"Ngày Văn hóa Việt Nam": Phát triển văn hóa cơ sở, tạo sinh kế bền vững cho người dân

Kế hoạch triển khai nhằm thể chế hóa và thực hiện hiệu quả các quan điểm theo Nghị quyết số 80-NQ/TW và Nghị quyết số 30/NQ-CP của Chính phủ, đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, động lực nội sinh và hệ điều tiết cho sự phát triển bền vững của đất nước. Hoạt động này tạo đợt sinh hoạt văn hóa - chính trị sâu rộng, khẳng định vai trò trung tâm của Nhân dân trong việc sáng tạo, bảo tồn, thụ hưởng văn hóa, đồng thời khơi dậy lòng yêu nước và khát vọng cống hiến trong kỷ nguyên mới. Bên cạnh đó, việc tôn vinh di sản, sản phẩm làng nghề sẽ góp phần bảo tồn bản sắc dân tộc gắn với phát triển kinh tế, nâng tầm thương hiệu văn hóa Việt Nam và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Để triển khai hiệu quả chương trình này, Chính phủ yêu cầu các hoạt động hưởng ứng phải được tổ chức đồng bộ từ trung ương đến cơ sở theo tiêu chí thiết thực, an toàn và tiết kiệm. Trọng tâm đầu tiên là đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông thông qua việc xây dựng bộ nhận diện chung và sản xuất các sản phẩm văn hóa số, đa nền tảng.

Hệ thống báo chí, phát thanh và truyền hình quốc gia cùng mạng xã hội sẽ tăng cường phát sóng các phim tài liệu, phóng sự chuyên sâu về lịch sử văn hóa. Không gian văn hóa số toàn dân cũng sẽ được mở rộng tại các bảo tàng, thư viện nhằm thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng miền. Đặc biệt, công tác bảo đảm an ninh văn hóa và chủ quyền số trên không gian mạng sẽ được siết chặt để chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, lệch lạc.

Bên cạnh mặt truyền thông, chuỗi các sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch quy mô lớn sẽ được tổ chức sôi nổi, đặc biệt cao điểm vào tháng 11 hằng năm. Điểm nhấn của giai đoạn này là sự gắn kết chặt chẽ giữa Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ngày 18 tháng 11, Ngày Di sản văn hóa Việt Nam ngày 23 tháng 11 với Ngày Văn hóa Việt Nam ngày 24 tháng 11 tại các khu dân cư.

Các địa phương sẽ tập trung đầu tư cho thiết chế văn hóa cơ sở, phục dựng lễ hội truyền thống, phát triển tuyến du lịch trải nghiệm làng nghề và nhân rộng các mô hình bảo tồn văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số để tạo sinh kế bền vững cho người dân. Phong trào toàn dân đọc sách cũng được thúc đẩy thông qua việc xây dựng các thư viện mở và không gian học tập sáng tạo tại cộng đồng.

Một nhiệm vụ then chốt khác trong kế hoạch là đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và giáo dục văn hóa. Định kỳ 5 năm một lần, Hội nghị Văn hóa toàn quốc sẽ được tổ chức để đánh giá toàn diện kết quả xây dựng văn hóa, con người và đề xuất các giải pháp cho thời kỳ mới. Ngành giáo dục sẽ rà soát, tích hợp nội dung nghệ thuật truyền thống, các hệ giá trị chuẩn mực vào chương trình chính khóa và triển khai mô hình “Hành trình di sản” trong các nhà trường nhằm bồi dưỡng lòng yêu nước, đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên.

Công tác quảng bá văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế cũng được thực hiện thông qua việc triển khai mạnh mẽ chiến dịch truyền thông toàn cầu “Ấn tượng Việt Nam” trên các nền tảng số và mạng xã hội. Hoạt động này chú trọng phát triển mạng lưới đại sứ văn hóa, đồng thời hỗ trợ tích cực cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc giới thiệu bản sắc văn hóa dân tộc ra thế giới. Bên cạnh đó, các dự án dịch thuật, xuất bản sách văn học, nghệ thuật Việt Nam ra tiếng nước ngoài sẽ được đẩy mạnh, nhằm đưa tinh hoa văn hóa dân tộc lên các nền tảng nghệ thuật toàn cầu.

Để bảo đảm kế hoạch được thực thi hiệu quả và đúng lộ trình, công tác kiểm tra, giám sát sẽ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp thực hiện thường xuyên. Các bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm gửi báo cáo kết quả triển khai trước ngày 30 tháng 11 hằng năm để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc...

Bên cạnh việc huy động toàn bộ hệ thống chính trị, kế hoạch đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khơi dậy sức sáng tạo và lan tỏa giá trị từ đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nghệ nhân và doanh nhân. Trong đó, địa bàn cơ sở và khu dân cư sẽ đóng vai trò hạt nhân, lấy người dân làm chủ thể và trung tâm của mọi hoạt động văn hóa.

Ngoài ra Chính phủ cũng yêu cầu việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các phương thức truyền thông hiện đại cần được đẩy mạnh nhằm lan tỏa sâu rộng các di sản trên môi trường mạng. Công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá rút kinh nghiệm phải được duy trì thường xuyên, đi kèm với việc biểu dương, khen thưởng kịp thời các mô hình hay cùng các tập thể, cá nhân điển hình./.

Phan Anh