Người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Xây dựng văn hóa lãnh đạo, phát triển Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”

Quỳnh Phạm 22/04/2026 08:31

“Khi văn hóa lãnh đạo đạt đến tầm vóc mới, sẽ trở thành “đòn bẩy” đưa nguồn lực nội sinh của văn hóa Hà Nội thực sự trở thành sức mạnh vật chất cho công cuộc phát triển Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối” – PGS.TS Đặng Hoài Thu, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, chia sẻ.

PGS.TS Đặng Hoài Thu nhấn mạnh thêm, xác định vai trò văn hóa lãnh đạo là một trong những yếu tố tiên quyết để nâng cao chỉ số cải cách hành chính, xây dựng chính quyền Thủ đô, Thành phố Hà Nội đã chú trọng xây dựng văn hóa trong chính trị, đưa văn hóa thẩm thấu vào trong các hoạt động chính trị, trong tinh thần, trách nhiệm, thái độ, cung cách ứng xử của đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộ, công chức lãnh đạo.

msthu.png
PGS.TS Đặng Hoài Thu, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội.

Bước vào kỷ nguyên mới, Hà Nội đứng trước một yêu cầu phát triển chưa từng có tiền lệ với việc vừa phải bảo tồn, phát huy chiều sâu văn hiến - bản sắc - lịch sử, vừa phải chuyển hóa mạnh mẽ để trở thành một đại đô thị sáng tạo, xanh, thông minh, có khả năng cạnh tranh và kết nối toàn cầu, tương xứng với vị thế Thủ đô của một quốc gia phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào năm 2045.

Thực tiễn phát triển của Thủ đô cho thấy, nút thắt lớn nhất không chỉ nằm ở nguồn lực, mà nằm ở phương thức lãnh đạo và tổ chức thực thi. Trong điều kiện Hà Nội là một siêu đô thị với quy mô dân số lớn, không gian phát triển rộng và phức tạp, yêu cầu phải có phương thức quản trị mới. Do đó, yêu cầu đặt ra là Hà Nội phải đổi mới mạnh mẽ, thực chất và toàn diện phương thức lãnh đạo, theo hướng hiện đại, khoa học, minh bạch. Hà Nội nhanh chóng xác định tầm quan trọng của văn hóa lãnh đạo, chú trọng việc nâng cao ý thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo trong hệ thống chính trị Thủ đô.

chutichhanoi.jpg
Đồng chí Vũ Đại Thắng - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội chủ trì Hội nghị đối thoại với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố năm 2026. (Ảnh: Viết Thành).

“Để Hà Nội thực sự trở thành “Thành phố Sáng tạo”, cần một cuộc cách mạng về văn hóa công vụ, nơi tinh thần dấn thân và trách nhiệm được đặt lên trên sự an toàn cá nhân, chuyển từ tư duy “quản lý” sang tư duy “kiến tạo”.

PGS.TS Đặng Hoài Thu

Xây dựng văn hóa lãnh đạo ở Thủ đô trong thời kỳ phát triển mới thế nào?

Trong bối cảnh mới, với nhiều yêu cầu và thách thức đặt ra, đặc biệt từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, theo PGS.TS Đặng Hoài Thu, Hà Nội cần phải nhanh chóng xây dựng nhiều định hướng và giải pháp phù hợp để công tác này đạt hiệu quả cao hơn. Để nâng cao nhận thức về định hướng phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới, đặc biệt là thực hiện hóa mục tiêu từ Nghị quyết số 80 của HĐND Thành phố, Hà Nội cần một chiến lược đồng bộ, lấy việc xây dựng đội ngũ lãnh đạo làm “mắt xích” trung tâm.

Trước hết, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Nghị quyết số 80 và các Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội bằng nhiều hình để lan tỏa tinh thần “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội”. Cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần quan điểm: Phát triển Thủ đô không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là trách nhiệm chính trị - văn hóa đặc biệt.

Trong đó, trọng tâm là xây dựng đội ngũ lãnh đạo có “tầm nhìn toàn cầu, tư duy hệ thống và hành động thực tế”, hiểu rõ, hiểu đúng những quan điểm cụ thể trong mục tiêu phát triển. “Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội” phải trở thành nhận thức, chủ trương, chính sách, hành động của mọi cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, nhận thức và hành động của mỗi người trong hoạt động thực tiễn ở mọi lĩnh vực.

hanoi2.jpg
Toàn cảnh Hội nghị quán triệt Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17/3/2026 của Bộ Chính trị về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới” và triển khai Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết của Bộ Chính trị tại điểm cầu Thành ủy Hà Nội, ngày 26/3/2026.

Biện pháp then chốt nằm ở việc đổi mới công tác đào tạo và đánh giá cán bộ theo hướng thực chất. Cần thiết lập các cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung, đồng thời kiên quyết loại bỏ những nhân tố trì trệ, “thủ thế”. Việc bồi dưỡng năng lực quản trị hiện đại, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức phải gắn liền với rèn luyện đạo đức công vụ, xây dựng phong cách lãnh đạo trọng dân, gần dân. Xây dựng văn hóa trong Đảng là hạt nhân của văn hóa lãnh đạo, nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh về đạo đức và văn minh.

Khi mỗi cán bộ lãnh đạo thực sự trở thành một tấm gương về sự liêm chính và khát vọng cống hiến, họ sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, khơi dậy nguồn lực nội sinh mạnh mẽ trong toàn xã hội. Nỗ lực này không chỉ đáp ứng các chỉ số phát triển kỹ thuật mà còn bồi đắp niềm tin của nhân dân vào một bộ máy lãnh đạo đủ tâm và đủ tầm, đưa Hà Nội xứng danh là trái tim của cả nước trong kỷ nguyên mới.

Có nhiều yếu tố, nhiều giải pháp phải được tiến hành đồng bộ nhằm xây dựng được đội ngũ cán bộ lãnh đạo đáp ứng mục tiêu “đủ tâm, đủ tầm”, đó là: phát hiện, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí cán bộ; lựa chọn, tuyển dụng, tổ chức thi tuyển cán bộ lãnh đạo; chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài vào công tác lãnh đạo; thực hiện dân chủ về mọi mặt trong công tác cán bộ. Công tác xây dựng, tạo nguồn cán bộ chất lượng có vai trò quan trọng, quyết định đến văn hóa lãnh đạo ở Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung.

toan-canh-2.jpg
Hội nghị tập huấn Luật Thủ đô 2024 và các văn bản triển khai thi hành cho công chức văn hóa 126 xã, phường năm 2025 diễn ra sáng 14/10 tại Bảo tàng Hà Nội do Sở Văn hóa - Thể thao Hà Nội tổ chức. (Ảnh tư liệu/Hoa Quỳnh).

“Vì vậy, công tác cán bộ phải được nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng, có tính hệ thống và đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng để phát hiện được những cán bộ có trí tuệ, tầm nhìn xa, tư duy chiến lược, quyết đoán và có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức chính trị tốt, góp phần đưa nghị quyết của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống. Gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa lãnh đạo với nhiệm vụ chính trị, văn hóa lãnh đạo phải được xác định không tách rời hiệu quả công việc” - PGS.TS Đặng Hoài Thu, chia sẻ.

Bên cạnh đó, Thành phố Hà Nội cần đặc biệt đề cao hơn nữa tính chủ động, tích cực, tự giác nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp…, phải có kế hoạch tu dưỡng, rèn luyện cụ thể, khơi dậy tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến. Để khẳng định “nguồn lực nội sinh”, văn hóa lãnh đạo phải tạo ra môi trường khuyến khích sự sáng tạo Hà Nội cần đẩy mạnh công tác giáo dục cán bộ, đảng viên, hướng tới nhận thức sâu sắc hơn về vai trò và sự cần thiết phải nâng cao văn hóa lãnh đạo. Đẩy mạnh việc học tập tư tưởng, đạo đức và phong cách, tư duy “nhìn xa trông rộng” của Hồ Chí Minh.

Việc học tập tư tưởng, đạo đức và phong cách, phương pháp tư duy Hồ Chí Minh là phương pháp đặc biệt quan trọng. Hà Nội xác định phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức gương mẫu, tận tụy, minh bạch, trách nhiệm; đề cao văn hóa trong chính trị với tinh thần “nói đi đôi với làm, nói thật, làm thật”; lấy sự hài lòng của người dân làm một thước đo quan trọng; tiến tới áp dụng các công cụ quản trị hiện đại để đánh giá hiệu quả thực thi công vụ.

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, Hà Nội cần coi việc bồi đắp đạo đức công vụ là nhiệm vụ sống còn. Nguồn lực nội sinh chỉ có thể phát huy tối đa khi nền tảng văn hóa chính trị được xây dựng trên sự chính trực, trách nhiệm và lòng tự trọng của đội ngũ cán bộ, từ đó tạo ra động lực tinh thần mạnh mẽ để thúc đẩy Thủ đô vươn mình.

vhhn.jpg
Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong kiểm tra công tác bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại khu vực bỏ phiếu số 13, phường Hồng Hà, TP. Hà Nội. (Ảnh tư liệu).

Xây dựng môi trường văn hóa tích cực, xây dựng văn hóa ứng xử chuẩn mực trong hệ thống chính trị Thành phố là biện pháp không thể thiếu. Đây vừa là điều kiện, là tiền đề để xây dựng văn hóa trong lãnh đạo, quản lý, đồng thời cũng là kết quả của việc xây dựng văn hóa trong lãnh đạo, quản lý ở Hà Nội. Một môi trường làm việc lành mạnh sẽ góp phần phát huy tính sáng tạo, chủ động, tích cực của mỗi thành viên, trong đó có đội ngũ lãnh đạo.

Ngược lại, nếu cán bộ lãnh đạo được dẫn dắt bởi những chuẩn mực văn hóa thì sẽ chăm lo tới việc tạo dựng một môi trường làm việc nhân văn, văn minh và hiệu quả. Xây dựng hệ sinh thái chính trị lành mạnh tại Hà Nội hiện nay không chỉ là việc siết chặt kỷ luật Đảng, mà bản chất là tạo ra một “môi trường kháng thể” văn hóa, nơi cái tốt tự lên ngôi và cái xấu bị đào thải theo quy luật tự nhiên.

“Trong một hệ sinh thái lành mạnh, các giá trị văn hóa như sự chính trực, lòng tự trọng và tinh thần phụng sự đóng vai trò là “mã nguồn” điều khiển hành vi. Việc xây dựng môi trường văn hóa chính trị tích cực là giải pháp căn cơ để bảo vệ nguồn lực nội sinh, đảm bảo cho Thủ đô phát triển bền vững dựa trên nền tảng đạo đức và trí tuệ bền vững” - PGS.TS Đặng Hoài Thu khẳng định./.

Quỳnh Phạm