Phường Cửa Nam: Đột phá tư duy quản lý, tạo bước chuyển diện mạo về an toàn thực phẩm

Nhận diện và tháo gỡ các “điểm nghẽn”

Tại hội nghị, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND phường Cửa Nam Trịnh Ngọc Trâm cho biết, sau khi thực hiện Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội, từ ngày 1/7/2025, diện mạo phường Cửa Nam đã thay đổi hoàn toàn. Địa bàn mới bao gồm diện tích tự nhiên 1,68 km² với quy mô dân số vượt mốc 52.000 người, được hợp nhất từ nhiều phường trung tâm thuộc quận Hoàn Kiếm và quận Hai Bà Trưng cũ.

Nằm tại trung tâm Thủ đô với tốc độ đô thị hóa cao, phường Cửa Nam là nơi tập trung các hoạt động thương mại, dịch vụ, cơ quan và văn phòng. Tính đến tháng 4/2026, toàn địa bàn ghi nhận tới 977 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Trong số này, có 1 siêu thị, 1 chợ dân sinh (chợ 19/12) đang hoạt động kinh doanh thực phẩm , cùng mạng lưới 777 cơ sở thuộc lĩnh vực Y tế quản lý (bao gồm 343 nhà hàng, dịch vụ ăn uống và 218 hộ thức ăn đường phố). Đặc thù của các cơ sở tại đây là quy mô nhỏ lẻ, diện tích hẹp, hạ tầng xuống cấp nhưng khó cải tạo. Nhiều địa điểm diễn ra tình trạng cộng hưởng kinh doanh, thay đổi công năng theo mùa vụ hoặc chỉ hoạt động vào ban đêm, cuối tuần. Bên cạnh đó, áp lực chi phí thuê mặt bằng lớn khiến tốc độ luân chuyển, đóng cửa, sang nhượng cửa hàng diễn ra liên tục, tạo ra rào cản không nhỏ cho công tác thống kê và kiểm soát.

Trước những thách thức mang tính đặc thù, UBND phường Cửa Nam đã ban hành và triển khai Kế hoạch số 160/KH-UBND về khắc phục điểm nghẽn về ATTP. Điểm nhấn quan trọng là việc thiết lập mạng lưới tự giám sát tại cộng đồng. Địa phương đã thành lập 5 Tổ tự giám sát ATTP tại các khu dân cư, mỗi tổ gồm 5 thành viên là cán bộ Trạm Y tế, tổ trưởng tổ dân phố và đại diện các hội đoàn thể. Mạng lưới này giúp chia nhỏ các địa bàn quản lý theo các tuyến đường, kịp thời phát hiện vi phạm và phản ánh trực tiếp đến UBND phường xử lý. Từ đầu năm đến nay, các tổ đã tiến hành giám sát trực tiếp tại 256 cơ sở.

Song song với đó, mô hình “Tuyến phố kiểm soát An toàn thực phẩm” được thí điểm tại phố Quang Trung từ tháng 4/2026 nhằm tạo chuẩn mực mới. Qua rà soát, tuyến phố này hiện có 44 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Đoàn kiểm tra liên ngành đã tổ chức kiểm tra 39 cơ sở, xử phạt hành chính 3 đơn vị vi phạm với tổng số tiền 41 triệu đồng, đồng thời công khai danh tính trên các phương tiện thông tin đại chúng. Mô hình điểm này dự kiến sẽ được tổng kết vào tháng 10/2026 để làm cơ sở nhân rộng.

Một “điểm nghẽn” khác cũng được xử lý triệt để là tình trạng kinh doanh tự phát. Nhờ duy trì các phương án, kế hoạch quản lý trật tự đô thị và vệ sinh môi trường , phường Cửa Nam hiện không có "chợ cóc", chợ tạm. Lực lượng liên ngành đã xử lý kiên quyết 150 trường hợp lấn chiếm vỉa hè (phạt 365,9 triệu đồng) và 308 trường hợp hàng rong, buôn bán nhỏ lẻ vi phạm (phạt 69,3 triệu đồng).

Siết chặt kiểm tra, giám sát tận gốc

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ban chỉ đạo ATTP phường Cửa Nam đã đẩy mạnh hoạt động thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất. Toàn phường đã kiểm tra 375 cơ sở, xử phạt hành chính 18 cơ sở với số tiền 197,5 triệu đồng, đồng thời yêu cầu tạm dừng hoạt động 5 cơ sở không đủ điều kiện.

Đặc biệt, công tác hậu kiểm được trợ lực bằng các giải pháp kỹ thuật cụ thể. 100% cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố đều được thực hiện xét nghiệm nhanh trong quá trình thanh tra. Cơ quan chức năng đã thực hiện 779 mẫu xét nghiệm nhanh tại chỗ (đạt tỷ lệ 92% kế hoạch) và lấy 932 mẫu kiểm nghiệm nói chung trong 6 tháng. Kết quả cho thấy tỷ lệ đạt chuẩn rất cao: các chỉ số về hàn the, dấm, phẩm màu, formol, dư lượng thuốc trừ sâu đều đạt 100%; riêng chỉ số tinh bột đạt 90,3% (456/505 mẫu). Tại labo chuyên dụng, 13/13 mẫu xét nghiệm vi sinh đều cho kết quả đạt chuẩn.

Đối với chuỗi bán trú học đường, phường đang quản lý 14 cơ sở giáo dục tổ chức ăn bán trú. UBND phường Cửa Nam đã rà soát toàn bộ quy trình, kiểm tra đột xuất 14/14 trường công lập và cơ sở ngoài công lập. Kết quả 100% mẫu xét nghiệm chất lượng thực phẩm tại các bếp ăn trường học đều đạt yêu cầu. Cơ quan quản lý cũng hậu kiểm 100% các đơn vị cung cấp suất ăn sẵn và nguyên liệu thực phẩm cốt lõi cho nhà trường, ghi nhận đầy đủ chứng nhận ATTP hoặc các tiêu chuẩn quốc tế tương đương như ISO, HACCP. Tất cả các trường đều thực hiện nghiêm túc việc kiểm thực 3 bước, lưu mẫu thực phẩm và công khai thực đơn công khai tới phụ huynh qua các nền tảng công nghệ.

Chuyển biến từ nhận thức đến hành động

Để có được những con số ấn tượng trên, công tác truyền thông, giáo dục pháp luật đã được triển khai sâu rộng với nhiều hình thức đa dạng. Phường tổ chức 10 buổi nói chuyện lồng ghép cho 387 lượt người , 5 lớp phổ biến kiến thức và tập huấn chuyên sâu thu hút 512 chủ cơ sở và người chế biến tham gia. Hệ thống loa truyền thanh duy trì tiếp sóng 2 lần mỗi ngày trong các đợt cao điểm. Các tổ chức đoàn thể như Hội Phụ nữ cũng tích cực vào cuộc, tuyên truyền qua các nền tảng mạng xã hội Zalo, Fanpage và vận động các hộ kinh doanh nhỏ lẻ ký cam kết bảo đảm vệ sinh.

Tính đến nay, tỷ lệ ký cam kết bảo đảm ATTP tại phường đạt 100% ở cả ba lĩnh vực Nông nghiệp, Công Thương và Y tế. Tỷ lệ cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP trong lĩnh vực Y tế đạt lũy tích 94,3% (497/527 cơ sở). Riêng tại chợ 19/12, toàn bộ 52 cơ sở kinh doanh đều đạt tỷ lệ 100% về các tiêu chí: giấy phép kinh doanh, tập huấn kiến thức, khám sức khỏe định kỳ và có hồ sơ truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn phường Cửa Nam không ghi nhận bất kỳ vụ ngộ độc thực phẩm nào, bảo vệ an toàn sức khỏe cho người dân và du khách.

Nhìn lại chặng đường 6 tháng đầu năm 2026, công tác bảo đảm ATTP tại phường Cửa Nam đã tạo nên một bức tranh sáng màu với những chuyển biến mang tính bứt phá. Vượt qua áp lực từ việc sắp xếp địa bàn hành chính mới có quy mô dân số và mật độ kinh doanh cao, đphường Cửa Nam đã xây dựng thành công một “lá chắn” vững chắc bảo vệ sức khỏe nhân dân. Thành quả này trước hết đến từ sự đổi mới mạnh mẽ trong phương thức quản lý, với việc khơi thông các “điểm nghẽn” từ gốc bằng mô hình thí điểm tuyến phố kiểm soát văn minh cho đến việc phát huy sức mạnh của 5 Tổ tự giám sát dựa vào cộng đồng.

Sự chuyển biến sâu sắc không chỉ dừng lại ở những con số ấn tượng như 100% cơ sở cam kết hành động, 100% mẫu kiểm nghiệm tại chợ và bếp ăn bán trú học đường đạt chuẩn an toàn, mà cốt lõi hơn chính là sự thay đổi vượt bậc trong nhận thức của cả người kinh doanh lẫn người tiêu dùng. Ý thức tự giác được nâng cao, đi đôi với tinh thần thượng tôn pháp luật qua các chiến dịch ra quân xử lý nghiêm minh, triệt để nạn kinh doanh tự phát đã giúp Cửa Nam duy trì thành tích tuyệt đối: Không để xảy ra bất kỳ vụ ngộ độc thực phẩm nào trên toàn địa bàn.

Mặc dù những thách thức mới từ loại hình kinh doanh trực tuyến hay đặc thù nguồn cung ngoại tỉnh vẫn cần thêm những giải pháp vĩ mô, dài hơi từ cấp trên, song mô hình thực tiễn hiệu quả tại phường Cửa Nam trong nửa đầu năm 2026 đã khẳng định một hướng đi đúng đắn. Đây không chỉ là bước đệm vững chắc giúp phường Cửa Nam hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu kinh tế - xã hội trong giai đoạn tiếp theo, mà còn là kinh nghiệm thực tế quý báu, mở ra triển vọng nhân rộng mô hình điểm về quản lý an toàn thực phẩm đô thị trên toàn địa bàn Thủ đô./.

Đức Chính