Chính phủ quy định về phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 189/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về hoạt động phát hành và phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị, bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 15/7/2026.

Đây là khung pháp lý toàn diện điều chỉnh các hoạt động phát hành phim không sử dụng ngân sách nhà nước để tổ chức thực hiện, đồng thời quy định rõ quyền, nghĩa vụ và cơ chế xử lý tài chính đối với các tổ chức, cá nhân tham gia vào quy trình này.
Theo đó, phim phục vụ nhiệm vụ chính trị được định nghĩa là những tác phẩm có nội dung tuyên truyền đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đề cao các giá trị văn hóa, lịch sử cách mạng, hoặc phục vụ các mục tiêu chính trị, xã hội quan trọng khác như bảo vệ chủ quyền quốc gia và nâng cao tư tưởng đạo đức.
Đối với công tác quản lý chủ sở hữu, Nghị định phân định rõ giữa phim sản xuất toàn bộ từ ngân sách nhà nước và phim sản xuất một phần từ nguồn vốn này. Với phim do Nhà nước đầu tư 100%, cơ quan đại diện chủ sở hữu có toàn quyền quyết định lựa chọn kế hoạch và đối tác phát hành, đảm bảo mục tiêu tuyên truyền và hiệu quả xã hội.
Trong khi đó, đối với các tác phẩm có sự tham gia đầu tư của tư nhân, Nhà nước và các đối tác sẽ là đồng chủ sở hữu theo tỷ lệ vốn góp ghi trong hợp đồng sản xuất. Các bên đồng chủ sở hữu có quyền hưởng lợi nhuận từ việc phát hành theo tỷ lệ đầu tư tương ứng và có trách nhiệm giám sát quá trình đối soát doanh thu để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.
Quy trình phát hành và phổ biến phim được thiết kế chặt chẽ thông qua hệ thống kế hoạch thực hiện với các nội dung bắt buộc như tên phim, phạm vi, thời gian, hình thức phổ biến và phương án thống kê lượt xem. Khi tổ chức hoặc cá nhân có nhu cầu phát hành phim không phát sinh doanh thu, họ cần gửi hồ sơ đến cơ quan đại diện chủ sở hữu và sẽ nhận được kết quả giải quyết trong vòng 5 ngày làm việc.
Đối với hoạt động phát hành có phát sinh doanh thu, quy trình thẩm định sẽ kỹ lưỡng hơn với thời hạn giải quyết là 15 ngày làm việc. Hồ sơ đề nghị trong trường hợp này bắt buộc phải đính kèm phương án phân chia doanh thu và kế hoạch đối soát tài chính chi tiết để làm căn cứ pháp lý cho việc thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.
Cơ chế xử lý doanh thu là một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định này nhằm khuyến khích xã hội hóa điện ảnh. Tỷ lệ phân chia doanh thu giữa cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước và đơn vị phát hành được xác định theo thỏa thuận nhưng phần nộp về ngân sách nhà nước tối thiểu phải đạt 30% doanh thu sau khi đã trừ các khoản thuế phí.
Để tạo động lực cho các nhà sản xuất, nếu doanh thu thu được sau 12 tháng phát hành vượt quá chi phí đầu tư sản xuất ban đầu, cơ sở sản xuất phim sẽ được hưởng 10% phần doanh thu vượt mức đó để tái đầu tư và phát triển sáng tạo.
Các đơn vị phát hành có trách nhiệm kê khai trung thực số liệu, thực hiện nộp tiền vào ngân sách trong vòng 30 ngày sau khi hoàn tất đối soát và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các báo cáo này.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15 tháng 7 năm 2026. Hoạt động phát hành, phổ biến phim đã được đồng ý hoặc đã ký kết hợp đồng trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành thì tiếp tục thực hiện theo nội dung đã được đồng ý hoặc hợp đồng đã ký kết.
Các trường hợp điều chỉnh hoặc ký kết hợp đồng mới sau thời điểm trên bắt buộc phải tuân thủ hoàn toàn theo các quy định mới của Nghị định. Riêng với những hồ sơ đã tiếp nhận nhưng chưa có kết quả giải quyết, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào Nghị định này để xử lý và hướng dẫn bổ sung hồ sơ nếu cần thiết. Tất cả các quy định chuyển tiếp đều hướng tới mục tiêu đảm bảo tính công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước với các tổ chức, cá nhân liên quan.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao vai trò chủ trì, phối hợp với các bộ ngành như Bộ Công an, Bộ Quốc phòng để hướng dẫn và giám sát việc triển khai, đảm bảo phim phục vụ nhiệm vụ chính trị đến được với đông đảo người dân một cách hiệu quả nhất./.