộc thiểu số không đáp ứng được tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu, thành phố sẽ tiến hành giải thể. Mục tiêu là tập trung nguồn lực để xây dựng, hình thành các trường nội trú, bán trú khang trang tại các điểm trường chính. Những nơi chưa chuẩn bị kịp cơ sở vật chất cần khẩn trương hoàn thiện để bảo đảm đưa vào sắp xếp ngay trong năm học kế tiếp 2027-2028.

Không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông

Quá trình sáp nhập cũng tuân thủ nghiêm ngặt các ranh giới chuyên môn: tuyệt đối không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không ghép trường phổ thông với các trung tâm giáo dục thường xuyên hay trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; đồng thời không trộn lẫn các cơ sở giáo dục chuyên biệt với trường phổ thông đại trà. Việc tổ chức lại sẽ ưu tiên thực hiện đối với các trường cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau.

Riêng đối với khối mầm non, tiểu học và trung học cơ sở, công tác sắp xếp phải gói gọn trong phạm vi của từng đơn vị hành chính cấp xã. Lộ trình này phải bảo đảm mỗi xã, phường luôn duy trì tối thiểu một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở, hoặc một trường liên cấp có cả hai cấp học tiểu học và trung học cơ sở.

Mỗi tỉnh thành tối đa 3 trường dạy nghề công lập

Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên việc sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trường dạy nghề phải bảo đảm khắc phục tình trạng phân tán, trùng lắp, chất lượng thấp; đào tạo nghề phải gắn với nhu cầu của doanh nghiệp, khu công nghiệp, vùng kinh tế và các ngành mới nổi; giáo dục nghề nghiệp phải được đặt đúng vị trí là trụ cột phát triển nhân lực quốc gia.

Mỗi tỉnh, thành phố có tối đa không quá 03 trường dạy nghề công lập (không tính các trường tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên). Trong đó: Đối với trường trung cấp nghề: Duy trì các trường tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên; các trường còn lại thực hiện giải thể nếu hoạt động không hiệu quả hoặc sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập với trường cao đẳng hoặc thực hiện tổ chức lại để thành lập trường trung học nghề khi đáp ứng đủ các tiêu chí, điều kiện theo quy định.

Đối với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục thường xuyên: sắp xếp, sáp nhập thành trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên theo mô hình trung tâm tổ chức hoạt động giáo dục, đào tạo tại trụ sở chính và các địa điểm thực hành theo quy định của pháp luật. Thực hiện hợp nhất các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên khi đáp ứng đủ các tiêu chí, điều kiện thành lập trường trung học nghề theo quy định.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương hoàn thành việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trước ngày 30/8/2026, bảo đảm đầy đủ điều kiện cho năm học 2026 – 2027. Việc sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và trường dạy nghề phải hoàn thành trong quý III/2026.

Đối với đội ngũ cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ dôi dư sau sáp nhập, Chính phủ yêu cầu xây dựng phương án bố trí, luân chuyển hoặc giải quyết chế độ phù hợp; đồng thời bảo lưu chế độ, phụ cấp theo quy định hiện hành.

Ngoài ra, các địa phương phải rà soát, bố trí đủ biên chế giáo viên, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và đầu tư xây dựng nhà công vụ cho giáo viên công tác tại địa bàn khó khăn. Nguồn nhân lực sẽ được sử dụng linh hoạt thông qua điều động, biệt phái hoặc bố trí giáo viên dạy liên trường giữa các điểm trường, phân hiệu và các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn./.

Phan Anh