Phát triển Thủ đô từ việc kiến tạo các không gian văn hoá
Chiều 12/4, tại Nhà Bát Giác – Vườn hoa Lý Thái Tổ, trong khuôn khổ chương trình “Âm nhạc cuối tuần”, những giai điệu của ca khúc “Em ơi Hà Nội phố” của nhạc sĩ Phú Quang được phổ từ thơ Phan Vũ đã vang lên giữa không gian hồ Gươm lịch sử. Từ một ca khúc, một buổi biểu diễn, có thể thấy rõ hơn cách Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa chiến lược phát triển văn hóa bằng những trải nghiệm cụ thể, gần gũi, nơi văn hóa hiện diện trong đời sống hằng ngày của người dân.
Không chỉ dừng lại ở một điểm nhấn nghệ thuật, chương trình đã gợi mở một cách nhìn sâu hơn về vai trò của văn hóa trong đời sống đô thị đương đại, nơi âm nhạc không chỉ để thưởng thức, mà còn góp phần định hình bản sắc và nuôi dưỡng tâm hồn con người.
Trong định hướng phát triển, Hà Nội xác định xây dựng văn hóa theo định hướng “Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo – Hội nhập – Kết nối”, coi đây là nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm, nền tảng hình thành bản lĩnh, trí tuệ và động lực phát triển. Văn hóa không chỉ là một yếu tố bên ngoài, mà phải “thấm sâu” vào mọi lĩnh vực của đời sống, giữ vai trò dẫn dắt, điều tiết và thúc đẩy sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Chính trong bối cảnh đó, những chương trình nghệ thuật cộng đồng như “Âm nhạc cuối tuần” không còn là hoạt động biểu diễn đơn lẻ, mà trở thành một “mắt xích” cụ thể trong quá trình hiện thực hóa các định hướng lớn. Khi “Em ơi Hà Nội phố” cất lên giữa không gian công cộng, âm nhạc lúc này đã trở thành một phương tiện truyền tải giá trị văn hóa, giúp Hà Nội không chỉ được cảm nhận bằng ký ức mà còn bằng cả cảm xúc và sự đồng điệu.
Với giai điệu da diết, sâu lắng và giàu hình ảnh, ca khúc đã gợi nhắc một Thủ đô vừa trầm mặc, vừa thiêng liêng, hiển hiện trong tâm trí người yêu Hà Nội. Trong ca khúc, Phú Quang không chỉ tái hiện cảnh sắc, mà còn chạm đến chiều sâu cảm xúc, nơi Hà Nội hiện lên với vẻ đẹp hào hoa, thanh lịch và đầy chất thơ. Khi được đặt trong bối cảnh đương đại, giữa dòng chảy của một đô thị đang phát triển năng động, hình ảnh ấy càng trở nên có ý nghĩa: đó là sự tiếp nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa ký ức và sáng tạo.
Từ góc nhìn chính sách, việc đưa những giá trị ấy vào không gian công cộng chính là cách để văn hóa “thấm sâu” vào đời sống, hình thành môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn. Người dân không chỉ là khán giả, mà trở thành chủ thể tiếp nhận và tái tạo văn hóa thông qua quá trình lắng nghe, cảm nhận và chia sẻ những trải nghiệm nghệ thuật trong đời sống thường nhật.
Ghi nhận của phóng viên tạp chí Người Hà Nội tại chương trình cho thấy, nhiều khán giả đã dừng lại lâu hơn khi “Em ơi Hà Nội phố” vang lên. Không ít người khẽ lặng đi, như đang hồi tưởng với chính ký ức của mình về thành phố. Một khán giả chia sẻ: “Nghe ca khúc này giữa hồ Gươm, tôi cảm thấy Hà Nội không chỉ là nơi để sống, mà còn là nơi để nhớ, để tự hào.” Những cảm nhận ấy dù giản dị, nhưng đã cho thấy sức ảnh hưởng cụ thể của quá trình văn hóa đi vào đời sống, tác động đến nhận thức và tình cảm của con người.
Theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển bền vững đất nước, trong đó lấy con người là trung tâm của chiến lược phát triển. Hà Nội, với vai trò Thủ đô, đang tiên phong cụ thể hóa quan điểm này bằng việc xây dựng môi trường văn hóa toàn diện, nơi mỗi không gian công cộng đều có thể trở thành một không gian sáng tạo, mỗi hoạt động nghệ thuật đều góp phần bồi đắp tâm hồn con người.
Ở góc độ đó, “Âm nhạc cuối tuần” không chỉ góp phần lan tỏa nghệ thuật, mà còn tham gia vào quá trình xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, giàu lòng nhân ái, có tri thức và năng lực sáng tạo, sẵn sàng hội nhập trong bối cảnh toàn cầu hóa. Đồng thời, việc hình thành thói quen thưởng thức nghệ thuật trong cộng đồng cũng là nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp văn hóa, một lĩnh vực đang được xác định là động lực tăng trưởng mới của Thủ đô./.