Khẳng định tầm nhìn chiến lược về phát triển văn hóa Việt Nam

Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030 ra đời trong một bối cảnh mang tính thời đại, khi toàn cầu hóa đang diễn ra ngày càng sâu rộng và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư làm thay đổi căn bản phương thức sống, cách thức giao tiếp và thụ hưởng văn hóa nói riêng của con người.

Trong sự giao thoa, hội nhập văn hóa, nhất là trên không gian mạng hiện nay, việc xác lập một ngày lễ quốc gia (ngày 24/11 hàng năm) dành riêng cho văn hóa là giải pháp chiến lược nhằm định vị, phát huy bản sắc dân tộc. Quyết sách này như một lời nhắc nhở sâu sắc về cội nguồn, giúp người Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ không bị cuốn trôi hay hòa tan trong dòng chảy hội nhập toàn cầu.

Giá trị nổi bật, nhân văn của quyết sách này nằm ở triết lý lấy Nhân dân làm trung tâm. Bằng việc cho phép người lao động trên cả nước được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào ngày 24/11 hằng năm, Nhà nước đã hiện thực hóa sâu sắc quyền tiếp cận, tham gia sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa của mọi tầng lớp nhân dân. Từ trước đến nay, hệ thống các ngày lễ được nghỉ thường gắn chặt với những sự kiện lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, hay các ngày lễ quốc tế.

Nay, việc có một ngày nghỉ lễ riêng về văn hóa cho thấy sự chuyển biến lớn trong nhận thức, tầm nhìn và sự trân trọng của Đảng, Nhà nước đối với việc chăm lo đời sống tinh thần của con người. Trong Ngày Văn hóa Việt Nam, các thiết chế văn hóa công lập như bảo tàng, khu di tích, thư viện, nhà hát trên cả nước sẽ đồng loạt mở cửa miễn phí.

Cơ chế này phá bỏ những rào cản, tạo cơ hội bình đẳng để người dân từ nông thôn đến thành thị, từ công nhân các khu công nghiệp đến bà con dân tộc thiểu số miền núi đều có cơ hội hòa mình vào các không gian nghệ thuật, tham gia các lễ hội truyền thống, từ đó gắn kết tình làng nghĩa xóm, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.

Không chỉ dừng lại ở các hoạt động mang tính phong trào hay biểu diễn thuần túy, giai đoạn 2026 - 2030, Kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ hướng tới kiến tạo một đợt sinh hoạt văn hóa - chính trị sâu rộng, thực chất trong toàn xã hội. Điểm rơi của kế hoạch khởi đầu từ năm 2026 – năm đánh dấu sự kiện Hội nghị Văn hóa toàn quốc được tổ chức định kỳ lại sau 5 năm (từ Hội nghị năm 2021).

Sự cộng hưởng mật thiết giữa Hội nghị Văn hóa toàn quốc và Ngày Văn hóa Việt Nam vào tháng 11/2026 sẽ tạo ra một cú hích lớn, đánh thức mạnh mẽ lòng tự hào dân tộc, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, phát huy cao nhất trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến vì một Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.

Bên cạnh đó, Kế hoạch thể hiện sự thích ứng với thời cuộc khi đặt trọng tâm vào việc phát triển không gian và nền tảng văn hóa số toàn dân. Kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo đòi hỏi các di sản văn hóa, tinh hoa lịch sử ngàn năm của cha ông không chỉ “ngủ yên” trong tủ kính bảo tàng. Kế hoạch chỉ rõ yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại tại các thiết chế văn hóa, xây dựng các mô hình bảo tàng mở, thư viện số... Đây là chính sách ưu việt để thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng miền một cách nhanh, hiệu quả nhất.

Đồng thời, việc tổ chức các chiến dịch truyền thông đa nền tảng, xây dựng bộ nhận diện chung thống nhất toàn quốc, đi kèm với các biện pháp quyết liệt bảo đảm an ninh văn hóa, thực thi nghiêm quyền tác giả trên môi trường mạng sẽ giúp đấu tranh hiệu quả với các quan điểm sai lệch, thù địch và các yếu tố lai căng độc hại. Việc định vị vững chắc bản sắc Việt Nam trên không gian số chính là cách để chúng ta bảo vệ chủ quyền quốc gia trong không gian mạng, biến các giá trị truyền thống thành những “màng lọc” miễn dịch bảo vệ thế hệ công dân số.

Có thể khẳng định, việc Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định phê duyệt Kế hoạch tổ chức “Ngày Văn hóa Việt Nam” giai đoạn 2026 - 2030 là một dấu son chói lọi, khẳng định tầm nhìn chiến lược trong công cuộc phát triển văn hóa Việt Nam. Bằng việc thể chế hóa, lượng hóa sự quan tâm của Đảng và Nhà nước thành những chính sách cụ thể, thiết thực và mang lại quyền lợi sát sườn cho người dân, Kế hoạch thổi một luồng sinh khí tươi mới vào toàn bộ đời sống xã hội.

Khi “văn hóa soi đường cho quốc dân đi”, khi mỗi người lao động, mỗi gia đình có đầy đủ không gian, thời gian và điều kiện để thẩm thấu, tự hào về vẻ đẹp của dân tộc mình thì sức mạnh nội sinh của đất nước sẽ được bồi đắp, nhân lên gấp bội. Đó chính là chìa khóa, là hành trang, sức mạnh tinh thần vô giá để Việt Nam vững bước, tự tin vươn mình tiến vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của sự phát triển toàn diện, thịnh vượng, nhanh và bền vững./.

Trung Kiên