Gìn giữ ký ức Đảng bộ Thủ đô, bồi đắp giá trị lịch sử cho các thế hệ mai sau

Văn phòng Thành ủy vừa ban hành Thông báo số 537-TB/TU ngày 04/7/2026, thông báo kết luận của đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy về việc triển khai xây dựng Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố và Dự án Nhà truyền thống Đảng bộ thành phố Hà Nội.

Trước đó, ngày 30/6/2026, đồng chí Nguyễn Văn Phong chủ trì buổi làm việc với Văn phòng Thành ủy để nghe báo cáo về việc đầu tư xây dựng Kho Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố và Nhà truyền thống Đảng bộ thành phố Hà Nội. Tham dự buổi làm việc có đại diện lãnh đạo Ban Tổ chức Thành ủy, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Văn phòng Thành ủy, Văn phòng UBND thành phố; lãnh đạo các sở: Tài chính, Xây dựng, Quy hoạch - Kiến trúc, Nông nghiệp và Môi trường, Nội vụ, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa và Thể thao; đại diện Thường trực Đảng ủy phường Hà Đông; lãnh đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố, Bảo tàng Hà Nội cùng lãnh đạo, chuyên viên một số phòng chuyên môn của Văn phòng Thành ủy.

Sau khi nghe Văn phòng Thành ủy trình bày Báo cáo số 272-BC/VPTU ngày 29/6/2026 về việc đầu tư xây dựng Kho Lưu trữ chuyên dụng Đảng bộ thành phố, Báo cáo số 271-BC/VPTU ngày 29/6/2026 về việc tiếp tục triển khai Dự án Nhà truyền thống Đảng bộ thành phố Hà Nội và ý kiến của các đại biểu dự họp, đồng chí Phó Bí thư Thành ủy đã thống nhất nhiều nội dung quan trọng nhằm bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử của Đảng bộ Thủ đô trong giai đoạn mới.

Xây dựng Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố – yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn

Trong dòng chảy hơn chín thập niên xây dựng và phát triển, Đảng bộ thành phố Hà Nội đã hình thành một khối tư liệu lịch sử có giá trị đặc biệt, phản ánh toàn diện quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Thủ đô qua từng giai đoạn cách mạng. Là Đảng bộ được thành lập sớm nhất trong cả nước và có quy mô lớn nhất sau nhiều lần điều chỉnh địa giới hành chính, hợp nhất các đảng bộ Hà Đông, Sơn Tây, Hà Sơn Bình, Hà Tây và Hà Nội, khối tài liệu của Đảng bộ thành phố không chỉ có ý nghĩa đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo mà còn là nguồn tư liệu quý phục vụ nghiên cứu lịch sử, giáo dục truyền thống và lưu giữ ký ức của Thủ đô.

Theo kết luận của đồng chí Phó Bí thư Thành ủy, việc đầu tư xây dựng Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội là yêu cầu khách quan và cấp thiết, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý, bảo quản tài liệu của Đảng.

Đặc biệt, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, toàn bộ tài liệu có giá trị sử dụng của 30 quận, huyện, thị xã sau khi kết thúc hoạt động sẽ được giao nộp về Kho Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố, khiến khối lượng tài liệu cần quản lý, bảo quản tăng lên rất lớn.

Hiện nay, Kho lưu trữ tạm tại số 219 Trần Phú, Hà Đông đang quản lý 9.104,03 mét giá tài liệu. Phần lớn tài liệu được bảo quản tại các kho tạm, phân tán ở nhiều hạng mục của tòa nhà cũ với điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu bảo quản lâu dài theo quy định, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và hư hỏng tài liệu.

Theo dự kiến, đến cuối năm 2026, kho lưu trữ sẽ tiếp nhận thêm khoảng 9.000 mét giá tài liệu; đến năm 2056, tổng khối lượng tài liệu bảo quản ước đạt khoảng 28.500 mét giá. Quy mô ngày càng lớn của nguồn tư liệu lịch sử đặt ra yêu cầu phải xây dựng một trung tâm lưu trữ chuyên dụng, bảo đảm điều kiện quản lý tập trung, lưu giữ an toàn, lâu dài và phát huy hiệu quả giá trị của tài liệu.

Không chỉ phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của thành phố, Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội còn được kỳ vọng trở thành nơi lưu giữ những dấu ấn quan trọng trong tiến trình phát triển của Đảng bộ Thủ đô, góp phần phục vụ nghiên cứu lịch sử, tuyên truyền và giáo dục truyền thống cách mạng cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Trên cơ sở đó, đồng chí Nguyễn Văn Phong thống nhất chủ trương báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền đầu tư xây dựng Kho Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội theo hướng hình thành Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội.

Đồng bộ các giải pháp để hình thành một trung tâm lưu trữ hiện đại

Để hiện thực hóa chủ trương trên, đồng chí Phó Bí thư Thành ủy giao Đảng ủy UBND thành phố lãnh đạo UBND Thành phố chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố Hà Nội làm chủ đầu tư dự án xây dựng Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội. Chủ đầu tư có trách nhiệm chủ động phối hợp với Văn phòng Thành ủy và các sở, ngành liên quan lập và triển khai dự án theo đúng quy định; đồng thời nghiên cứu, ứng dụng những thành tựu khoa học và công nghệ mới, phù hợp với yêu cầu của dự án, phấn đấu hoàn thành trong năm 2028.

Cùng với việc triển khai đầu tư xây dựng, Sở Quy hoạch - Kiến trúc hoặc đơn vị có năng lực, kinh nghiệm được giao lập quy hoạch tổng thể đối với ba khu đất gồm số 219 Trần Phú, số 02 Phùng Hưng và số 07 Phùng Hưng nhằm đề xuất phương án quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả quỹ đất; đồng thời đề xuất vị trí đầu tư xây dựng Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội, báo cáo Thường trực, Ban Thường vụ Thành ủy trước ngày 31/7/2026.

Đồng chí Phó Bí thư Thành ủy cũng giao các sở: Tài chính, Quy hoạch - Kiến trúc, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Nội vụ, Khoa học và Công nghệ chủ động hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện đầy đủ các thủ tục đầu tư, bảo đảm tiến độ và chất lượng dự án. Trong đó, Sở Tài chính có trách nhiệm tham mưu cân đối, bố trí kế hoạch vốn theo quy định.

Đối với công tác tổ chức và vận hành, Ban Tổ chức Thành ủy được giao chủ trì, phối hợp với Văn phòng Thành ủy nghiên cứu xây dựng mô hình tổ chức, bộ máy quản lý, vận hành và khai thác Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả.

Văn phòng Thành ủy có trách nhiệm cung cấp thông tin về khối lượng tài liệu hiện có và dự báo khối lượng tài liệu phát sinh trong khoảng 30 năm tiếp theo để phục vụ việc lập dự án; đồng thời chủ động phối hợp với chủ đầu tư trong suốt quá trình triển khai thực hiện.

Bên cạnh đó, Văn phòng Thành ủy tiếp tục hướng dẫn các cơ quan, đơn vị thực hiện việc giao nộp tài liệu vào Kho Lưu trữ sau khi hoàn thành chỉnh lý và số hóa theo quy định, bảo đảm hiệu quả, tránh lãng phí; đồng thời hoàn thiện báo cáo để trình Ban Thường vụ Thành ủy xem xét theo quy định.

Nhà truyền thống Đảng bộ Hà Nội – không gian lưu giữ và lan tỏa giá trị lịch sử

Cùng với chủ trương xây dựng Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội, đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy thống nhất tiếp tục triển khai Dự án Nhà truyền thống Đảng bộ thành phố Hà Nội. Đây là công trình được xác định nhằm hiện thực hóa mục tiêu của Kế hoạch số 82-KH/TU ngày 08/3/2018 của Ban Thường vụ Thành ủy về xây dựng Nhà truyền thống lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội.

Theo định hướng đã được xác định, Nhà truyền thống Đảng bộ thành phố Hà Nội sẽ là nơi lưu trữ, trưng bày có hệ thống các tư liệu, hiện vật, hình ảnh, băng hình và những tài liệu có giá trị phản ánh trung thực, khách quan quá trình hình thành, xây dựng và phát triển của Đảng bộ thành phố Hà Nội từ khi thành lập đến nay. Công trình đồng thời góp phần giới thiệu một cách hệ thống vai trò lãnh đạo và hoạt động của Đảng bộ thành phố trong quá trình thực hiện đường lối của Đảng, qua đó khẳng định những đóng góp của Đảng bộ và Nhân dân Thủ đô trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ đất nước, cũng như trong quá trình xây dựng Thủ đô giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Không gian trưng bày được kỳ vọng sẽ giúp cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu sâu sắc hơn về lịch sử vẻ vang của Đảng bộ thành phố Hà Nội – Đảng bộ của Thủ đô ngàn năm văn hiến, luôn đi đầu, sáng tạo trong các phong trào cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Qua đó, góp phần bồi đắp niềm tự hào, khơi dậy ý thức kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của Đảng bộ thành phố trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô thời kỳ mới.

Thông báo cũng cho biết, Dự án Nhà truyền thống Đảng bộ thành phố Hà Nội đã được UBND thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 2303/QĐ-UBND ngày 05/6/2020 đối với địa điểm số 9 Ngô Quyền, quận Hoàn Kiếm; đồng thời, tại Quyết định số 6605/QĐ-UBND ngày 28/12/2023 đã phê duyệt danh mục bảo dưỡng, sửa chữa hạng mục công trình tài sản công năm 2024 và các năm tiếp theo.

Trong quá trình triển khai, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 trong giai đoạn 2020-2021 và sự thay đổi của các quy định pháp luật, dự án phải tạm dừng ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Đến nay, căn cứ các quy định của pháp luật và Luật Thủ đô, dự án đã đủ điều kiện để tiếp tục triển khai đầu tư tại số 9 Ngô Quyền, quận Hoàn Kiếm.

Để bảo đảm dự án được triển khai đúng tiến độ và chất lượng, đồng chí Phó Bí thư Thành ủy giao Đảng ủy UBND thành phố lãnh đạo UBND thành phố chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố làm chủ đầu tư; chủ động đề xuất nguồn vốn, thực hiện các trình tự, thủ tục đầu tư theo quy định; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Văn phòng Thành ủy cùng các sở, ngành liên quan trong quá trình lập và triển khai dự án.

Sở Văn hóa và Thể thao được giao chỉ đạo Bảo tàng Hà Nội phối hợp với chủ đầu tư và các cơ quan liên quan hỗ trợ về chuyên môn, nghiệp vụ bảo tàng; xây dựng phương án trưng bày hiện vật gắn với các giải pháp kỹ thuật và công nghệ trình chiếu tương tác hiện đại 3D, phù hợp với không gian kiến trúc của Nhà truyền thống. Các sở Tài chính và Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn chủ đầu tư thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục đầu tư, bảo đảm chất lượng, tiến độ và công tác thanh quyết toán; trong đó, Sở Tài chính tham mưu cân đối, bố trí kế hoạch vốn theo quy định.

Theo kết luận, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy là cơ quan chịu trách nhiệm chính và toàn diện về nội dung chính trị, lịch sử và khoa học của Dự án Nhà truyền thống Đảng bộ thành phố Hà Nội. Ban được giao chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát toàn bộ đề cương chi tiết, hệ thống tư liệu, thông tin và hiện vật đã được xây dựng, sưu tầm trước đây; đồng thời bổ sung, biên soạn tư liệu, hiện vật giai đoạn 2020-2025 và chủ trì thành lập Hội đồng chuyên gia, các nhà khoa học để thẩm định nội dung, tư liệu và hiện vật trưng bày.

Bên cạnh đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy phối hợp với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội rà soát, khai thác và cung cấp toàn bộ nguồn phim tư liệu lịch sử, băng phát thanh, hình ảnh có giá trị về lịch sử Đảng bộ thành phố qua các thời kỳ, đặc biệt là bộ phim tư liệu phục vụ kỷ niệm 90 năm thành lập Đảng bộ thành phố Hà Nội để tích hợp vào hệ thống phần mềm trình chiếu kỹ thuật số của Nhà truyền thống, góp phần nâng cao hiệu quả giới thiệu, quảng bá và phát huy giá trị các tư liệu lịch sử bằng phương thức thể hiện hiện đại.

Đối với Văn phòng Thành ủy, đồng chí Phó Bí thư Thành ủy giao phối hợp với chủ đầu tư trong quá trình lập và triển khai dự án, nhất là đối với các nội dung liên quan đến quản lý tài sản công, mặt bằng, an ninh và an toàn công trình; đồng thời chủ động phối hợp với Ban Tổ chức Thành ủy chuẩn bị bộ máy tiếp nhận, quản lý và vận hành công trình sau khi hoàn thành đầu tư.

Việc triển khai xây dựng Trung tâm Lưu trữ Lịch sử Đảng bộ thành phố Hà Nội và tiếp tục đầu tư Dự án Nhà truyền thống Đảng bộ thành phố Hà Nội thể hiện sự quan tâm đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản tư liệu, lịch sử của Đảng bộ Thủ đô. Hai công trình không chỉ đáp ứng yêu cầu lưu giữ an toàn, lâu dài khối tài liệu, hiện vật có giá trị đặc biệt, mà còn góp phần phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo, nghiên cứu lịch sử, tuyên truyền và giáo dục truyền thống cách mạng; qua đó tiếp tục bồi đắp bản sắc văn hóa, truyền thống cách mạng và niềm tự hào về lịch sử vẻ vang của Đảng bộ thành phố Hà Nội trong sự nghiệp xây dựng và phát triển Thủ đô./.

Phúc Hải