Bộ GD&ĐT lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa chính thức công bố dự thảo Thông tư ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm mới để lấy ý kiến rộng rãi dư luận. Văn bản này dự kiến sẽ thay thế cho Thông tư 11/2021 và Thông tư 12/2021 hiện hành, mang lại nhiều thay đổi mang tính đột phá nhằm giải quyết bài toán thiếu giáo viên.
Đối tượng áp dụng
Người có bằng cử nhân hoặc sinh viên đã hoàn thành tối thiểu 70% số tín chỉ của ngành đào tạo hoặc chương trình đào tạo thuộc ngành phù hợp với môn học có nguyện vọng trở thành giáo viên tiểu học các môn học: Nghệ thuật (Âm nhạc, Mỹ thuật), Tin học và Công nghệ, Giáo dục thể chất, Ngoại ngữ.
Người có bằng cử nhân hoặc sinh viên đã hoàn thành tối thiểu 70% số tín chỉ của ngành đào tạo hoặc chương trình đào tạo thuộc ngành phù hợp với môn học, cấp học có nguyện vọng trở thành giáo viên trung học cơ sở và giáo viên trung học phổ thông.
Các tổ chức và cá nhân liên quan có nhu cầu tổ chức bồi dưỡng, cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm.
Chuẩn mực về phẩm chất của người học trong Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm
Mục tiêu chung của chương trình là trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về khoa học giáo dục, kỹ năng sư phạm cốt lõi cùng năng lực thực hành nghề nghiệp thiết thực. Qua đó, người học có thể đáp ứng đầy đủ chuẩn nghề nghiệp giáo viên tương ứng với từng cấp học và đủ điều kiện tham gia giảng dạy tại các cơ sở giáo dục phổ thông theo đúng quy định hiện hành.
Để cụ thể hóa mục tiêu chung này, chương trình chú trọng rèn luyện định hướng trước hết về mặt phẩm chất đạo đức. Học viên được nâng cao phẩm chất đạo đức nhà giáo, khơi dậy lòng yêu nghề, sự tận tâm với công việc cũng như thái độ tôn trọng đối với người học, đồng nghiệp và các chủ thể tham gia vào hoạt động giáo dục. Bên cạnh tinh thần trách nhiệm, sự trung thực, khách quan và công bằng khi thực hiện nhiệm vụ, chương trình còn bồi dưỡng cho người học ý thức tự học, tự bồi dưỡng với tinh thần học tập suốt đời, luôn sẵn sàng phục vụ người học và đóng góp tích cực cho sự phát triển của nhà trường cũng như cộng đồng xã hội.
Ứng dụng AI và công nghệ số: Chìa khóa nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên tương lai
Song song với việc rèn luyện phẩm chất, hệ thống năng lực chuyên môn của người học cũng được phát triển mạnh mẽ qua bốn nhóm năng lực cốt lõi, trước hết là năng lực dạy học. Người học sẽ được trang bị khả năng vận dụng mục tiêu cấp học, môn học cùng các kiến thức nền tảng về tâm lý học, giáo dục học, lý luận dạy học, phương pháp bộ môn, giao tiếp sư phạm và đánh giá năng lực học sinh vào thực tiễn giảng dạy. Từ đó, học viên có thể tự xây dựng kế hoạch dạy học, phát triển chương trình môn học và thiết kế bài dạy theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực của học trò.
Chương trình cũng rèn luyện kỹ năng tổ chức các hoạt động dạy học linh hoạt dưới cả hai hình thức trực tiếp và trực tuyến, quản lý lớp học hiệu quả và xử lý khéo léo các tình huống sư phạm. Đặc biệt, người học sẽ biết cách phối hợp với các lực lượng giáo dục khác để tổ chức hoạt động trải nghiệm, giáo dục STEM hoặc STEAM, đồng thời liên kết chặt chẽ với gia đình và cộng đồng nhằm hỗ trợ học sinh học tập. Khả năng ứng dụng công nghệ số, phương tiện, thiết bị và đồ dùng dạy học vào việc thiết kế, tổ chức bài giảng cũng như quản lý, đánh giá kết quả của học sinh cũng là một yêu cầu then chốt được chuyển giao trong cấu trúc năng lực này.
Rèn luyện năng lực phát hiện sớm những khó khăn tâm lý của học trò
Nhóm năng lực thứ hai là năng lực giáo dục, đòi hỏi người học vận dụng nhuần nhuyễn mục tiêu giáo dục, đặc điểm tâm lý lứa tuổi và các kiến thức quản lý học sinh vào quá trình hình thành nhân cách cho các em. Học viên sẽ được trang bị kỹ năng thiết kế, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, sinh hoạt tập thể và hoạt động xã hội nhằm giáo dục đạo đức, lối sống. Khả năng tích hợp các nội dung giáo dục thông qua môn học, quản lý giáo dục toàn diện để uốn nắn những hành vi chưa chuẩn mực ở học sinh cũng được đề cao. Ngoài ra, giáo viên tương lai còn được rèn luyện năng lực phát hiện sớm những khó khăn tâm lý của học trò, từ đó kịp thời tư vấn, hỗ trợ các em trong học tập và rèn luyện để phát triển nhân cách một cách toàn diện nhất.
Nâng cao hiệu quả quản lý và giáo dục đạo đức cho học sinh
Bên cạnh hai năng lực cốt lõi trên, năng lực quan hệ xã hội và phát triển cộng đồng cũng là một thành tố quan trọng trong chương trình. Khối năng lực này hướng tới việc giúp học viên biết cách chủ động phối hợp với cha mẹ học sinh và cộng đồng xung quanh để tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, hoạt động xã hội, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và giáo dục đạo đức cho học sinh. Đồng thời, người học cũng có khả năng tư vấn, hỗ trợ đồng nghiệp cũng như các lực lượng xã hội khác cùng tham gia vào quá trình phát triển nghề nghiệp và xây dựng cộng đồng giáo dục ngày càng vững mạnh.
Cuối cùng, chương trình hướng đến việc xây dựng năng lực phát triển bản thân cho mỗi học viên. Yêu cầu đặt ra là người học phải thực hiện được các hoạt động nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, không ngừng đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục nhằm nâng cao chất lượng bài giảng một cách thực chất. Qua đó, mỗi giáo viên tương lai luôn giữ vững tinh thần chủ động tự học, thường xuyên cập nhật các kiến thức và kỹ năng mới để không chỉ phát triển nghề nghiệp của riêng mình mà còn sẵn sàng hỗ trợ đồng nghiệp cùng tiến bộ trong môi trường giáo dục hiện đại.
Giảm tín chỉ lý thuyết, tăng thời lượng thực hành
Cắt giảm khối lượng: Tổng số tín chỉ giảm xuống còn 32 tín chỉ (thay vì 34 - 35 tín chỉ như trước). Cấu trúc gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ chuyên ngành/thực tập.
Đẩy mạnh thực hành: Tăng tỷ trọng thực hành và rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp thực tế như thiết kế bài giảng, quản lý lớp học, xử lý tình huống sư phạm. Người học cũng được linh hoạt lựa chọn học phần theo nhu cầu cá nhân.
Thời gian thực hiện tối thiểu 10 tháng. Đối với những trường hợp được miễn trừ một số học phần theo quy định tại điểm thì thời gian bồi dưỡng có thể được rút ngắn tương ứng với thời gian học các học phần được miễn trừ.
Ý kiến góp ý xin gửi về Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (địa chỉ: số 35 Đại Cồ Việt, Phường Bạch Mai, Hà Nội) hoặc gửi qua email: [email protected] trước ngày 28/5/2026./.