Hà Nội đồng loạt triển khai Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1

Hà Nội vừa chính thức phê duyệt Đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1, thành phố Hà Nội” nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và ùn tắc giao thông Thủ đô. Đi kèm với đề án này là bản đồ ranh giới khu vực áp dụng, các quy định siết chặt phương tiện đường bộ và danh mục các chương trình hạ tầng, chính sách ưu tiên triển khai.

Lộ trình giới hạn và kiểm soát phương tiện giao thông đường bộ được triển khai theo ba giai đoạn. Giai đoạn đầu bắt đầu từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, tập trung thí điểm tại Khu vực 1 và Khu vực 2 thuộc địa bàn phường Hoàn Kiếm.

Giai đoạn hai, từ ngày 01/01/2027 đến ngày 31/12/2027, phạm vi thí điểm tiếp tục mở rộng sang cả địa bàn Cửa Nam. Giai đoạn ba sẽ chính thức áp dụng đồng bộ trên toàn bộ không gian của vành đai 1 từ ngày 01/01/2028 trở đi.

Điểm nhấn đáng chú ý trong cả ba giai đoạn là việc cấm toàn bộ các phương tiện giao thông đường bộ từ xe máy đến ô tô lưu thông trong khu vực 1 từ 19 giờ đến 24 giờ các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hàng tuần.

Ngược lại, các dòng xe ưu tiên phục vụ an ninh, trật tự vẫn được phép hoạt động liên tục 24 trên 24 giờ. Từ năm 2027 và 2028, các phương tiện được phép hoạt động trong vùng hạn chế phải đáp ứng nghiêm ngặt các quy chuẩn quốc gia về khí thải.

Đối với phương tiện hai bánh, thành phố đưa ra những quy định cụ thể nhằm điều tiết giao thông hợp lý. Xe máy kinh doanh trên nền tảng ứng dụng công nghệ được khuyến khích hạn chế hoạt động trong giai đoạn đầu và sẽ bị dừng lưu thông nếu sử dụng nhiên liệu hóa thạch từ năm 2027.

Trong khi đó, nhóm xe máy cá nhân không kinh doanh được khuyến khích hạn chế lưu hành các dòng xe cũ sản xuất trước năm 2008 và 2016, đồng thời người dân được kêu gọi tích cực chuyển đổi sang phương tiện xanh. Từ năm 2028, những phương tiện không đạt quy chuẩn khí thải mức 3 sẽ hoàn toàn bị cấm lưu thông tại khu vực này.

Quy định dành cho ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũng được siết chặt phân theo từng chủng loại. Các dòng ô tô trên 16 chỗ và ô tô tải dưới 2 tấn chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm, hoặc phải có văn bản chấp thuận của công an thành phố.

Xe tải từ 2 tấn trở lên bị giới hạn thời gian chạy từ 21 giờ đêm đến 6 giờ sáng hôm sau, riêng xe trên 3,5 tấn sẽ bị cấm lưu thông hoàn toàn khi bước vào giai đoạn ba.

Đối với xe buýt, xe đưa đón học sinh và ô tô dưới 16 chỗ, thành phố đặt định hướng khuyến khích mạnh mẽ việc chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch, thân thiện môi trường.

Để đề án đi vào thực tế một cách đồng bộ, Hà Nội đồng thời kích hoạt chuỗi nhiệm vụ ưu tiên bao gồm việc hoàn thiện hành lang pháp lý, đầu tư các trạm quan trắc đánh giá chất lượng không khí, hỗ trợ chuyển đổi phương tiện xanh, lắp đặt mạng lưới trạm sạc, trụ sạc điện và tủ đổi pin tại các cây xăng.

Hạ tầng giám sát cũng được nâng cấp mạnh mẽ thông qua việc tích hợp camera AI nhận diện biển số tự động tại các nút giao, thiết lập các trạm kiểm định khí thải và xây dựng hệ thống quan trắc không khí chuyên sâu. Ngoài ra, việc đầu tư bãi đỗ xe ngoại vi, phát triển làn đường dành riêng cho xe đạp, mở rộng không gian đi bộ và tối ưu hóa các tuyến xe buýt điện cỡ nhỏ kết nối metro cũng là những bước đi chiến lược./.

Văn Thiện