Phim điện ảnh "Ma Xó" khai thác truyền thuyết tâm linh trong dân gian Việt Nam
Tác phẩm đầu tay của đạo diễn Phan Bá Hỷ lựa chọn chất liệu truyền thuyết và những câu chuyện lưu truyền trong dân gian. Theo quan niệm tâm linh Á Đông, ma xó là vong linh của những người chết đột ngột, chết oan khuất hoặc không được thờ cúng đầy đủ...
Bộ phim điện ảnh Ma Xó do 856 Pictures phối hợp cùng CJ HK Entertainment sản xuất vừa giới thiệu những hình ảnh đầu tiên, hé lộ hướng tiếp cận đề tài kinh dị dựa trên chất liệu văn hóa dân gian Việt Nam. Dự án hướng tới việc tái hiện các yếu tố tâm linh trong đời sống với góc nhìn điện ảnh, đồng thời đặt ra những vấn đề về nhận thức và giới hạn niềm tin của con người.
Theo quan niệm tâm linh Á Đông, ma xó là vong linh của những người chết đột ngột, chết oan khuất hoặc không được thờ cúng đầy đủ... Tuy nhiên, trong phim Ma xó, hình ảnh ma xó không dừng lại ở một vong linh lạc loài, mà được khai thác như một công cụ mưu cầu lợi ích cá nhân.
Phim mở đầu bằng hình ảnh một ngôi nhà miền quê chìm trong biển lửa, gợi nhắc về một biến cố trong quá khứ. Tiếp đó là chuỗi hình ảnh liên quan đến các nghi thức quen thuộc như: bát gạo, nén hương, nến... được sắp đặt trong không gian tĩnh lặng.
Cùng lúc, dòng chữ “Có những nghi lễ không nên thực hiện” xuất hiện như một lời cảnh báo, đồng thời gợi mở về những lựa chọn đầy rủi ro mà nhân vật sẽ phải đối diện. Bàn thờ cũng được sắp đặt theo cấu trúc ngũ hành, với gạo tượng trưng cho Kim, nhang đại diện cho Mộc, nước thuộc Thủy, đèn dầu đang cháy tượng trưng cho Hỏa, và bàn thờ đặt dưới đất đại diện cho Thổ.
Sự hiện diện đầy đủ của 5 yếu tố này cho thấy nghi lễ được thực hiện có chủ đích, mở ra một không gian tâm linh giàu tính huyền bí. Đây chính là những yếu tố được xây dựng dựa trên 4 yếu tố cốt lõi của nghi lễ dân gian gồm: Ấn, Chú, Lễ và Kết.
Một điểm đáng chú ý là bối cảnh được đặt trong không gian quen thuộc trong đời sống người dân Nam Bộ. Những căn nhà nhỏ, góc bếp, bàn thờ hay ánh đèn dầu được tái hiện gần gũi, qua đó cho thấy cách bộ phim đưa yếu tố kinh dị vào chính đời sống thường nhật, thay vì xây dựng những không gian xa rời thực tế.
Chia sẻ về quá trình phát triển dự án, đại diện nhà sản xuất 856 Pictures, ông Nguyễn Ngọc Thạch, cho biết: “Nhóm làm phim đã tiến hành nghiên cứu các truyền thuyết, nghi lễ và quan niệm tâm linh lưu truyền lâu đời trong đời sống người Việt, đặc biệt tại khu vực Nam bộ. Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng một thế giới điện ảnh có nền tảng văn hóa rõ ràng, được tiếp cận bằng sự tôn trọng, chắt lọc và trách nhiệm, thay vì khai thác yếu tố tâm linh như một công cụ gây giật gân”.
Lựa chọn chất liệu truyền thuyết và những câu chuyện lưu truyền trong dân gian, Ma Xó tiếp cận đề tài kinh dị từ góc nhìn đời sống, phản ánh những bi kịch gia đình, sự bế tắc, bất lực và tuyệt vọng của con người khi bị đẩy đến đường cùng. Trong thế giới ấy, ma xó hiện lên như một “tia sáng” mong manh mà con người có thể bấu víu, dù cái giá phải trả là những lựa chọn khắc nghiệt về đạo đức và niềm tin.
Đạo diễn Phan Bá Hỷ cho thấy định hướng khai thác đề tài kinh dị theo chiều sâu tâm lý, thay vì tập trung vào yếu tố hù dọa đơn thuần. Phim hướng tới việc kể một câu chuyện mang tính cảnh báo, qua đó góp phần nâng cao nhận thức về việc phân biệt giữa tín ngưỡng văn hóa và hành vi mê tín dị đoan.
Ma xó đang trong giai đoạn hậu kỳ và danh tính dàn diễn viên vẫn được giữ kín. Bộ phim dự kiến sẽ khởi chiếu trên toàn quốc vào tháng 6./.