Bắc Ninh khai mạc Festival “Về miền Di sản Bắc Ninh 2026”
Tối 27/3, tại Quảng trường 3/2, tỉnh Bắc Ninh tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp; công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản Văn hóa Thế giới, đồng thời khai mạc Festival “Về miền Di sản Bắc Ninh 2026”.
Dự buổi lễ có ông Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; ông Mai Văn Chính, Phó Thủ tướng Chính phủ; ông Nguyễn Hồng Thái, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh, cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, các tổ chức quốc tế và đại sứ một số quốc gia tại Việt Nam.
Trước đó, ngày 9/12/2025, tại kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ chính thức được ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Sự kiện không chỉ khẳng định giá trị đặc sắc của văn hóa Việt Nam, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết trong bảo tồn, phục hồi và phát huy di sản.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn cho biết, Bắc Ninh – Kinh Bắc là vùng đất kết tinh chiều sâu lịch sử và văn hiến. Trải qua hàng nghìn năm, vùng đất này đã bồi đắp nên một kho tàng di sản phong phú, góp phần quan trọng vào bản sắc văn hóa Việt Nam. Nếu Dân ca Quan họ là biểu tượng cho tâm hồn, cốt cách người Kinh Bắc, thì Tranh dân gian Đông Hồ chính là di sản độc đáo, kết tinh trí tuệ và tư duy thẩm mỹ thuần Việt.
"Từ những tờ giấy dó phủ điệp óng ánh, từ những gam màu được tạo nên bởi cây cỏ, hoa lá, sỏi son…, mỗi bức tranh Đông Hồ không chỉ là sản phẩm thủ công, mà còn là kết tinh của tri thức dân gian, của lối sống hài hòa với tự nhiên và khát vọng về cuộc sống tốt đẹp', ông Sơn nói.
Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh thêm, việc UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa, thẩm mỹ độc đáo mà còn là sự ghi nhận nỗ lực của các thế hệ nghệ nhân, cộng đồng làng nghề. Đây đồng thời là lời nhắc nhở về trách nhiệm quốc tế trong việc bảo vệ, phục hồi và phát huy giá trị di sản trước những thách thức của thời đại.
Cùng với niềm vui đó, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức được công nhận là Di sản văn hóa thế giới, trong đó Bắc Ninh vinh dự có 2 điểm di tích tiêu biểu là chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà.
Việc tổ chức lễ đón nhận Bằng của UNESCO và khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026” không chỉ là sự kiện văn hóa - du lịch, mà còn là nơi kết nối quá khứ với hiện tại; nơi di sản được đánh thức, lan tỏa và trở thành nguồn lực cho phát triển. Với quan điểm: “Di sản là nguồn lực - Văn hóa là sức mạnh - Con người là trung tâm”, Bắc Ninh quyết tâm phát triển nhanh và bền vững trên nền tảng giá trị văn hóa đặc sắc.
Tại buổi lễ, bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam đã trao Bằng của UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp cho đại diện Việt Nam và tỉnh Bắc Ninh.
Phát biểu chúc mừng, bà Pauline Tamesis bày tỏ sự trân trọng và cảm kích đối với những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam, chính quyền tỉnh Bắc Ninh và cộng đồng địa phương trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị di sản. Bà Pauline Tamesis nhấn mạnh, việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ nhằm gìn giữ ký ức lịch sử mà còn góp phần củng cố bản sắc văn hóa, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và tạo động lực cho phát triển bền vững của địa phương và đất nước. UNESCO sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam và tỉnh Bắc Ninh trong các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong tương lai.
Ngay sau nghi thức trang trọng, không khí tại Quảng trường 3/2 sôi động với chương trình nghệ thuật đặc sắc được dàn dựng công phu, hoành tráng mang chủ đề “Tinh hoa di sản - Ngàn năm tỏa rạng”. Được xây dựng với hình tượng chủ đạo “dòng chảy di sản”, chương trình gồm ba chương, dẫn dắt khán giả qua hành trình văn hóa của vùng đất Kinh Bắc – từ cội nguồn lịch sử, những giá trị di sản lâu đời đến khát vọng vươn lên mạnh mẽ trong thời kỳ hội nhập...
Điểm nhấn khép lại đêm hội là màn Drone Light Show với chủ đề "Từ di sản tỏa sáng tương lai". Hàng trăm thiết bị bay không người lái đã dệt nên những hình khối ánh sáng kỳ ảo trên bầu trời đêm, kể về hành trình từ cội nguồn văn hiến ngàn năm đến khát vọng vươn mình trở thành đô thị hiện đại, giàu bản sắc của Bắc Ninh.
Sự kiện không chỉ đánh thức các giá trị di sản mà còn khẳng định vị thế của Bắc Ninh trong thời đại mới: Một tỉnh thành năng động, hội nhập nhưng luôn trân trọng và lấy văn hóa làm điểm tựa vững chắc để bay cao./.